atrofia narządów moczowo-płciowych
Wskazanie

Atrofia narządów moczowo-płciowych (zanik narządów moczowo-płciowych) to stan charakteryzujący się zmniejszeniem masy i funkcji tkanek układu moczowo-płciowego. Najczęściej dotyczy to kobiet po menopauzie, kiedy spadek poziomu estrogenów prowadzi do ścieńczenia błony śluzowej pochwy, zmniejszenia jej elastyczności i nawilżenia. U mężczyzn atrofia może dotyczyć gruczołu krokowego lub jąder, zwykle w wyniku procesów starzenia, niedoborów hormonalnych lub jako skutek terapii hormonalnej stosowanej w leczeniu raka prostaty.

W przypadku atrofii pochwy i sromu, pacjentki zgłaszają takie objawy jak suchość pochwy, pieczenie, świąd, dyskomfort podczas stosunków płciowych (dyspareunia) oraz nawracające infekcje dróg moczowych. U mężczyzn atrofia narządów moczowo-płciowych może prowadzić do zaburzeń erekcji, problemów z oddawaniem moczu czy zmniejszenia objętości ejakulatu.

W leczeniu atrofii narządów moczowo-płciowych u kobiet stosuje się przede wszystkim preparaty zawierające estrogeny podawane miejscowo. Na polskim rynku dostępne są takie leki jak: Ovestin (krem lub globulki dopochwowe z estriolem), Vagifem (tabletki dopochwowe z estradiolem), Oekolp (globulki z estriolem) czy Estring (system terapeutyczny dopochwowy). W przypadkach mniej nasilonych objawów pomocne mogą być również bezhormonalne preparaty nawilżające i natłuszczające, jak Cicatridina, Mucovagin czy Replens.

U mężczyzn terapia zależy od przyczyny atrofii. W przypadku niedoborów testosteronu może być stosowana terapia zastępcza testosteronem w postaci preparatów takich jak Nebido, Androtop czy Testim. Przy atrofii związanej z leczeniem onkologicznym podejście terapeutyczne musi być dostosowane indywidualnie.

Największą trudnością w leczeniu atrofii narządów moczowo-płciowych jest często opóźnione zgłaszanie się pacjentów do lekarza z powodu wstydu lub bagatelizowania objawów. Dodatkowo, w przypadku kobiet po przebytej chorobie nowotworowej hormonozależnej (np. rak piersi), stosowanie nawet miejscowej terapii estrogenowej może być przeciwwskazane, co znacząco ogranicza opcje terapeutyczne. Wyzwaniem jest również konieczność długotrwałego, często przewlekłego stosowania leków, co może wpływać na adherencję pacjentów do zaleconej terapii. Istotne znaczenie ma również edukacja pacjentów dotycząca profilaktyki oraz wczesnego rozpoznawania objawów atrofii.