Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Petydyna

Wpływ petydyny na płodność, ciążę i laktację

Petydyna, substancja czynna zawarta w leku Dolcontral, wymaga szczególnej uwagi w kontekście płodności, ciąży oraz karmienia piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom z grup szczególnej uwagi.¹

Petydyna a ciąża

Dolcontral nie jest zalecany u kobiet w ciąży ze względu na niewystarczającą ilość danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie pacjentek. Pomimo że dotychczas nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka nieprawidłowego rozwoju zarodkowego u ludzi, należy zachować szczególną ostrożność przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leku.²

Długotrwałe leczenie petydyną w okresie ciąży powinno być bezwzględnie unikane, ponieważ może prowadzić do:

• Uzależnienia u matki
• Rozwoju zespołu abstynencyjnego u noworodka po urodzeniu

³

Petydyna podczas porodu

W trakcie porodu petydyna może być podawana, jednak wyłącznie drogą domięśniową i w możliwie najmniejszych dawkach terapeutycznych. Istotną informacją dla położników jest fakt, że petydyna nie zmniejsza skurczów macicy, co odróżnia ją od niektórych innych opioidów.⁴

Wpływ petydyny na noworodka

Podanie petydyny matce podczas porodu może prowadzić do wystąpienia u noworodka następujących zaburzeń:⁵

• Depresja oddechowa – jeden z najpoważniejszych skutków ubocznych
• Spowolniona akcja serca (bradykardia)
• Obniżone funkcje neurobehawioralne, które mogą manifestować się trudnościami w przyjmowaniu pokarmu
• Zmiany w zachowaniu oraz w zapisie EEG, które mogą utrzymywać się nawet przez 6 dni po urodzeniu
• Zmniejszona przeżywalność w przypadku noworodków z grupy ryzyka

⁶

Warto podkreślić, że siła działania leku na noworodka jest bezpośrednio zależna od dawki podanej matce oraz czasu podania względem porodu, co wynika z przenikania petydyny przez barierę łożyskową.⁷

Monitorowanie noworodka po ekspozycji na petydynę

Każdy noworodek, którego matka otrzymała Dolcontral podczas porodu, wymaga ścisłej obserwacji pod kątem potencjalnego upośledzenia oddychania przez co najmniej 6 godzin po urodzeniu. W zależności od obrazu klinicznego, szczególnie biorąc pod uwagę częstość oddechów, może być wskazane podanie antagonistów opioidowych, takich jak nalokson.⁸

Ryzyko teratogenne petydyny

Na podstawie danych zebranych z około 270 ciąż, w których nastąpiła ekspozycja na petydynę w pierwszym trymestrze, nie stwierdzono dowodów na działanie teratogenne leku. Jednakże nie można całkowicie wykluczyć możliwego związku między stosowaniem petydyny a występowaniem przepukliny pachwinowej u noworodków.⁹

Petydyna a karmienie piersią

Zarówno petydyna, jak i jej aktywny metabolit norpetydyna, przenikają do mleka kobiecego. W przypadku wielokrotnego podawania leku Dolcontral kobiecie karmiącej piersią, należy zalecić przerwanie karmienia naturalnego.¹⁰

Jest to podyktowane możliwością wystąpienia u dziecka karmionego piersią ciężkich działań niepożądanych, które charakteryzują się:¹¹

• Opóźnionym początkiem (mogą pojawić się nawet po kilku dniach od ekspozycji)
• Długim okresem utrzymywania się (do kilku tygodni)

Podejmując decyzję o stosowaniu petydyny u kobiety karmiącej, lekarz musi dokładnie rozważyć korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki. Na tej podstawie należy podjąć decyzję o przerwaniu lub kontynuowaniu karmienia piersią.¹²

Wpływ petydyny na płodność

Aktualnie brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących potencjalnego wpływu chlorowodorku petydyny na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Lekarz powinien poinformować o tym fakcie pacjentów w wieku rozrodczym, którzy planują posiadanie potomstwa.¹³

Rekomendacje dla lekarzy dotyczące stosowania petydyny u kobiet w ciąży i karmiących

Zalecenia praktyczne

1. Unikać stosowania petydyny w ciąży, szczególnie długotrwałego, ze względu na ryzyko uzależnienia matki i zespołu abstynencyjnego u noworodka
2. W przypadku konieczności zastosowania leku podczas porodu, podawać wyłącznie domięśniowo w najmniejszych skutecznych dawkach
3. Zapewnić ścisły monitoring funkcji oddechowych noworodka przez co najmniej 6 godzin po porodzie
4. Mieć przygotowany antagonistę opioidowy (np. nalokson) do natychmiastowego użycia w razie wystąpienia depresji oddechowej u noworodka
5. Poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią w przypadku wielokrotnego podania Dolcontralu

Decyzję o zastosowaniu petydyny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy zawsze podejmować indywidualnie, po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka, zarówno dla matki, jak i dla dziecka.¹⁴