wsparcie fazy lutealnej w programie leczenia niepłodności techniką wspomaganego rozrodu
Wskazanie

Wsparcie fazy lutealnej w programie leczenia niepłodności techniką wspomaganego rozrodu (ART) to istotny element terapii zapewniający odpowiednie warunki do implantacji zarodka i utrzymania wczesnej ciąży. Faza lutealna jest okresem po owulacji, w którym ciałko żółte wydziela progesteron niezbędny do przygotowania endometrium i podtrzymania ciąży.

W cyklach ART, szczególnie po stymulacji owulacji i pobraniu oocytów, obserwuje się często niedobór endogennego progesteronu, co może skutkować niewystarczającym rozwojem endometrium i zmniejszeniem szans na implantację zarodka. Główną przyczyną tego zjawiska jest supresja endogennego wydzielania LH przez gonadotropiny stosowane w protokołach stymulacji oraz aspiracja komórek ziarnistych podczas pobierania oocytów.

W Polsce w ramach wsparcia fazy lutealnej najczęściej stosuje się preparaty progesteronu takie jak: Luteina, Duphaston (dydrogesteron), Lutinus, Crinone, Progesterone Ibsa, Prolutex. Progesteron może być podawany doustnie, dopochwowo lub domięśniowo. W niektórych przypadkach stosuje się również suplementację hCG (Pregnyl, Choragon) lub preparaty łączone estrogenowo-progesteronowe.

Wsparcie fazy lutealnej rozpoczyna się zwykle w dniu pobrania oocytów lub transferu zarodka i kontynuuje się co najmniej do momentu wykonania testu ciążowego. W przypadku uzyskania ciąży, suplementację progesteronu często przedłuża się do 8-12 tygodnia ciąży, kiedy to łożysko przejmuje funkcję wydzielania hormonów.

Największe trudności w leczeniu wsparcia fazy lutealnej obejmują indywidualizację dawki i formy podania progesteronu, gdyż pacjentki różnie reagują na poszczególne preparaty. Problematyczne mogą być również działania niepożądane leków (np. miejscowe podrażnienia przy podaniu dopochwowym, ból przy iniekcjach domięśniowych) oraz kwestia optymalnego czasu trwania suplementacji. Wyzwaniem pozostaje również identyfikacja pacjentek, które najbardziej skorzystają z intensywnego wsparcia lutealnego oraz monitorowanie efektywności terapii.