Dawkowanie i sposób podawania
Karmustyna

Karmustyna jest lekiem alkilującym stosowanym w terapii nowotworów, wymagającym podawania wyłącznie przez doświadczonych specjalistów pod ścisłym nadzorem medycznym. W monoterapii u pacjentów wcześniej nieleczonych zalecana dawka początkowa wynosi 150-200 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie co 6 tygodni, z możliwością podania w dawce pojedynczej lub podzielonej (75-100 mg/m² przez 2 dni). Dawkowanie musi być dostosowane do profilu hematologicznego pacjenta, zwłaszcza przy terapii skojarzonej z innymi lekami mielosupresyjnymi lub u osób z obniżoną rezerwą szpikową. Monitorowanie morfologii krwi jest obligatoryjne, a kolejny cykl leczenia można rozpocząć po uzyskaniu liczby płytek >100 000/mm³ i leukocytów >4000/mm³, zwykle po 6 tygodniach. Dawkę karmustyny należy modyfikować zgodnie z najniższymi wartościami leukocytów i płytek krwi po poprzednim podaniu, stosując schemat procentowego zmniejszenia dawki od 100% do 50% w zależności od stopnia mielosupresji.

Dawkowanie i sposób podawania karmustyny

Karmustyna to substancja stosowana w leczeniu nowotworów, która powinna być podawana wyłącznie przez specjalistów posiadających doświadczenie w prowadzeniu chemioterapii i pod odpowiednim nadzorem medycznym. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii oraz zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.1 2 3 4

Dawki początkowe

W przypadku monoterapii u pacjentów wcześniej nieleczonych, zalecana dawka początkowa karmustyny wynosi od 150 do 200 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie co 6 tygodni. Karmustyna może być podawana na dwa sposoby:5 6

  • w dawce pojedynczej
  • w dawkach podzielonych po 75-100 mg/m² podawanych codziennie przez dwa kolejne dni

7

W przypadku stosowania karmustyny w skojarzeniu z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym lub u pacjentów z obniżoną rezerwą szpikową, dawkę należy odpowiednio dostosować, uwzględniając profil hematologiczny pacjenta.8

Monitorowanie i kolejne dawki

Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi pacjenta. Kolejny kurs leczenia karmustyną można rozpocząć dopiero po powrocie parametrów morfologii krwi do akceptowalnych poziomów:9 10

11

Parametry krwi zazwyczaj wracają do normy w ciągu sześciu tygodni. Ważne jest, aby nie podawać kolejnego kursu leczenia przed upływem tego czasu ze względu na ryzyko wystąpienia opóźnionej toksyczności hematologicznej.12

Po podaniu wstępnej dawki, kolejne dawki należy dostosować do odpowiedzi hematologicznej pacjenta na poprzednią dawkę. Dotyczy to zarówno monoterapii, jak i terapii skojarzonej z innymi lekami mielosupresyjnymi.13

Tabela dostosowywania dawki

Poniższa tabela przedstawia schemat dostosowywania dawki karmustyny w zależności od najniższych wartości parametrów krwi po poprzedniej dawce:

Najniższy poziom po poprzedniej dawce Procent poprzedniej dawki do podania
Leukocyty/mm³ Płytki krwi/mm³
>4000 >100 000 100%
3000 – 3999 75 000 – 99 999 100%
2000 – 2999 25 000 – 74 999 70%
<2000 <25 000 50%

4 000, Płytki krwi/mm3: >100 000, Procent poprzedniej dawki do podania: 100%; Leukocyty/mm3: 3 000 – 3 999, Płytki krwi/mm3: 75 000 – 99 999, Procent poprzedniej dawki do podania: 100%; Leukocyty/mm3: 2 000 – 2 999, Płytki krwi/mm3: 25 000 – 74 999, Procent poprzedniej dawki do podania: 70%; Leukocyty/mm3: <2 000, Płytki krwi/mm3: 14 4 000, Płytki krwi/mm3: >100 000, Procent poprzedniej dawki do podania: 100%; Leukocyty/mm3: 3 000 – 3 999, Płytki krwi/mm3: 75 000 – 99 999, Procent poprzedniej dawki do podania: 100%; Leukocyty/mm3: 2 000 – 2 999, Płytki krwi/mm3: 25 000 – 74 999, Procent poprzedniej dawki do podania: 70%; Leukocyty/mm3: <2 000, Płytki krwi/mm3: 15

W przypadkach, gdy najniższa wartość po podaniu wstępnej dawki nie znajduje się w tym samym wierszu dla leukocytów i płytek krwi (np. liczba leukocytów >4000 i płytek krwi <25 000), należy stosować wartość odpowiadającą najniższej wartości procentowej poprzedniej dawki (np. liczba płytek krwi <25 000 – należy zastosować maksymalnie 50% poprzedniej dawki).4000 i płytek krwi <25 000), wówczas należy stosować wartość odpowiadającą najniższej wartości procentowej poprzedniej dawki (np. liczba płytek krwi16 4000 i płytek krwi <25 000), wówczas należy stosować wartość odpowiadającą najniższej wartości procentowej poprzedniej dawki (np. liczba płytek krwi17

Czas trwania leczenia

Nie ma ściśle określonych ograniczeń co do okresu stosowania leczenia karmustyną. Terapię należy przerwać w przypadku, gdy:18 19

  • nowotwór pozostaje nieuleczalny
  • wystąpią ciężkie lub nietolerowane działania niepożądane

Dawkowanie w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego

W leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego, karmustyna podawana jest dożylnie w dawce 300-600 mg/m² w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami pacjentom ze złośliwą chorobą hematologiczną.20 21

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Karmustyny nie należy podawać dzieciom ani młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia toksyczności płucnej.22 23

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność przy doborze dawek. Zaleca się:24 25

  • rozpoczynanie leczenia od dolnego końca zakresu dawek
  • uwzględnienie zwiększonego ryzyka zaburzeń czynności wątroby, nerek lub serca
  • branie pod uwagę chorób współistniejących oraz stosowanych jednocześnie innych leków

Ze względu na większe prawdopodobieństwo zaburzeń czynności nerek u pacjentów w podeszłym wieku, należy regularnie kontrolować współczynnik filtracji kłębuszkowej i odpowiednio dostosowywać dawkę.26 27

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę karmustyny należy zmniejszyć w przypadku stwierdzenia zmniejszonej wartości współczynnika filtracji kłębuszkowej.28 29 30

Sposób podawania karmustyny

Karmustyna przeznaczona jest do podawania dożylnego, po uprzedniej rekonstytucji i dodatkowym rozcieńczeniu zgodnie z instrukcją przygotowania.31 32

Przygotowanie roztworu do infuzji

Procedura przygotowania roztworu karmustyny różni się nieznacznie w zależności od produktu, ale ogólny schemat jest następujący:

Dla produktu Carmustine Accord (100 mg):33

  1. Odtworzyć proszek za pomocą dostarczonego sterylnego rozpuszczalnika (3 ml)
  2. Dodać dodatkowe 27 ml sterylnej wody do wstrzykiwań, uzyskując żółty roztwór podstawowy
  3. Rozcieńczyć roztwór podstawowy w 500 ml roztworu chlorku sodu do wstrzykiwań o stężeniu 9 mg/ml (0,9%) lub w roztworze glukozy do wstrzykiwań o stężeniu 50 mg/ml (5%)

Dla produktu Carmustine Waymade (100 mg):34

  1. Rekonstytuować proszek za pomocą dostarczonego rozpuszczalnika
  2. Dodać dodatkowo 27 ml wody do wstrzyknięć (uzyskując przejrzysty, bezbarwny lub jasnożółty płyn)
  3. Rozcieńczyć roztwór w 500 ml roztworu chlorku sodu 9 mg/ml (0,9%) do wstrzyknięć lub roztworu dekstrozy 50 mg/ml (5%) do wstrzyknięć

Dla produktu Carmustine Zentiva (100 mg):35

  1. Dokonać rekonstytucji zgodnie z zaleceniami, uzyskując klarowny, bezbarwny lub jasnożółty roztwór podstawowy
  2. Roztwór podstawowy rozcieńczyć do 500 ml roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań o stężeniu 9 mg/ml (0,9%) lub roztworem dekstrozy do wstrzykiwań o stężeniu 50 mg/ml (5%)

Podawanie roztworu do infuzji

Przygotowany roztwór do infuzji należy podawać zgodnie z następującymi zasadami:36 37

  • Podać niezwłocznie po przygotowaniu
  • Podawać w dożylnym wlewie kroplowym przez okres 1-2 godzin
  • Chronić roztwór przed światłem podczas podawania
  • Czas trwania infuzji nie powinien być krótszy niż 1 godzina (w przeciwnym razie mogą wystąpić pieczenie i ból w miejscu podawania leku)
  • Kontrolować miejsce wlewu dożylnego podczas podawania leku

38 39

Należy pamiętać, że szczegółowe instrukcje dotyczące rekonstytucji i rozcieńczania karmustyny przed podaniem znajdują się w punkcie 6.6 Charakterystyki Produktu Leczniczego każdego z preparatów.40 41

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl