Dawkowanie i sposób podawania
Powidon jodowany

Dawkowanie i sposób podawania powidonu jodowanego

Powidon jodowany to szeroko stosowana substancja antyseptyczna charakteryzująca się szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego. Dostępna jest w różnych postaciach farmaceutycznych, a dawkowanie oraz sposób aplikacji różnią się w zależności od postaci leku, leczonego obszaru oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania i sposobu podawania tej substancji w różnych preparatach leczniczych.¹

Dawkowanie roztworu na skórę

Roztwory powidonu jodowanego na skórę są stosowane głównie do dezynfekcji skóry przed zabiegami chirurgicznymi, do antyseptyki ran oraz do higieny rąk. Dawkowanie różni się w zależności od konkretnego produktu oraz obszaru zastosowania.²

Braunol 7,5% zawierający 7,5% powidonu jodowanego stosuje się w następujący sposób:

• Do dezynfekcji skóry – stosować w postaci nierozcieńczonej przez co najmniej 15 sekund w przypadku fragmentów skóry z niewielką liczbą gruczołów łojowych lub co najmniej 10 minut przy większej liczbie gruczołów łojowych
• Do higienicznej dezynfekcji rąk – wcierać 3 ml roztworu przez 1 minutę, a następnie umyć ręce
• Do chirurgicznej dezynfekcji rąk – wcierać 2 x 5 ml roztworu przez 5 minut

³

PV Jod 10% o stężeniu 100 mg/g powidonu jodowanego stosuje się:

• Do przemywania ran i skóry – bez rozcieńczania
• Do płukania błony śluzowej jamy ustnej i pochwy – rozcieńczony przegotowaną wodą w stosunku 1:10 (1 część produktu na 10 części wody)

⁴

Dawkowanie do antyseptyki ran

W przypadku stosowania powidonu jodowanego do antyseptyki ran, sposób dawkowania różni się w zależności od typu rany i produktu:⁵

• Do antyseptyki powierzchownych ran – stosować Braunol w postaci nierozcieńczonej
• Do antyseptyki oparzeń – stosować Braunol w postaci nierozcieńczonej
• Do płukania, jako etap procesu leczenia ran (odleżyny, owrzodzenia goleni, gangrena) – rozcieńczenie Braunol w stosunku od 1:2 do 1:20
• Do antyseptycznego moczenia kończyny – rozcieńczenie Braunol około 1:25
• Do antyseptycznego moczenia ciała – rozcieńczenie Braunol około 1:100

⁶

Dawkowanie maści z powidonem jodowanym

Betadine w postaci maści (100 mg/g) jest stosowany w następujący sposób:⁷

U dorosłych:

• Nakładać porcję maści wielkości 8 lub 9 ziaren grochu raz na dobę (odpowiednio u mężczyzn i kobiet), albo porcję wielkości 4,5 ziarna grochu dwa razy na dobę, na oczyszczoną i osuszoną powierzchnię skóry

⁸

Braunovidon maść (100 mg/g) stosuje się następująco:

• Nakładać kilka razy na dobę na wymagającą leczenia powierzchnię skóry
• W początkowej fazie leczenia, dla utrzymania optymalnego działania bakteriobójczego, nakładać co 4-6 godzin na zakażoną lub sączącą się ranę

⁹

Dawkowanie powidonu jodowanego u dzieci

Stosowanie powidonu jodowanego u dzieci wymaga szczególnej uwagi i dostosowania dawki do wieku dziecka. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dla maści Betadine:¹⁰

¹¹

Dawkowanie globulek dopochwowych

Betadine VAG w postaci globulek dopochwowych (200 mg) stosuje się wyłącznie u dorosłych kobiet i dziewcząt po okresie pokwitania:¹²

• Zalecane dawkowanie: 1 globulka raz na dobę przez 7 dni
• Globulkę należy zwilżyć przed użyciem i wprowadzić głęboko do pochwy, wieczorem przed położeniem się spać
• Podczas leczenia zaleca się stosowanie podpasek
• Nie jest konieczne przerwanie leczenia podczas krwawienia miesiączkowego

¹³

Dawkowanie kropli do oczu

Oftasteril (50 mg/ml) stosuje się według następujących wytycznych:¹⁴

• Dawkowanie dla dorosłych (w tym osób w podeszłym wieku), młodzieży, dzieci i niemowląt:
  • Antyseptyka spojówki/rogówki: wkropić dwie do trzech kropli roztworu do oka/oczu i pozostawić na dwie minuty

¹⁵

Do antyseptyki okołogałkowych obszarów skórnych należy:

1. Nasączyć jałową watę roztworem z butelki i rozpocząć przygotowywanie rzęs i brzegów powiek
2. Powtórzyć czynność na powiekach, policzkach i czole (w tym krawędzi brwi), wykonując ruchy okrężne, do momentu wyczyszczenia całego pola operacyjnego
3. Powtórzyć procedurę trzy razy
4. Założyć powiekotrzymacz i przepłukać produktem rogówkę, spojówkę i sklepienie spojówki powiek
5. Odczekać dwie minuty
6. Usunąć Oftasteril z powierzchni oczu, przemywając rogówkę, spojówkę i sklepienie spojówki powiek jałowym, fizjologicznym roztworem soli

¹⁶

Szczególne uwagi przy dawkowaniu

Podczas stosowania preparatów z powidonem jodowanym należy zwrócić uwagę na szereg aspektów, które mogą wpływać na dawkowanie i skuteczność leczenia:¹⁷

• Roztwory do rozcieńczania należy przygotowywać bezpośrednio przed użyciem i nie przechowywać ich
• Brązowy kolor produktów z powidonem jodowanym sygnalizuje ich skuteczność – odbarwienie wskazuje na konieczność ponownej aplikacji
• W przypadku maści Braunovidon, opatrunek należy zmienić, gdy nastąpi odbarwienie brązowego koloru maści
• Podczas płukania jamy ustnej należy zachować szczególną ostrożność, aby nie połknąć produktu
• PV Jod 10% nie należy stosować dłużej niż przez 14 dni

¹⁸¹⁹

Przeciwwskazania związane z dawkowaniem

Przy ustalaniu dawkowania powidonu jodowanego należy uwzględnić następujące przeciwwskazania:²⁰²¹

• Maść Betadine jest przeciwwskazana u noworodków i niemowląt przed ukończeniem pierwszego roku życia
• Maść Betadine nie jest zalecana u dzieci w wieku poniżej 2 lat
• Betadine VAG (globulki dopochwowe) jest przeciwwskazany do stosowania u dziewcząt przed okresem pokwitania
• Oftasteril jest przeciwwskazany u przedwcześnie urodzonych niemowląt, szczególnie o bardzo niskiej urodzeniowej masie ciała i małych rozmiarach w stosunku do wieku ciążowego

²²

Zbiorcza tabela dawkowania powidonu jodowanego