rozpoznanie nawracającej dyskopatii po zabiegu operacyjnym
Wskazanie

Nawracająca dyskopatia po zabiegu operacyjnym (ang. Failed Back Surgery Syndrome, FBSS) to zespół objawów utrzymujących się lub nawracających po operacji kręgosłupa, najczęściej dotyczącej dyskopatii. Schorzenie to występuje u około 10-40% pacjentów poddanych zabiegom chirurgicznym w obrębie kręgosłupa. Charakteryzuje się przewlekłym bólem, który może być zlokalizowany w kręgosłupie lub promieniować do kończyn, a także ograniczeniem ruchomości i obniżeniem sprawności fizycznej.

W leczeniu nawracającej dyskopatii stosuje się podejście wielokierunkowe. W farmakoterapii wykorzystuje się leki przeciwbólowe (niesteroidowe leki przeciwzapalne jak Ketonal, Diclac, Metafen), leki przeciwdepresyjne o działaniu przeciwbólowym (Amitryptylina, Doxepin), leki przeciwpadaczkowe (Pregabalina – Lyrica, Gabapentyna – Neurontin, Gabapentin Teva), opioidy (Tramal, OxyContin, Fentanyl – Durogesic) oraz leki rozluźniające mięśnie (Myolastan, Mydocalm).

Poza farmakoterapią ważną rolę odgrywa leczenie rehabilitacyjne, obejmujące fizykoterapię, kinezyterapię oraz terapię manualną. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze stosuje się techniki interwencyjne, takie jak blokady, neuromodulacja (stymulacja rdzenia kręgowego przy użyciu systemów jak Medtronic, Boston Scientific) czy ablacja nerwów. W wybranych przypadkach może być konieczna reoperacja.

Największe trudności w leczeniu nawracającej dyskopatii wynikają z jej złożonej etiologii. Problem może być spowodowany ponownym wypadnięciem dysku, bliznowaceniem po operacji, niestabilnością kręgosłupa, niewłaściwą kwalifikacją do pierwotnego zabiegu, czy też centralną sensytyzacją bólu. Dodatkowo, przewlekły ból prowadzi często do problemów psychologicznych, w tym depresji i lęku, co utrudnia proces terapeutyczny. Wyzwaniem pozostaje także właściwe dobranie metod leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz unikanie polipragmazji, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania opioidów, które niosą ryzyko uzależnienia.