Dawkowanie i sposób podawania
Izoleucyna

Dawkowanie i sposób podawania izoleucyny

Izoleucyna jest aminokwasem egzogennym o rozgałęzionym łańcuchu, którego dawkowanie musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, biorąc pod uwagę stan kliniczny, masę ciała oraz zdolność metabolizowania składników preparatów zawierających ten aminokwas. Prawidłowe dawkowanie wymaga uwzględnienia całkowitego zapotrzebowania pacjenta na azot i aminokwasy oraz zrównoważenia z podażą energii w postaci węglowodanów i tłuszczów.¹²

Dawkowanie u dorosłych

Zapotrzebowanie na izoleucynę u dorosłych pacjentów jest zależne od ich stanu klinicznego i stopnia katabolizmu. Zapotrzebowanie na azot wynosi od 0,16 do 0,35 g/kg masy ciała na dobę (około 1 do 2 g aminokwasów/kg masy ciała na dobę). W przypadku pacjentów z umiarkowanym do wysokiego nasileniem stresu metabolicznego, z towarzyszącym niedożywieniem lub bez, zapotrzebowanie może wzrosnąć do 0,15-0,30 g azotu/kg mc./dobę (1,0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę).³

Szczególne populacje pacjentów, takie jak pacjenci z ciężkimi oparzeniami lub znacznym anabolizmem, mogą wymagać zwiększonej podaży – do 0,4 g azotu/kg mc./dobę (2,5 g aminokwasów/kg mc./dobę).⁴⁵

W przypadku produktów zawierających izoleucynę, maksymalna dawka dobowa oraz szybkość infuzji powinny być starannie kontrolowane. Przykładowo, dla niektórych preparatów maksymalna szybkość infuzji wynosi:⁶

• 0,1 g aminokwasów/kg mc./godzinę⁷
• 0,25 g glukozy/kg mc./godzinę⁸
• 0,15 g tłuszczów/kg mc./godzinę⁹

W przypadku pacjentów z chorobliwą otyłością, dawkę należy obliczyć na podstawie idealnej masy ciała (IBW).¹⁰

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby: U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek dawkę należy dostosować indywidualnie.¹¹ Należy dokładnie monitorować parametry biochemiczne i stan kliniczny pacjenta. Większość preparatów zawierających izoleucynę jest przeciwwskazana w ciężkiej niewydolności wątroby lub ciężkiej niewydolności nerek, jeśli nie jest stosowane leczenie nerkozastępcze.¹²

Pacjenci poddawani ciągłej terapii nerkozastępczej (CRRT): Dla niektórych preparatów, np. OLIMEL N12E, maksymalną dawkę dobową określa się na podstawie przyjęcia aminokwasów, co może wynosić do 2,5 g aminokwasów/kg mc./dobę.¹³

Pacjenci poddawani hemodializie: Zalecane dawkowanie różni się w zależności od produktu i stanu klinicznego:

• Dla pacjentów poddawanych hemodializie: maksymalna szybkość infuzji do 2 ml/kg mc./godz. (do 40 kropli/min. u dorosłych); maksymalna dawka dobowa: 17 ml/kg mc./dobę (odpowiada około 1 g aminokwasów/kg mc./dobę)¹⁴
• W żywieniu stosowanym podczas dializ u pacjentów poddanych długotrwałej hemodializie: 0,5 do 0,8 g aminokwasów/kg mc./dializę = 5 do 8 ml/kg mc./dializę¹⁵

Pacjenci poddawani hemofiltracji: Od 1 do 1,5 g białka/kg mc./dobę (od 0,15 g azotu/kg mc./dobę do 0,2 g azotu/kg mc./dobę).¹⁶

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie u dzieci i młodzieży należy dostosować do indywidualnych potrzeb, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała, stan kliniczny oraz stadium rozwoju. Dobowe zapotrzebowanie na płyny, azot i energię stale maleje wraz z wiekiem.¹⁷

Dla poszczególnych grup wiekowych zaleca się następujące dawkowanie:

• Dzieci w wieku 2-4 lat: 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę¹⁸
• Dzieci w wieku 5-13 lat: 1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę¹⁹
• Młodzież w wieku 14-18 lat: zazwyczaj stosuje się dawkowanie jak u dorosłych²⁰

W przypadku dzieci w stanie krytycznym zalecana dawka aminokwasów może być większa (do 3,0 g aminokwasów/kg mc./dobę).²¹

Maksymalna szybkość infuzji u dzieci i młodzieży wynosi zwykle 0,1 g aminokwasów/kg mc./godzinę.²²

Należy zaznaczyć, że wiele preparatów zawierających izoleucynę jest przeciwwskazanych u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2. roku życia.²³

Sposób podawania izoleucyny

Większość preparatów zawierających izoleucynę jest podawana w postaci infuzji dożylnej. W zależności od osmolarności roztworu, preparaty mogą być podawane do żył obwodowych lub muszą być podawane wyłącznie do żyły centralnej.²⁴²⁵

Roztwory o osmolarności powyżej 800 mOsm/l powinny być podawane wyłącznie do żyły centralnej.²⁶ Odpowiednie rozcieńczenie preparatu wodą do wstrzykiwań może zmniejszyć osmolarność i umożliwić infuzję do naczynia obwodowego.²⁷

Zalecany czas trwania infuzji w przypadku żywienia pozajelitowego wynosi od 12 do 24 godzin.²⁸ Szybkość infuzji należy zwiększać stopniowo, szczególnie w pierwszej godzinie podawania, a następnie dostosować do dawki, objętości dobowej i czasu trwania infuzji.²⁹

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia hipoglikemii po zaprzestaniu podawania, należy rozważyć stopniowe zmniejszanie szybkości wlewu w trakcie ostatniej godziny podawania.³⁰

Tabela dawkowania izoleucyny

Uwagi do dawkowania

Należy pamiętać, że izoleucyna jest podawana jako składnik mieszanin aminokwasów, a nie jako osobna substancja. Dawkowanie musi uwzględniać całkowitą ilość aminokwasów, azotu, węglowodanów i tłuszczów w schemacie żywienia pozajelitowego.⁴²

Aminokwasy należy stosować w połączeniu z roztworami do infuzji zapewniającymi pokrycie zapotrzebowania energetycznego pacjenta podczas żywienia pozajelitowego.⁴³ Roztwory aminokwasów podaje się zazwyczaj razem z węglowodanami i tłuszczami, aby zapewnić anaboliczne wykorzystanie aminokwasów.⁴⁴

Wyjątkiem jest podawanie aminokwasów w żywieniu stosowanym podczas dializ, podczas którego można stosować dializat zawierający glukozę.⁴⁵

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego konieczna jest dodatkowa suplementacja witamin, pierwiastków śladowych oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych.⁴⁶

Leczenie za pomocą żywienia pozajelitowego zawierającego izoleucynę można kontynuować tak długo, jak wymaga tego stan kliniczny pacjenta.⁴⁷

Szczególne ostrzeżenia dotyczące dawkowania

Podczas podawania preparatów zawierających izoleucynę należy ściśle monitorować stan kliniczny pacjenta oraz parametry laboratoryjne, w tym równowagę wodno-elektrolitową, osmolarność surowicy, równowagę kwasowo-zasadową, parametry funkcji wątroby i nerek oraz stężenie glukozy we krwi.⁴⁸

W przypadku zaburzeń metabolizmu glukozy (np. we wczesnej fazie pooperacyjnej lub pourazowej, w hipoksji lub niewydolności narządowej), podaż glukozy należy dostosować tak, aby utrzymać prawidłowe stężenie glukozy we krwi i zapobiec hiperglikemii.⁴⁹

U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek bez leczenia nerkozastępczego, większość preparatów zawierających izoleucynę jest przeciwwskazana.⁵⁰

Należy uwzględnić odpowiedni okres przejściowy przy rozpoczynaniu i zakańczaniu infuzji. Szybkość infuzji należy zwiększać stopniowo podczas pierwszej godziny, a przy zakończeniu podawania należy rozważyć stopniowe zmniejszenie szybkości wlewu, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia hipoglikemii.⁵¹