Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwasy walerenowe

Kwasy walerenowe, będące głównymi substancjami czynnymi w preparatach zawierających korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix), wykazują działanie uspokajające, jednak ich stosowanie jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Preparaty takie jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane i Tabletki uspokajające Labofarm zawierają nie mniej niż 0,15 mg kwasów walerenowych na tabletkę, natomiast Valdix Noc 400 mg zawiera ich co najmniej 0,32 mg/tabletkę. Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych substancji w okresie ciąży i laktacji, a potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia nie zostało dostatecznie zbadane. W związku z tym lekarz powinien jednoznacznie odradzać stosowanie tych preparatów w tych grupach pacjentek oraz informować o przeciwwskazaniach niezależnie od trymestru ciąży czy okresu karmienia piersią.

Wpływ kwasów walerenowych na płodność, ciążę i laktację

Kwasy walerenowe, występujące w produktach leczniczych zawierających korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix), stanowią główne substancje czynne odpowiedzialne za działanie uspokajające. W kontekście stosowania tych substancji przez kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz w aspekcie wpływu na płodność, istnieją istotne ograniczenia i przeciwwskazania, które lekarz powinien uwzględnić w procesie terapeutycznym.1 2 3

Stosowanie w okresie ciąży

Preparaty zawierające kwasy walerenowe, takie jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane, Tabletki uspokajające Labofarm czy Valdix Noc, są przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Bezpieczeństwo stosowania kwasów walerenowych w czasie ciąży nie zostało ustalone w badaniach klinicznych. W przypadku produktu Valdix Noc 400 mg, który zawiera wyższą zawartość kwasów walerenowych (nie mniej niż 0,32 mg w tabletce), również zapobiegawczo, ze względu na brak odpowiednich danych, nie zaleca się stosowania w okresie ciąży.4 5 6

Lekarz powinien poinformować pacjentkę w ciąży o całkowitym przeciwwskazaniu do stosowania produktów zawierających kwasy walerenowe, niezależnie od trymestru ciąży. Należy zaznaczyć, że brak jest badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych substancji w populacji kobiet ciężarnych, a potencjalne ryzyko dla płodu nie zostało wystarczająco zbadane.7 8

Stosowanie w okresie laktacji

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie preparatów zawierających kwasy walerenowe jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią. Brak jest danych dotyczących przenikania kwasów walerenowych do mleka matki oraz ich wpływu na organizm niemowlęcia. W przypadku produktów Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane oraz Tabletki uspokajające Labofarm, które zawierają w swoim składzie złożoną kompozycję ziołową (korzeń kozłka, szyszkę chmielu, liść melisy i ziele serdecznika), jednoznacznie określono przeciwwskazanie do stosowania w okresie laktacji.9 10

W odniesieniu do preparatu Valdix Noc 400 mg, który zawiera wyłącznie korzeń kozłka lekarskiego, również zapobiegawczo nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią. Brak odpowiednich badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo kwasów walerenowych dla dzieci karmionych piersią stanowi główne uzasadnienie dla tego przeciwwskazania.11

Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę karmiącą piersią o konieczności unikania preparatów zawierających kwasy walerenowe i zaproponować alternatywne, bezpieczne metody łagodzenia objawów, na które miały być stosowane produkty z kwasami walerenowymi.12 13

Wpływ na płodność

Dokumentacja medyczna dotycząca produktów zawierających kwasy walerenowe jednoznacznie wskazuje na brak danych dotyczących wpływu tych substancji na płodność. W charakterystykach produktów leczniczych Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane, Tabletki uspokajające Labofarm oraz Valdix Noc 400 mg wyraźnie zaznaczono, że nie przeprowadzono badań określających potencjalny wpływ kwasów walerenowych na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.14 15

Lekarz powinien poinformować pacjentów planujących posiadanie potomstwa, że brak jest danych naukowych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających kwasy walerenowe w kontekście płodności. Ze względu na niewystarczającą ilość badań klinicznych w tym zakresie, nie można wykluczyć potencjalnego wpływu na zdolności reprodukcyjne.16 17

Informacje dla lekarza przy konsultacji pacjentki

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien przekazać następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających kwasy walerenowe:18 19

  • Preparaty zawierające kwasy walerenowe (Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane, Tabletki uspokajające Labofarm, Valdix Noc 400 mg) są przeciwwskazane w okresie ciąży z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.
  • Stosowanie tych preparatów w okresie karmienia piersią również jest przeciwwskazane ze względu na brak informacji o przenikaniu składników do mleka matki i potencjalnym wpływie na niemowlę.
  • Brak jest badań oceniających wpływ kwasów walerenowych na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
  • W przypadku potrzeby stosowania preparatów o działaniu uspokajającym, należy rozważyć alternatywne, lepiej przebadane metody terapeutyczne, których bezpieczeństwo w ciąży i podczas laktacji zostało potwierdzone.

20 21 22

Lekarz powinien upewnić się, że pacjentka zrozumiała przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających kwasy walerenowe w okresie ciąży i karmienia piersią, a także poinformować o braku danych na temat wpływu tych substancji na płodność. W przypadku pacjentek planujących ciążę zaleca się ostrożność i stosowanie alternatywnych, bezpiecznych metod terapeutycznych.23 24

Zestawienie produktów zawierających kwasy walerenowe

Nazwa produktu Zawartość kwasów walerenowych Stosowanie w ciąży Stosowanie podczas laktacji Wpływ na płodność
Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane Nie mniej niż 0,15 mg/tabletkę Przeciwwskazane Przeciwwskazane Brak danych
Tabletki uspokajające Labofarm Nie mniej niż 0,15 mg/tabletkę Przeciwwskazane Przeciwwskazane Brak danych
Valdix Noc 400 mg Nie mniej niż 0,32 mg/tabletkę Nie zalecane Nie zalecane Brak danych

25 26 27 28 29 30

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl