Leki w grupie
„leki stosowane w alergii”

Leki stosowane w alergii to szeroka grupa preparatów, których działanie ukierunkowane jest na łagodzenie objawów reakcji alergicznych poprzez hamowanie uwalniania mediatorów zapalnych oraz blokowanie receptorów dla histaminy. Mechanizm ich działania polega głównie na przeciwdziałaniu efektom degranulacji komórek tucznych i bazofilów, która następuje po kontakcie z alergenem.

Do najważniejszych grup leków przeciwalergicznych należą: leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy, kromony, leki antyleukotrienowe oraz leki biologiczne. Leki przeciwhistaminowe (zwłaszcza II generacji) są najczęściej stosowaną grupą i obejmują substancje takie jak: cetyryzyna (Zyrtec, Allertec), loratadyna (Claritine, Loratan), desloratadyna (Aerius), lewocetyryzyna (Xyzal, Contrahist), feksofenadyna (Allegra, Telfast) oraz bilastyna (Clatra).

Glikokortykosteroidy stosowane w alergii to m.in. budezonid (Pulmicort, Budelin), flutykazon (Flixotide, Fanipos), beklometazon (Cortare, Becloforte), mometazon (Nasonex, Elocom) oraz prednizon (Encorton) i metyloprednizolon (Medrol, Metypred). Leki te można podawać miejscowo (donosowo, wziewnie, na skórę) lub ogólnoustrojowo.

Kromony reprezentowane są przez kromoglikan sodowy (Cromogen, Cusi) i nedokromil, stosowane głównie w astmie alergicznej. Leki antyleukotrienowe to montelukast (Montelukast, Singulair) i zafirlukast, skuteczne w astmie i alergicznym nieżycie nosa. Wśród leków biologicznych wyróżnia się omalizumab (Xolair) – przeciwciało anty-IgE stosowane w ciężkiej astmie alergicznej.

Największą zaletą nowoczesnych leków przeciwalergicznych jest ich selektywne działanie, minimalizujące efekty uboczne. Leki przeciwhistaminowe II generacji nie wykazują działania sedatywnego i antycholinergicznego, co umożliwia ich stosowanie bez wpływu na codzienne funkcjonowanie. Miejscowe glikokortykosteroidy pozwalają na uzyskanie wysokiego stężenia leku w miejscu reakcji alergicznej przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwalergicznych obejmują działania niepożądane glikokortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo (zaburzenia metaboliczne, immunosupresja, osteoporoza), czy też, rzadziej występujące, reakcje niepożądane leków przeciwhistaminowych (senność, suchość błon śluzowych, zaburzenia rytmu serca przy przedawkowaniu). Leki biologiczne mogą powodować reakcje w miejscu podania i rzadko – reakcje anafilaktyczne.

W zależności od manifestacji klinicznej alergii, leki dzielą się na preparaty stosowane w alergicznym nieżycie nosa (głównie leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy donosowe), astmie alergicznej (glikokortykosteroidy wziewne, leki antyleukotrienowe, beta-mimetyki), alergicznych chorobach skóry (leki przeciwhistaminowe, miejscowe glikokortykosteroidy) oraz w anafilaksji (adrenalina jako lek pierwszego rzutu).