Dawkowanie i sposób podawania
Karbidopa

Dawkowanie i sposób podawania karbidopy

Karbidopa to inhibitor obwodowej dekarboksylazy, który stosowany jest w połączeniu z lewodopą w leczeniu choroby Parkinsona. Właściwe dawkowanie karbidopy ma kluczowe znaczenie dla efektywnego leczenia. Dawkowanie należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta, starannie monitorując jego stan kliniczny w okresie dostosowywania dawki.^{1 2}

Optymalny poziom karbidopy w organizmie

Badania wykazały, że obwodowa dopa-dekarboksylaza ulega wysyceniu przez karbidopę podawaną w dawce około 70 mg do 100 mg na dobę. Jest to dawka karbidopy uważana za optymalną do hamowania obwodowej dekarboksylacji lewodopy. Pacjenci, którzy otrzymują mniejszą dawkę karbidopy, są bardziej narażeni na wystąpienie nudności i wymiotów.^{3 4}

Dawka początkowa

Dawka początkowa karbidopy różni się w zależności od preparatu i wcześniejszej terapii pacjenta. Dla poszczególnych preparatów zaleca się następujące dawki początkowe:

• Dopamar (200 mg lewodopy + 50 mg karbidopy): Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka dwa razy na dobę, co daje 100 mg karbidopy na dobę.⁵
• Dopamar mite (100 mg lewodopy + 25 mg karbidopy): Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka dwa razy na dobę, co daje 50 mg karbidopy na dobę.⁶
• Nakom (250 mg lewodopy + 25 mg karbidopy): Leczenie najkorzystniej jest rozpocząć od ½ tabletki, podawanej jeden lub dwa razy na dobę (12,5-25 mg karbidopy/dobę).⁷
• Nakom mite (100 mg lewodopy + 25 mg karbidopy): Leczenie najkorzystniej jest rozpocząć od jednej tabletki, podawanej trzy razy na dobę (75 mg karbidopy/dobę).⁸
• Parkador (25 mg karbidopy + 100 mg lewodopy): Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka trzy razy na dobę (75 mg karbidopy/dobę).⁹
• Parkador (12,5 mg karbidopy + 50 mg lewodopy): Leczenie można rozpocząć od jednej tabletki, podawanej trzy lub cztery razy na dobę (37,5-50 mg karbidopy/dobę).¹⁰
• Sinemet CR (50 mg karbidopy + 200 mg lewodopy): Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka dwa lub trzy razy na dobę (100-150 mg karbidopy/dobę).¹¹

Istotne jest, aby dawka początkowa lewodopy nie przekraczała 600 mg na dobę, a kolejne dawki należy podawać z zachowaniem co najmniej 6-godzinnych odstępów.^{12 13}

Dawkowanie u pacjentów wcześniej leczonych

Pacjenci leczeni dotychczas wyłącznie lewodopą

W przypadku pacjentów leczonych dotychczas wyłącznie lewodopą, należy odstawić ją co najmniej 12 godzin (w przypadku postaci o natychmiastowym uwalnianiu) lub 24 godziny (w przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu) przed rozpoczęciem stosowania produktu złożonego zawierającego lewodopę z karbidopą.^{14 15}

U pacjentów z lekką do umiarkowanej postacią choroby, dawkę początkową produktu zawierającego karbidopę dobiera się następująco:

• Dla Dopamar/Dopamar mite: zalecana dawka początkowa to 200 mg lewodopy + 50 mg karbidopy dwa razy na dobę.¹⁶
• Dla Nakom: dawka produktu powinna wynosić około 20% dotychczas stosowanej dawki dobowej lewodopy.¹⁷

Wskazówki dotyczące zamiany terapii

Przy zamianie z innego produktu zawierającego lewodopę i inhibitor dekarboksylazy na produkt o przedłużonym uwalnianiu (jak Dopamar, Dopamar mite), należy rozpocząć od dawki, która zapewni najwyżej około 10% więcej lewodopy na dobę, jeśli wskazane jest stosowanie dawki ponad 900 mg na dobę.^{18 19}

²⁰

²¹

²²

Dostosowanie dawki i leczenie podtrzymujące

Schemat dostosowywania dawki

Po ustaleniu leczenia, wielkość dawki i częstość podawania produktu leczniczego można zwiększać lub zmniejszać w zależności od odpowiedzi terapeutycznej.²³ Dawkę należy dostosowywać w odstępach co najmniej 2 do 4 dni podczas okresu dostosowawczego.^{24 25}

Po początkowym ustaleniu dawkowania, kolejne zmiany dawki powinny następować nie częściej niż co 3 dni.^{26 27}

Większość pacjentów może być odpowiednio leczona dawką od 400 mg lewodopy + 100 mg karbidopy do 1600 mg lewodopy + 400 mg karbidopy, podawaną w dawkach podzielonych w odstępach od 4 do 12 godzin w okresie czuwania.^{28 29}

Dawka maksymalna

Stosowano wprawdzie większe dawki (do 2400 mg lewodopy + 600 mg karbidopy) i krótsze odstępy między dawkami (mniej niż cztery godziny), ale zasadniczo nie jest to zalecane.^{30 31}

Maksymalna zalecana dawka dobowa karbidopy różni się w zależności od preparatu:

• Dla preparatu Nakom/Nakom mite – do 200 mg karbidopy/dobę (8 tabletek Nakom lub 8 tabletek Nakom mite).^{32 33}
• Dla preparatu Duodopa – maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 200 ml (co odpowiada 1000 mg karbidopy).³⁴

Doświadczenia w stosowaniu dobowych dawek karbidopy większych niż 200 mg są ograniczone.^{35 36}

Dawkowanie u specjalnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania karbidopy u pacjentów w wieku poniżej 18 lat. Stosowanie jej u dzieci i młodzieży nie jest wskazane.^{37 38 39}

Osoby w podeszłym wieku

Istnieje duże doświadczenie dotyczące stosowania lewodopy w skojarzeniu z karbidopą u pacjentów w podeszłym wieku. Zalecenia dotyczące dawkowania dla osób starszych są takie same jak dla ogólnej populacji pacjentów i opierają się na danych klinicznych z tego doświadczenia.^{40 41}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Modyfikacja dawki karbidopy nie jest konieczna u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby.^{42 43} Dawkowanie produktów zawierających karbidopę dostosowuje się indywidualnie przez ustalanie dawki, aż do osiągnięcia optymalnego działania.⁴⁴

Sposób podawania

Postać doustna

W przypadku tabletek o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu zawierających karbidopę, ważne jest, aby tabletki połykać w całości. Nie wolno ich rozgryzać ani rozkruszać, aby zapewnić prawidłowe uwalnianie substancji czynnych.^{45 46 47}

Jeśli dawki produktu złożonego zawierającego lewodopę z karbidopą o przedłużonym uwalnianiu podawane są w odstępach krótszych niż 4 godziny, lub jeśli dawki podzielone nie są równe, zaleca się podawanie najmniejszej dawki pod koniec dnia.^{48 49}

Postać żelowa (Duodopa)

Duodopa jest żelem do podawania dojelitowego w sposób ciągły. Podczas długotrwałego stosowania żel podaje się za pomocą przenośnej pompy bezpośrednio do dwunastnicy lub górnej części jelita czczego przez założony na stałe zgłębnik PEG-J (przezskórna endoskopowa gastrostomia z umieszczonym w powłokach brzusznych zgłębnikiem zewnętrznym i wewnętrznym zgłębnikiem dojelitowym).⁵⁰

Całkowita dawka dobowa produktu Duodopa składa się z trzech indywidualnie dostosowanych dawek:⁵¹

• Dawka poranna (bolus): Jest podawana za pomocą pompy w celu szybkiego osiągnięcia poziomu dawki terapeutycznej (w ciągu 10-30 minut). Zazwyczaj całkowita dawka poranna wynosi 5-10 ml, co odpowiada 100-200 mg lewodopy i 25-50 mg karbidopy.⁵²
• Ciągła dawka podtrzymująca: Powinna mieścić się w zakresie 1-10 ml/godzinę (20-200 mg lewodopy/godzinę i 5-50 mg karbidopy/godzinę) i zazwyczaj wynosi 2-6 ml/godzinę (40-120 mg lewodopy/godzinę i 10-30 mg karbidopy/godzinę).⁵³
• Dawki dodatkowe (bolus): Podawane w razie konieczności, w przypadku występowania u pacjenta zespołów hipokinetycznych w ciągu dnia. Dodatkową dawkę należy dostosować indywidualnie, zazwyczaj wynosi ona 0,5-2,0 ml (10-40 mg lewodopy i 2,5-10 mg karbidopy).⁵⁴

Przerwanie terapii zawierającej karbidopę

W razie nagłego zmniejszenia dawki lub konieczności przerwania stosowania produktu zawierającego karbidopę, pacjenta należy uważnie obserwować, zwłaszcza jeśli otrzymuje on jednocześnie leki przeciwpsychotyczne.^{55 56}

Jeśli to możliwe, należy unikać nagłego przerwania leczenia lewodopą z karbidopą.^{57 58}

Jeśli konieczne jest zastosowanie znieczulenia, podawanie produktu zawierającego lewodopę z karbidopą można kontynuować tak długo, jak długo pacjent może przyjmować leki doustne. W przypadku tymczasowej przerwy w stosowaniu, produkt leczniczy można podać w zwykłej dawce, gdy tylko pacjent będzie w stanie przyjmować leki doustnie.^{59 60}

Stosowanie z innymi lekami w terapii choroby Parkinsona

Podczas leczenia produktami zawierającymi karbidopę można kontynuować podawanie większości innych leków stosowanych w chorobie Parkinsona (z wyjątkiem samej lewodopy). Może być jednak konieczne dostosowanie dawek tych leków.^{61 62}

Leki przeciwcholinergiczne, agoniści dopaminy i amantadyna mogą być stosowane jednocześnie z produktami zawierającymi lewodopę z karbidopą. Jeśli leki te zostaną dołączone w trakcie leczenia, może być konieczne dostosowanie dawki karbidopy z lewodopą.^{63 64}

Produkty zawierające karbidopę można stosować u pacjentów, którzy otrzymują produkty lecznicze z pirydoksyną (witaminą B6), gdyż karbidopa hamuje neutralizację działania lewodopy pod wpływem pirydoksyny.^{65 66}