Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Matricaria

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania substancji czynnej matricaria

Matricaria (rumianek) stanowi jeden z kluczowych składników złożonych preparatów ziołowych wykorzystywanych w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego. W produkcie Iberogast występuje jako Matricariae flos extractum (wyciąg z kwiatu rumianku) w stężeniu 20,0 ml na 100 ml płynu, gdzie ekstrahentem jest etanol 30% (v/v). Stosowanie preparatów zawierających ten składnik wymaga szczególnej uwagi w zakresie bezpieczeństwa i środków ostrożności.¹

Potencjalne działania niepożądane związane z wątrobą

Podczas stosowania produktów zawierających matricaria w połączeniu z innymi ekstraktami roślinnymi, jak w przypadku leku Iberogast, raportowano przypadki polekowego uszkodzenia wątroby. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia i skontaktowania się z lekarzem w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów hepatotoksyczności, takich jak:²

• Zażółcenie skóry lub białkówek oczu (żółtaczka)
• Ciemne zabarwienie moczu
• Odbarwiony stolec
• Ból w nadbrzuszu

³

Ostrzeżenia związane z zawartością etanolu

Produkty zawierające matricaria, jak Iberogast, zawierają znaczące ilości etanolu (29,5-32,6% v/v), co ma istotne implikacje kliniczne. Pojedyncza dawka dla dorosłych (20 kropli) zawiera do 240 mg etanolu, co odpowiada 6,2 ml piwa lub 2,6 ml wina. Ze względu na obecność alkoholu, preparat nie jest przeznaczony i nie powinien być stosowany przez pacjentów z chorobą alkoholową.^{4 5}

Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów

Ze względu na zawartość etanolu i potencjalne interakcje, stosowanie preparatów zawierających matricaria (jak Iberogast) wymaga szczególnej ostrożności u następujących grup pacjentów:

• Kobiety w ciąży lub karmiące piersią – przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest konsultacja lekarska
• Pacjenci z chorobami wątroby – zaliczani do grupy wysokiego ryzyka, wymagana konsultacja lekarska
• Pacjenci z padaczką – ze względu na zawartość etanolu, konieczna konsultacja z lekarzem przed rozpoczęciem terapii

⁶

Stosowanie u dzieci

Preparaty zawierające matricaria w połączeniu z innymi ekstraktami ziołowymi (Iberogast) nie są zalecane dzieciom poniżej 6 roku życia. W przypadku dzieci w tej grupie wiekowej, każdy ból brzucha powinien być konsultowany z lekarzem. Jest to szczególnie istotne ze względu na zawartość etanolu oraz potencjalne ryzyko działań niepożądanych.⁷

Monitorowanie skuteczności terapii

Podczas stosowania preparatów zawierających matricaria, należy monitorować skuteczność leczenia. Pacjentom należy zalecić konsultację lekarską w przypadku, gdy objawy utrzymują się lub gdy nie obserwuje się oczekiwanej poprawy po 7 dniach stosowania leku. Przedłużający się brak poprawy może wskazywać na poważniejsze schorzenia wymagające diagnostyki i innego rodzaju interwencji terapeutycznej.⁸

Potencjalne interakcje

Ze względu na złożony skład preparatów zawierających matricaria oraz obecność etanolu, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych w wątrobie, leków działających na ośrodkowy układ nerwowy oraz leków, których skuteczność może być zmniejszona przez alkohol. W przypadku leku Iberogast, ekstrakt z rumianku (matricaria) jest tylko jednym z dziewięciu składników, co zwiększa potencjalne ryzyko interakcji.⁹

Powyższa tabela przedstawia wybrane składniki leku Iberogast, w tym Matricariae flos extractum (ekstrakt z rumianku), który stanowi największą procentową zawartość wśród wszystkich składników aktywnych. Warto zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności związane szczególnie z ekstraktem z ziela glistnika (Chelidonii herbae extractum), co może wpływać na całościowy profil bezpieczeństwa preparatu zawierającego matricaria.¹⁰