Przeciwwskazania stosowania
Sewofluran

Przeciwwskazania stosowania sewofluranu

Sewofluran jest substancją stosowaną w anestezjologii do znieczulenia ogólnego. Jako halogenowy anestetyk wziewny, wymaga szczególnej uwagi przy kwalifikacji pacjentów do procedur z jego zastosowaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania do stosowania sewofluranu oraz okoliczności, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji.¹²³

Nadwrażliwość na sewofluran i inne anestetyki halogenowe

Sewofluran jest przeciwwskazany u pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością lub podejrzeniem nadwrażliwości na sewofluran lub inne halogenowe środki do znieczulenia ogólnego. Nadwrażliwość może manifestować się w postaci zaburzeń czynności wątroby, gorączki lub leukocytozy o nieznanym podłożu, które wystąpiły po wcześniejszym znieczuleniu z użyciem tych środków.⁴⁵⁶

Objawy nadwrażliwości mogą obejmować:

• Zaburzenia czynności wątroby
• Zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych
• Gorączkę o nieznanej etiologii
• Leukocytozę
• Eozynofilię

⁷⁸⁹

Wcześniejsze zaburzenia czynności wątroby po stosowaniu anestetyku halogenowego

Sewofluran jest przeciwwskazany u pacjentów, u których wcześniej wystąpiło potwierdzone zapalenie wątroby wskutek podania halogenowego anestetyku wziewnego. Przeciwwskazanie to dotyczy także pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły niewyjaśnione umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby z żółtaczką, gorączką i eozynofilią po znieczuleniu przy użyciu sewofluranu.¹⁰¹¹

Do klinicznych objawów uszkodzenia wątroby, które stanowią przeciwwskazanie do stosowania sewofluranu, zaliczamy:

• Zapalenie wątroby wywołane przez halogenowy anestetyk
• Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby
• Żółtaczkę
• Kombinację objawów: zaburzenia czynności wątroby, gorączka, eozynofilia

¹²¹³

Hipertermia złośliwa

Sewofluran jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaniem lub podejrzeniem genetycznie uwarunkowanej predyspozycji do rozwinięcia hipertermii złośliwej. Hipertermia złośliwa jest rzadkim, zagrażającym życiu zespołem hipermetabolicznym, który może wystąpić podczas znieczulenia ogólnego u osób predysponowanych genetycznie.¹⁴¹⁵¹⁶

To przeciwwskazanie dotyczy zarówno pacjentów z potwierdzoną podatnością na hipertermię złośliwą, jak i tych, u których jedynie podejrzewa się predyspozycję genetyczną do tego stanu. W przypadku pozytywnego wywiadu rodzinnego w kierunku hipertermii złośliwej lub podejrzenia zwiększonego ryzyka jej wystąpienia, należy bezwzględnie unikać stosowania sewofluranu.¹⁷¹⁸¹⁹

Ogólne przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego

Sewofluran jest przeciwwskazany u wszystkich pacjentów, u których występują przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego, niezależnie od zastosowanego środka anestetycznego.²⁰²¹²²

Do ogólnych przeciwwskazań do znieczulenia ogólnego, a więc i do stosowania sewofluranu, zaliczają się:

• Ciężkie zaburzenia układu krążenia niestabilne pomimo leczenia
• Niewydolność oddechowa wymagająca natychmiastowej interwencji
• Wstrząs
• Skrajne zaburzenia równowagi metabolicznej niepoddające się kontroli
• Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe niepoddające się leczeniu
• Brak zgody pacjenta na znieczulenie ogólne

²³²⁴²⁵

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie sewofluranu

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie stosowania sewofluranu i wybór alternatywnej metody znieczulenia.²⁶²⁷²⁸

Wywiad hepatologiczny

Należy odradzić stosowanie sewofluranu u pacjentów z:

• Niewyjaśnionymi zaburzeniami czynności wątroby po wcześniejszym znieczuleniu anestetykami halogenowymi
• Wcześniejszym epizodem zapalenia wątroby po ekspozycji na halogenowe środki wziewne
• Chorobami wątroby o niewyjaśnionej etiologii, którym towarzyszą podwyższone parametry wątrobowe, żółtaczka lub inne objawy dysfunkcji wątroby

²⁹³⁰

Podejrzenie predyspozycji do hipertermii złośliwej

Należy bezwzględnie odradzić stosowanie sewofluranu osobom z:

• Pozytywnym wywiadem rodzinnym dotyczącym hipertermii złośliwej
• Wcześniejszymi epizodami podwyższonej temperatury ciała podczas znieczulenia
• Nieprawidłowymi reakcjami na anestetyki wziewne w przeszłości
• Chorobami mięśni o podłożu genetycznym (np. dystrofie mięśniowe, miotonie)

³¹³²³³

Objawy mogące wskazywać na nadwrażliwość

Stosowanie sewofluranu należy odradzić również pacjentom, u których po wcześniejszym znieczuleniu anestetykami halogenowymi wystąpiły:

• Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych
• Gorączka o niewyjaśnionej etiologii
• Leukocytoza
• Eozynofilia
• Inne objawy sugerujące reakcję nadwrażliwości

³⁴³⁵³⁶

Szczególne sytuacje wymagające ostrożności

W poniższych sytuacjach klinicznych należy rozważyć alternatywne metody znieczulenia lub zachować szczególną ostrożność przy kwalifikacji pacjenta do znieczulenia sewofluranem:

• Pacjenci z chorobą wątroby niezwiązaną z wcześniejszym znieczuleniem anestetykami halogenowymi
• Osoby z wywiadem alergicznym lub nadwrażliwością na inne substancje chemiczne
• Pacjenci, u których istnieje konieczność powtórzenia znieczulenia w krótkim odstępie czasu
• Pacjenci z niewydolnością nerek (ze względu na metabolizm sewofluranu)

³⁷³⁸³⁹