Dawkowanie i sposób podawania
Metoksyfluran

Metoksyfluran (produkt leczniczy Penthrox, 99,9% płyn do inhalacji parowej) jest stosowany jako lek przeciwbólowy podawany wziewnie za pomocą specjalnego inhalatora Penthrox. Zalecana dawka pojedyncza to 3 ml (1 butelka), z możliwością podania drugiej butelki w celu przedłużenia efektu przeciwbólowego, jednak maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 6 ml, a tygodniowa 15 ml. Efekt analgetyczny pojawia się szybko, po 6-10 wdechach, a czas działania przy ciągłej inhalacji jednej butelki wynosi 25-30 minut; stosowanie inhalacji przerywanych wydłuża ten czas. Pacjent powinien samodzielnie regulować dawkę, wykonując inhalacje z przerwami, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych. Metoksyfluran jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 roku życia oraz wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby ze względu na potencjał nefro- i hepatotoksyczny.

Dawkowanie metoksyfluranu

Metoksyfluran, dostępny jako produkt leczniczy Penthrox (99,9%, płyn do sporządzania inhalacji parowej), jest lekiem przeciwbólowym stosowanym drogą wziewną. Produkt przyjmowany jest samodzielnie przez pacjenta za pomocą specjalnego inhalatora Penthrox pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego (lekarza, personelu pielęgniarskiego lub ratownika medycznego).1

Dawkowanie u dorosłych

Zalecana dawka pojedyncza metoksyfluranu to jedna butelka zawierająca 3 ml produktu leczniczego Penthrox, podawana za pomocą dołączonego inhalatora. W przypadkach wymagających dłuższego działania przeciwbólowego, dopuszczalne jest zastosowanie drugiej butelki zawierającej 3 ml leku.2

Bezpieczna częstość podawania metoksyfluranu nie została jednoznacznie określona, jednak zaleca się następujące ograniczenia dawkowania:3

  • Maksymalna dawka dobowa wynosi 6 ml
  • Lek nie powinien być podawany w następujących po sobie dniach
  • Maksymalna całkowita dawka tygodniowa dla pacjenta nie powinna przekraczać 15 ml

4

Czas działania i dynamika efektu przeciwbólowego

Efekt przeciwbólowy metoksyfluranu pojawia się szybko – już po pierwszych 6-10 wdechach. Pacjenci powinni być poinstruowani, aby wykonywali inhalacje w sposób przerywany w celu uzyskania optymalnej kontroli bólu. Takie postępowanie pozwala pacjentom na samodzielne dostosowanie ilości wdychanego produktu w zależności od nasilenia dolegliwości bólowych.5

Przy ciągłej inhalacji zawartość jednej 3 ml butelki zapewnia działanie przeciwbólowe utrzymujące się przez 25-30 minut. Stosowanie przerywane znacząco wydłuża ten czas. Należy podkreślić, że pacjent powinien stosować metoksyfluran w możliwie najniższej skutecznej dawce.6

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na potencjał nefrotoksyczny, metoksyfluran może powodować niewydolność nerek w przypadku przekroczenia zalecanej dawki. U pacjentów z rozpoznaniem stanów klinicznych predysponujących do uszkodzenia nerek należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego leku.7

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku konieczności stosowania produktu leczniczego Penthrox częściej niż raz w okresie trzech miesięcy, należy przeprowadzić dokładną ocenę kliniczną pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby.8

Dzieci i młodzież

Metoksyfluran w postaci produktu leczniczego Penthrox nie jest wskazany do stosowania u pacjentów pediatrycznych – nie powinien być podawany dzieciom i młodzieży poniżej 18. roku życia.9

Sposób podawania metoksyfluranu

Metoksyfluran podawany jest wyłącznie drogą wziewną za pomocą specjalnego inhalatora Penthrox przeznaczonego do jednorazowego użytku. Inhalator musi być odpowiednio przygotowany przed podaniem pacjentowi.10

Instrukcja przygotowania inhalatora Penthrox

Prawidłowe przygotowanie inhalatora Penthrox wymaga wykonania następujących czynności:11

  1. Upewnić się, że komora z węglem aktywnym znajduje się w szczelinie w górnej części inhalatora
  2. Usunąć zakrętkę butelki ręcznie lub za pomocą podstawy inhalatora (wsuwając butelkę do podstawy i obracając o 180°)
  3. Trzymając inhalator pod kątem 45°, wlać całą zawartość jednej butelki do podstawy inhalatora, jednocześnie kilkakrotnie obracając inhalator wokół jego osi
  4. Założyć pacjentowi taśmę zabezpieczającą na nadgarstek

12

Technika inhalacji

Pacjent powinien oddychać przez ustnik inhalatora Penthrox, przy czym pierwsze wdechy należy wykonywać ostrożnie, a następnie rozpocząć normalne oddychanie. Powietrze wydychane jest również do inhalatora, co pozwala na przechwycenie resztek metoksyfluranu przez komorę z węglem aktywnym.13

W przypadku potrzeby uzyskania silniejszego działania przeciwbólowego, pacjent może zakryć palcem otwór umieszczony w górnej części komory z węglem aktywnym podczas inhalacji.14

Stosowanie drugiej dawki

Jeżeli po zużyciu zawartości pierwszej butelki (3 ml) konieczne jest dalsze utrzymanie efektu przeciwbólowego, można zastosować drugą butelkę metoksyfluranu. Przygotowanie drugiej dawki przebiega tak samo jak w przypadku dawki pierwszej. Nie ma potrzeby wymiany komory z węglem aktywnym. Zużytą butelkę należy umieścić w dołączonej plastikowej torbie.15

Optymalizacja terapii

Należy poinformować pacjenta, że w celu uzyskania optymalnego efektu przeciwbólowego powinien wykonywać inhalacje z przerwami. Ciągłe wdychanie skraca czas działania przeciwbólowego, dlatego pacjent powinien stosować minimalną dawkę zapewniającą skuteczną kontrolę bólu.16

Postępowanie po zakończeniu podawania

Po zakończeniu stosowania metoksyfluranu należy zamknąć pustą butelkę. Zużyty inhalator Penthrox wraz z pustą butelką umieścić w zamykanej torbie plastikowej i odpowiednio zutylizować zgodnie z lokalnymi procedurami postępowania z odpadami medycznymi.17

Schemat dawkowania metoksyfluranu

Parametr dawkowania Zalecenie Uwagi kliniczne
Dawka pojedyncza 1 butelka (3 ml) Podawana przez inhalator Penthrox
Maksymalna dawka na epizod bólu 2 butelki (6 ml) W razie potrzeby przedłużonego działania przeciwbólowego
Maksymalna dawka dobowa 6 ml Nie należy przekraczać
Maksymalna dawka tygodniowa 15 ml Nie należy przekraczać
Częstość podawania Nie stosować w następujących po sobie dniach Ograniczenie ze względu na potencjalną nefro- i hepatotoksyczność
Czas działania (inhalacja ciągła) 25-30 minut Przy wykorzystaniu 1 butelki (3 ml)
Czas działania (inhalacja przerywana) Wydłużony Zalecana metoda podawania
Początek działania Po 6-10 wdechach Szybki efekt przeciwbólowy
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Zachować ostrożność Ryzyko nasilenia niewydolności nerek
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Dokładna ocena kliniczna przy stosowaniu częściej niż raz na 3 miesiące Ryzyko hepatotoksyczności
Stosowanie u dzieci i młodzieży <18 lat Przeciwwskazane Nie zaleca się stosowania

Informacja dla pacjenta

Personel medyczny musi dostarczyć pacjentowi ulotkę informacyjną i zapoznać go z jej treścią. Jest to szczególnie istotne, gdyż produkt leczniczy Penthrox przyjmowany jest samodzielnie przez pacjenta, choć pod nadzorem wykwalifikowanego personelu.18

Wywiad medyczny przed zastosowaniem metoksyfluranu powinien uwzględniać szczególne aspekty dotyczące funkcji nerek i wątroby pacjenta, wcześniejsze ekspozycje na metoksyfluran oraz inne leki potencjalnie nefro- lub hepatotoksyczne. Należy również ustalić, czy pacjent przyjmował metoksyfluran w ostatnim czasie i w jakiej dawce.19

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl