Leki w grupie
„immunostymulanty”

Immunostymulanty to grupa leków wzmacniających aktywność układu odpornościowego organizmu. Działają one poprzez stymulację różnych elementów układu immunologicznego: komórek prezentujących antygen, limfocytów T i B, makrofagów oraz komórek NK (natural killers). Ich celem jest wzmocnienie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu, co może przyczynić się do skuteczniejszego zwalczania infekcji wirusowych, bakteryjnych czy grzybiczych.

Do najważniejszych immunostymulantów należą: preparaty zawierające lizaty bakteryjne (Broncho-Vaxom, Ismigen, Ribomunyl), wyciągi roślinne (np. z jeżówki purpurowej – Echinacea), syntetyczne związki (izoprinozyna, lewamizol), cytokiny (interferony, interleukiny), czynniki wzrostu kolonii granulocytów (filgrastym, lenograstym), a także preparaty pochodzenia naturalnego jak transfer factor czy beta-glukany.

Immunostymulanty można podzielić na kilka podgrup w zależności od mechanizmu działania i pochodzenia. Wyróżniamy: immunostymulanty pochodzenia bakteryjnego (lizaty bakteryjne), pochodzenia roślinnego (np. preparaty z jeżówki, aloesu), syntetyczne immunomodulatory (izoprinozyna, lewamizol), cytokiny i czynniki wzrostu (interferony, interleukiny, G-CSF) oraz naturalne modulatory odpowiedzi immunologicznej (transfer factor, beta-glukany).

Do najpopularniejszych leków z tej grupy na polskim rynku należą: Broncho-Vaxom (lizaty bakteryjne), Esberitox i Echinapur (wyciągi z jeżówki), Isoprinosine i Neosine (inozyna pranobeks), Biostymina (wyciąg z aloesu), oraz Licopid (glukozylomuramylodipeptydy).

Największą zaletą stosowania immunostymulantów jest możliwość zmniejszenia częstości nawracających infekcji, szczególnie dróg oddechowych, skrócenie czasu trwania infekcji oraz złagodzenie ich objawów. Są szczególnie wartościowe dla pacjentów z obniżoną odpornością, osób starszych oraz dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli, które są narażone na częste infekcje.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem immunostymulantów obejmują możliwość nadmiernej stymulacji układu odpornościowego, co może prowadzić do zaostrzenia chorób autoimmunologicznych lub alergii. Istnieje też ryzyko wywołania tzw. „burzy cytokinowej” przy nieodpowiednim dawkowaniu niektórych cytokin. Większość immunostymulantów nie powinna być stosowana u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, po przeszczepach narządów oraz u osób z nowotworami zależnymi od układu immunologicznego. Warto pamiętać, że skuteczność wielu immunostymulantów, szczególnie tych pochodzenia roślinnego, nie zawsze jest potwierdzona w badaniach klinicznych o wysokiej jakości.