Leki w grupie
„leki przeciwhipoglikemiczne”

Leki przeciwhipoglikemiczne to grupa preparatów stosowanych w leczeniu hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu glukozy we krwi). Działają one poprzez szybkie podniesienie stężenia glukozy we krwi, zapobiegając niebezpiecznym konsekwencjom niedocukrzenia, takim jak zaburzenia świadomości, drgawki czy śpiączka hipoglikemiczna.

Głównym lekiem przeciwhipoglikemicznym jest glukagon – hormon peptydowy, który stymuluje uwalnianie glukozy zmagazynowanej w wątrobie w postaci glikogenu. Dostępny jest w postaci zestawów do iniekcji domięśniowych lub podskórnych, takich jak GlucaGen HypoKit czy Glucagon Emergency Kit. Nowszą formą podania jest glukagon donosowy (Baqsimi), który nie wymaga rozpuszczania przed podaniem.

Inną grupą leków przeciwhipoglikemicznych są preparaty zawierające glukozę lub sacharozę do podania doustnego, takie jak tabletki z glukozą (Dextro Energy, Glucose tablets), żele glukozowe (GlucoBurst, Hypo-Fit) czy płyny z wysoką zawartością cukrów prostych. Stosuje się je w łagodniejszych przypadkach hipoglikemii, gdy pacjent jest przytomny i może połykać.

Do leków stosowanych w warunkach szpitalnych w ciężkiej hipoglikemii należą roztwory glukozy do podania dożylnego (5%, 10%, 20%, 40% roztwory glukozy), które zapewniają natychmiastowe podniesienie glikemii.

Największą zaletą leków przeciwhipoglikemicznych jest ich szybkie działanie i możliwość zapobiegania poważnym powikłaniom neurologicznym związanym z niedocukrzeniem. Glukagon w postaci zestawu ratunkowego może być podany przez osoby bez wykształcenia medycznego, co zwiększa bezpieczeństwo pacjentów z cukrzycą narażonych na epizody ciężkiej hipoglikemii.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują możliwość wystąpienia hiperglikemii „z odbicia” po podaniu glukagonu, co może wymagać dodatkowej dawki insuliny. Glukagon może też powodować nudności i wymioty. W przypadku doustnych preparatów glukozy istnieje ryzyko aspiracji u pacjentów z zaburzeniami świadomości, dlatego nie należy ich stosować u nieprzytomnych pacjentów.

Leki przeciwhipoglikemiczne można podzielić na trzy główne podgrupy: preparaty glukagonu (do podania pozajelitowego w ciężkiej hipoglikemii), doustne preparaty glukozy (do samodzielnego stosowania w łagodnej/umiarkowanej hipoglikemii) oraz dożylne roztwory glukozy (stosowane głównie w warunkach szpitalnych). Każda z tych podgrup ma specyficzne wskazania zależne od stanu pacjenta i nasilenia hipoglikemii.