Działania niepożądane
Molibdenian sodu

Molibdenian sodu, będący źródłem radionuklidu macierzystego 99Mo w preparacie POLGENTEC, ulega rozpadowi do 99mTc, wykorzystywanego w diagnostyce medycyny nuklearnej. Podczas dożylnego podawania nadtechnecjanu sodu (99mTc) mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, obrzęk twarzy, rozszerzenie naczyń krwionośnych prowadzące do hipotensji, świąd, zaburzenia rytmu serca, a w bardzo rzadkich przypadkach śpiączka. Działania niepożądane występują rzadko lub bardzo rzadko, co jest związane z niskimi aktywnościami stosowanymi w diagnostyce (2-120 GBq), a dawka skuteczna promieniowania jonizującego zwykle nie przekracza 20 mSv. Należy jednak zachować ostrożność, szczególnie u kobiet w ciąży, ze względu na ryzyko indukcji wad wrodzonych oraz nowotworów w wyniku ekspozycji na promieniowanie.

  1. Działania niepożądane molibdenianu sodu
    1. Reakcje alergiczne
    2. Działania niepożądane związane z promieniowaniem jonizującym
    3. Monitorowanie bezpieczeństwa
    4. Tabela działań niepożądanych
    5. Ryzyko w kontekście korzyści diagnostycznych
    6. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane molibdenianu sodu

Molibdenian sodu, występujący jako substancja aktywna w preparacie POLGENTEC w formie generatora radionuklidu, może powodować szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji o zastosowaniu tego radiofarmaceutyku. Substancja ta stanowi radionuklid macierzysty (99Mo), który ulega rozpadowi do radionuklidu pochodnego – nadtechnecjanu sodu (99mTc), stosowanego w procedurach diagnostycznych medycyny nuklearnej.1

Reakcje alergiczne

Podczas stosowania dożylnego nadtechnecjanu sodu (99mTc), który jest produktem rozpadu molibdenianu sodu, obserwowano reakcje alergiczne o różnym nasileniu. Mogą one manifestować się jako:2

  • Pokrzywka – wysypka skórna z charakterystycznymi bąblami
  • Obrzęk twarzy – mogący prowadzić do poważnych zaburzeń oddechowych
  • Rozszerzenie naczyń krwionośnych – skutkujące spadkiem ciśnienia tętniczego
  • Świąd – intensywne swędzenie skóry
  • Zaburzenia rytmu serca – mogące wymagać natychmiastowej interwencji
  • Śpiączka – najpoważniejsze powikłanie, zagrażające życiu pacjenta

3

Działania niepożądane związane z promieniowaniem jonizującym

Molibdenian sodu, jako źródło promieniowania jonizującego, niesie ze sobą ryzyko skutków ubocznych charakterystycznych dla ekspozycji radiacyjnej. Istotne jest, aby zastosowana aktywność była możliwie najmniejsza przy jednoczesnym zapewnieniu wartości diagnostycznej badania.4

Długotrwałe konsekwencje ekspozycji na promieniowanie jonizujące związane z zastosowaniem molibdenianu sodu obejmują:5

  • Indukcja nowotworów – zwiększone ryzyko rozwoju zmian nowotworowych
  • Rozwój wad wrodzonych – szczególnie istotne przy ekspozycji kobiet w ciąży

6

Należy jednak podkreślić, że praktyka kliniczna w medycynie nuklearnej wykazuje rzadkie występowanie tego typu działań niepożądanych. Jest to bezpośrednio związane ze stosowaniem małych aktywności radiofarmaceutyków w procedurach diagnostycznych.7

W większości badań diagnostycznych z wykorzystaniem preparatu POLGENTEC, dawka promieniowania jonizującego nie przekracza 20 mSv (dawka skuteczna), co jest wartością uznawaną za bezpieczną. W uzasadnionych klinicznie przypadkach dopuszcza się stosowanie wyższych dawek, zawsze po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.8

Monitorowanie bezpieczeństwa

Po wprowadzeniu do obrotu produktu zawierającego molibdenian sodu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tej substancji aktywnej.9

Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane Opis Częstotliwość występowania
Pokrzywka Wysypka skórna z charakterystycznymi bąblami i świądem, będąca objawem reakcji alergicznej Rzadko
Obrzęk twarzy Opuchlizna twarzy, mogąca prowadzić do zaburzeń oddychania i wymagająca natychmiastowej interwencji Rzadko
Rozszerzenie naczyń Poszerzenie średnicy naczyń krwionośnych prowadzące do hipotensji Rzadko
Świąd Intensywne swędzenie skóry bez widocznych zmian skórnych Rzadko
Zaburzenia rytmu serca Nieprawidłowa praca serca, mogąca objawiać się kołataniem, przyspieszoną lub nieregularną akcją serca Bardzo rzadko
Śpiączka Stan głębokiej utraty świadomości zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji Bardzo rzadko
Indukcja nowotworów Rozwój zmian nowotworowych w następstwie ekspozycji na promieniowanie jonizujące Bardzo rzadko
Wady wrodzone Nieprawidłowości rozwojowe u płodu w przypadku ekspozycji kobiet w ciąży Bardzo rzadko

11

Ryzyko w kontekście korzyści diagnostycznych

Stosowanie molibdenianu sodu jako generatora technetu (99mTc) wymaga każdorazowej oceny potencjalnych korzyści klinicznych przed narażeniem pacjenta na promieniowanie jonizujące. Kluczowe jest zachowanie zasady ALARA (As Low As Reasonably Achievable), czyli stosowanie możliwie najniższej aktywności, która jednocześnie zapewni uzyskanie wartościowych diagnostycznie obrazów.12

Stosunek korzyści do ryzyka przy stosowaniu preparatu POLGENTEC (2-120 GBq) jest korzystny przy właściwej kwalifikacji pacjentów i odpowiednim doborze aktywności. Wartość diagnostyczna procedur z wykorzystaniem generatorów radionuklidów przewyższa potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące.13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl