komórka plazmatyczna
Komórka plazmatyczna (plazmocyt) to w pełni zróżnicowana komórka układu immunologicznego wywodząca się z limfocytów B, wyspecjalizowana w produkcji i wydzielaniu przeciwciał. Powstaje w wyniku aktywacji limfocytów B przez antygen i współdziałanie z limfocytami T pomocniczymi.
Morfologicznie komórka plazmatyczna charakteryzuje się ekscentrycznym jądrem komórkowym, obfitą cytoplazmą bogatą w szorstką siateczkę śródplazmatyczną oraz dobrze rozwiniętym aparatem Golgiego. Te cechy odzwierciedlają jej funkcję jako wysoce wydajnej „fabryki przeciwciał”, produkującej tysiące cząsteczek immunoglobulin na sekundę.
W warunkach fizjologicznych plazmocyty występują głównie w szpiku kostnym, węzłach chłonnych, śledzionie oraz błonach śluzowych. Ich żywotność waha się od kilku dni do kilku lat w przypadku długo żyjących komórek plazmatycznych w szpiku kostnym, które zapewniają długotrwałą odporność humoralną.
Zaburzenia związane z komórkami plazmatycznymi obejmują gammapatie monoklonalne, szpiczaka mnogiego, makroglobulinemię Waldenströma oraz amyloidozę. Diagnostyka tych schorzeń opiera się m.in. na badaniach immunohistochemicznych, cytometrii przepływowej oraz analizie immunoglobulin w surowicy i moczu.