Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Magnezu mleczan

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania magnezu mleczanu

Magnez w postaci mleczanu jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, w tym roztworu Pediaven NN1, który zawiera magnez w ilości 0,53 mmol na 250 ml (2,1 mmol/l). Przy stosowaniu preparatów zawierających magnez mleczan należy uwzględnić szereg szczególnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.¹

Ryzyko hipermagnezemii

Choć nie odnotowano przypadków hipermagnezemii po podaniu produktu Pediaven NN1, istnieje potencjalne ryzyko jej wystąpienia ze względu na zawartość magnezu mleczanu, szczególnie przy podawaniu wysokich dawek preparatu. Ryzyko to wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego prowadzącego leczenie.²

Objawy hipermagnezemii

Klinicznie hipermagnezemia może manifestować się szeregiem objawów, które lekarz powinien umieć rozpoznać:

• Ogólne osłabienie organizmu pacjenta
• Obniżenie aktywności ruchowej
• Nudności i wymioty
• Hipokalcemia
• Niewydolność oddechowa
• Niedociśnienie tętnicze
• Zaburzenia rytmu serca

³

Monitorowanie stężenia magnezu

Przy stosowaniu produktów zawierających magnez mleczan zaleca się kontrolowanie stężenia magnezu w surowicy krwi. Monitorowanie powinno rozpocząć się na początku leczenia, a następnie być kontynuowane w odpowiednich odstępach czasu, zgodnie z przyjętą praktyką kliniczną i indywidualnymi potrzebami pacjenta.⁴

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka hipermagnezemii

Szczególnie wnikliwe monitorowanie stężenia magnezu jest konieczne u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia hipermagnezemii, w tym:

• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci otrzymujący jednocześnie inne produkty lecznicze mogące zwiększać ryzyko hipermagnezemii
• Pacjenci przyjmujący magnez z innych źródeł

⁵

Postępowanie w przypadku hipermagnezemii

W przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia magnezu w surowicy (powyżej prawidłowych wartości referencyjnych) należy wprowadzić odpowiednie modyfikacje leczenia. Obejmują one przerwanie infuzji preparatu zawierającego magnez mleczan lub zmniejszenie szybkości infuzji do poziomu klinicznie właściwego i bezpiecznego dla pacjenta.⁶

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Produkty zawierające magnez mleczan należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W takich przypadkach wymagane jest ścisłe monitorowanie bilansu płynowego i elektrolitowego, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia magnezu ze względu na zwiększone ryzyko hipermagnezemii.⁷

W przypadku ciężkiej niewydolności nerek istnieje ryzyko wystąpienia lub nasilenia kwasicy metabolicznej oraz hiperazotemii. Konieczne jest wówczas dostosowanie podaży azotu do aktualnej czynności nerek pacjenta i ścisłe kontrolowanie funkcji nerek w czasie trwania infuzji. Warto zaznaczyć, że fizjologiczna niedojrzałość nerek u noworodków nie stanowi przeciwwskazania do stosowania produktów zawierających magnez mleczan w odpowiednich dawkach.⁸

Monitorowanie kliniczno-laboratoryjne

Podczas stosowania preparatów zawierających magnez mleczan niezbędna jest regularna obserwacja kliniczna i laboratoryjna pacjenta, szczególnie na początku terapii. Należy kontrolować osmolarność i stężenie glukozy w surowicy, jak również równowagę wodno-elektrolitową oraz równowagę kwasowo-zasadową.⁹

Intensyfikacja monitorowania jest wymagana w następujących przypadkach:

• Ciężka niewydolność wątroby – ze względu na ryzyko wystąpienia lub nasilenia zaburzeń neurologicznych związanych z hiperamonemią
• Ciężka niewydolność nerek – z uwagi na ryzyko kwasicy metabolicznej i hiperazotemii
• Kwasica metaboliczna – zwłaszcza kwasica mleczanowa, kiedy nie zaleca się podawania glukozy dożylnie
• Cukrzyca lub nietolerancja glukozy u wcześniaków – konieczne jest kontrolowanie glikemii, cukromoczu, ketonurii oraz odpowiednie dostosowanie dawki insuliny

¹⁰

Ostrożne stosowanie przy ograniczeniach płynowych

Preparaty zawierające magnez mleczan należy stosować z ostrożnością w sytuacjach, gdy wskazane jest ograniczenie podaży płynów. Dotyczy to szczególnie pacjentów z określonymi chorobami serca, płuc lub nerek, gdzie konieczne może być ścisłe monitorowanie bilansu płynowego.¹¹

Bezpieczeństwo wlewu

Przy stosowaniu preparatów zawierających magnez mleczan do żywienia pozajelitowego należy przestrzegać zasad bezpiecznego podawania wlewów dożylnych:

• Stosować zasady aseptyki przy zakładaniu i obsłudze cewników dożylnych, aby uniknąć ryzyka zakażenia
• Używać elektronicznych urządzeń regulujących szybkość przepływu (pompy infuzyjne) dla zapewnienia regularnej i kontrolowanej szybkości infuzji
• Regularnie kontrolować miejsce wkłucia w celu wykrycia ewentualnych oznak wynaczynienia lub zapalenia żył
• W przypadku infuzji do żył obwodowych monitorować miejsce wkłucia cewnika w celu zminimalizowania ryzyka zakrzepowego zapalenia żyły

¹²

Postępowanie w przypadku wynaczynienia

Podczas stosowania preparatów zawierających magnez mleczan może dojść do wynaczynienia, czyli przedostania się leku poza naczynie krwionośne do tkanek otaczających. W przypadku wystąpienia wynaczynienia należy:

• Natychmiast przerwać infuzję
• Pozostawić założony cewnik lub kaniulę dla umożliwienia natychmiastowego leczenia
• Odciągnąć pozostały płyn przed usunięciem cewnika/kaniuli
• Unieść kończynę, w której doszło do wynaczynienia (jeśli dotyczy)
• Wdrożyć odpowiednie leczenie niefarmakologiczne, farmakologiczne i/lub interwencję chirurgiczną
• W przypadku dużego wynaczynienia skonsultować się z chirurgiem
• Nie podawać ponownie infuzji do tej samej żyły centralnej

¹³

Reakcje anafilaktyczne

Przy podawaniu preparatów z magnezem mleczanem należy zwracać uwagę na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznych. W przypadku pojawienia się oznak lub objawów reakcji anafilaktycznej (szczególnie gorączki, dreszczy, pocenia się, wysypki lub duszności) należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze.¹⁴

Ochrona przed światłem

Roztwory do żywienia pozajelitowego zawierające magnez mleczan, szczególnie po dodaniu pierwiastków śladowych i/lub witamin, mogą ulegać degradacji pod wpływem światła. Narażenie na światło może prowadzić do wytwarzania nadtlenków i innych produktów rozpadu, co może mieć niepożądane skutki kliniczne, szczególnie u noworodków. Z tego powodu preparaty te należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania.¹⁵