Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Indapamid

Wpływ indapamidu na płodność

Badania toksycznego działania indapamidu na rozrodczość nie wykazały negatywnego wpływu na płodność u samic i samców szczurów. Na podstawie dostępnych danych z badań przedklinicznych nie należy oczekiwać wpływu tej substancji na płodność u ludzi.¹²

U niektórych pacjentów przyjmujących leki zawierające indapamid, w preparatach złożonych z amlodypiną, stwierdzono występowanie odwracalnych zmian biochemicznych w główkach plemników, co obserwowano również w badaniach na szczurach. Dane kliniczne dotyczące potencjalnego działania amlodypiny na płodność są niewystarczające, jednak w niektórych badaniach przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano działania niepożądane związane z płodnością u samców.³

Ciąża i indapamid – wpływ na przebieg ciąży

Stosowanie indapamidu podczas ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Dostępne dane dotyczące stosowania indapamidu u kobiet w ciąży są ograniczone (mniej niż 300 udokumentowanych przypadków ciąży). Jako środek ostrożności zdecydowanie zaleca się unikanie stosowania indapamidu w okresie ciąży.⁴⁵

W pierwszym trymestrze ciąży nie zaleca się stosowania produktów leczniczych zawierających indapamid. W drugim i trzecim trymestrze ciąży stosowanie tych produktów jest przeciwwskazane.⁶

Mechanizm działania i potencjalne ryzyko dla płodu

Długotrwałe narażenie na indapamid lub inne leki tiazydowe w trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych poprzez dwa główne mechanizmy:

• Zmniejszenie objętości osocza u matki⁷
• Zmniejszenie przepływu maciczno-łożyskowego krwi⁸

Powyższe mechanizmy mogą prowadzić do:

• Niedokrwienia łożyska⁹
• Niedokrwienia płodu¹⁰
• Opóźnienia wzrostu płodu¹¹

Dodatkowo, odnotowano rzadkie przypadki wystąpienia u noworodków narażonych na indapamid w okresie okołoporodowym:

• Hipoglikemii¹²
• Małopłytkowości¹³

Warto podkreślić, że badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu indapamidu na reprodukcję.¹⁴

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami należy unikać stosowania leków moczopędnych, w tym indapamidu, u kobiet w ciąży. Szczególnie ważne jest, aby nigdy nie stosować ich w celu leczenia fizjologicznych obrzęków występujących w czasie ciąży, gdyż leki moczopędne mogą powodować niedokrwienie płodowo-łożyskowe z ryzykiem zaburzenia wzrostu płodu.¹⁵

W przypadku leków złożonych zawierających indapamid i peryndopryl lub inne inhibitory ACE, wyniki badań epidemiologicznych dotyczących ryzyka działania teratogennego po narażeniu na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednak nie można wykluczyć nieznacznego zwiększenia ryzyka.¹⁶

Stosowanie indapamidu w okresie karmienia piersią

Stosowanie indapamidu w okresie karmienia piersią nie jest zalecane. Dostępne informacje na temat przenikania indapamidu i jego metabolitów do mleka kobiecego są niewystarczające, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa dla dziecka.¹⁷

Ryzyko dla noworodka związane ze stosowaniem indapamidu podczas karmienia piersią

Podczas karmienia piersią u dziecka mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

• Nadwrażliwość na pochodne sulfonamidów – indapamid jest strukturalnie zbliżony do sulfonamidów¹⁸
• Hipokaliemia (obniżony poziom potasu we krwi)¹⁹
• Żółtaczka jąder podkorowych – w przypadku niektórych leków złożonych zawierających indapamid²⁰

Wpływ indapamidu na laktację

Indapamid, będąc związkiem zbliżonym do diuretyków tiazydowych, może wpływać na proces laktacji. Stosowanie diuretyków tiazydowych podczas karmienia piersią może prowadzić do:

• Zmniejszenia wydzielania mleka²¹
• W skrajnych przypadkach – całkowitego zahamowania laktacji²²

Zalecenia dla kobiet karmiących piersią

Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka i wpływ na laktację, w przypadku stosowania indapamidu należy podjąć jedną z następujących decyzji:

• Przerwać karmienie piersią
• Odstawić leczenie indapamidem i zastosować alternatywną terapię o lepszym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią²³

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, uwzględniając znaczenie terapii indapamidem dla matki.²⁴

Informacje kliniczne dla lekarza

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania indapamidu:

Informacje dla kobiet w ciąży

1. Indapamid nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie
2. Stosowanie indapamidu jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu
3. W przypadku pacjentek planujących ciążę należy zmienić leczenie na alternatywną terapię o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży
4. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas leczenia indapamidem należy niezwłocznie przerwać terapię i wdrożyć leczenie alternatywne
5. Nie należy stosować indapamidu do leczenia fizjologicznych obrzęków w ciąży

Informacje dla kobiet karmiących piersią

1. Stosowanie indapamidu w okresie karmienia piersią nie jest zalecane
2. Indapamid może przenikać do mleka matki i wywoływać działania niepożądane u dziecka
3. Indapamid może zmniejszyć wydzielanie mleka lub nawet zahamować laktację
4. Konieczne jest podjęcie decyzji czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać leczenie indapamidem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki
5. W przypadku konieczności leczenia przeciwnadciśnieniowego należy rozważyć zastosowanie leków o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie karmienia piersią

Monitorowanie pacjentek

W przypadku konieczności stosowania indapamidu u kobiet w wieku rozrodczym lekarz powinien:

• Upewnić się, że pacjentka stosuje skuteczną metodę antykoncepcji
• Regularnie monitorować ciśnienie tętnicze i parametry laboratoryjne, szczególnie poziom elektrolitów
• W przypadku zajścia w ciążę – natychmiast przerwać leczenie indapamidem i zastosować alternatywną terapię
• W przypadku narażenia płodu na indapamid w drugim lub trzecim trymestrze ciąży – przeprowadzić kontrolne badanie ultrasonograficzne nerek i czaszki płodu
• Dokładnie obserwować noworodka, którego matka przyjmowała indapamid w ciąży, pod kątem wystąpienia hipoglikemii i małopłytkowości