przerzutowy rak odbytnicy
Wskazanie

Przerzutowy rak odbytnicy to zaawansowane stadium nowotworu zlokalizowanego pierwotnie w odbytnicy, które rozprzestrzeniło się do innych narządów, najczęściej do wątroby, płuc, otrzewnej czy węzłów chłonnych odległych. Stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne ze względu na gorsze rokowanie w porównaniu z miejscowo zlokalizowanym nowotworem.

W leczeniu przerzutowego raka odbytnicy stosuje się podejście multimodalne, obejmujące chemioterapię, leczenie celowane, immunoterapię oraz, w wybranych przypadkach, metody chirurgiczne. Podstawą farmakoterapii są schematy oparte na fluoropirymidynach, takie jak FOLFOX (oksaliplatyna, leukoworyna, 5-fluorouracyl) lub FOLFIRI (irynotekan, leukoworyna, 5-fluorouracyl). W Polsce dostępne są preparaty takie jak Oxaliplatinum Kabi, Campto, Irinotecan Accord czy 5-Fluorouracil-Ebewe.

W terapii celowanej wykorzystuje się przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko EGFR (receptor naskórkowego czynnika wzrostu) – Erbitux (cetuksymab) czy Vectibix (panitumumab) – u pacjentów bez mutacji w genach RAS. Preparaty anty-VEGF jak Avastin (bewacyzumab) czy Zaltrap (aflibercept) stosowane są w celu hamowania angiogenezy nowotworowej. W nowszych strategiach leczenia wykorzystuje się także immunoterapię, np. Keytruda (pembrolizumab) w przypadkach z niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H).

Największym wyzwaniem w terapii przerzutowego raka odbytnicy jest rozwój oporności na stosowane leki oraz wysoki odsetek nawrotów. Trudności terapeutyczne obejmują również toksyczność leczenia systemowego, często manifestującą się jako biegunki, zespół ręka-stopa, neutropenia czy neuropatia obwodowa. Indywidualizacja leczenia, oparta na profilowaniu molekularnym guza, stanowi obiecujący kierunek w poprawie wyników terapeutycznych.

Istotnym problemem jest także koordynacja opieki multidyscyplinarnej, obejmującej onkologów, chirurgów, radioterapeutów i specjalistów leczenia bólu. Odpowiednie leczenie wspomagające, w tym kontrola bólu (z użyciem leków takich jak Durogesic, OxyContin czy Palexia), jest kluczowe dla utrzymania jakości życia pacjentów. Nowsze metody terapeutyczne, w tym terapie oparte na inhibitorach BRAF (np. Braftovi) u pacjentów z mutacją BRAF V600E, dają nadzieję na poprawę wyników leczenia w tej trudnej grupie chorych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl