Interakcje
Goryczka

Goryczka (Gentianae) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak tabletki drażowane czy krople doustne (np. Kalms, Krople żołądkowe, Krople żołądkowe T). Sama goryczka nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez główne izoenzymy cytochromu P450 (CYP2D6, CYP3A4/5, CYP1A2, CYP2E1). Jednak preparaty zawierające goryczkę często są złożone z innymi ziołami, zwłaszcza dziurawcem, który indukuje izoenzymy CYP450 i może znacząco obniżać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak cyklosporyna, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, indynawir, teofilina oraz warfaryna. Ponadto, preparaty z dziurawcem nie powinny być stosowane łącznie z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Wysoka zawartość etanolu w kroplach żołądkowych (65-75% v/v) może nasilać działanie sedatywne leków działających depresyjnie na OUN, wpływać na kontrolę glikemii, wywoływać reakcje disulfiramowe (np. z metronidazolem) oraz zmieniać skuteczność leków przeciwzakrzepowych.

  1. Interakcje substancji „goryczka” z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje farmakodynamiczne
    2. Interakcje z lekami uspokajającymi
    3. Interakcje wynikające z obecności dziurawca w preparatach złożonych
  2. Interakcje goryczki z alkoholem
  3. Tabela interakcji goryczki i preparatów ją zawierających
    1. Uwagi kliniczne
    2. Kolejne rozdziały

Interakcje substancji „goryczka” z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Goryczka (Gentianae) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, w tym postaci takich jak tabletki drażowane czy krople doustne. Substancja ta, zawarta w produktach leczniczych jak Kalms (w formie Gentianae extractum siccum), Krople żołądkowe oraz Krople żołądkowe T (w formie nalewki gorzkiej z korzenia goryczki), może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Dostępne dane dotyczące interakcji goryczki z innymi lekami są jednak ograniczone.1

Interakcje farmakodynamiczne

W przypadku preparatów zawierających wyciąg z goryczki w połączeniu z innymi substancjami roślinnymi, jak w przypadku produktu Kalms, klinicznie nie zaobserwowano istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez główne układy enzymatyczne cytochromu P450, w tym CYP 2D6, CYP 3A4/5, CYP 1A2 czy CYP 2E1.2

Należy jednak pamiętać, że preparaty zawierające goryczka często występują w złożonych formułach z innymi ziołami, które mogą mieć własne profile interakcji. Na przykład, w przypadku Kropli żołądkowych i Kropli żołądkowych T, które zawierają również wyciąg z dziurawca, możliwe są istotne interakcje z wieloma lekami.3

Interakcje z lekami uspokajającymi

W przypadku produktów zawierających goryczka, zwłaszcza w połączeniu z innymi ziołami o działaniu uspokajającym, jak kozłek lekarski (Valeriana), nie zaleca się jednoczesnego stosowania z syntetycznymi lekami uspokajającymi.4 Połączenie takie może potencjalnie prowadzić do nasilenia działania sedatywnego obu substancji.

Interakcje wynikające z obecności dziurawca w preparatach złożonych

W produktach takich jak Krople żołądkowe i Krople żołądkowe T, goryczka występuje w połączeniu z dziurawcem, który znany jest z licznych interakcji lekowych. Dziurawiec indukuje izoenzymy cytochromu P-450, co prowadzi do szybszego metabolizmu wielu leków i w konsekwencji obniżenia ich stężenia we krwi.5

Leki, których działanie może być osłabione przez jednoczesne stosowanie preparatów zawierających dziurawiec, to m.in.:

6

Dodatkowo, nie należy stosować preparatów zawierających dziurawiec jednocześnie z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.7

Interakcje goryczki z alkoholem

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że wiele preparatów zawierających goryczka jest ekstrahowanych za pomocą etanolu i zawiera znaczące ilości alkoholu. Na przykład:

  • Krople żołądkowe zawierają 65,0% ÷ 75,0% (v/v) etanolu8
  • Krople żołądkowe T zawierają około 70% obj. etanolu9

Wysoka zawartość alkoholu w preparatach z goryczką może prowadzić do interakcji z lekami, które wchodzą w interakcje z etanolem, w tym:

  • Leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy – możliwe nasilenie działania sedatywnego
  • Leki przeciwcukrzycowe – możliwa zmiana kontroli glikemii
  • Metronidazol i inne leki wywołujące reakcję disulfiramową – możliwe wystąpienie niepożądanej reakcji na alkohol
  • Leki przeciwzakrzepowe – możliwa zmiana skuteczności działania

Dodatkowo, jednoczesne spożywanie napojów alkoholowych podczas stosowania preparatów zawierających goryczka może nasilać działanie zarówno alkoholu, jak i substancji aktywnych zawartych w preparacie.

Tabela interakcji goryczki i preparatów ją zawierających

Lek/substancja Typ interakcji Opis interakcji Poziom istotności
Syntetyczne leki uspokajające Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie działania sedatywnego, szczególnie gdy goryczka występuje w preparatach z kozłkiem lekarskim Wysoki – nie zaleca się łącznego stosowania
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – ryzyko odrzucenia przeszczepu
Digoksyna Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – ryzyko utraty kontroli nad arytmią/niewydolnością serca
Doustne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – ryzyko nieskuteczności antykoncepcji
Indynawir i inne leki przeciwwirusowe Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – ryzyko nieskuteczności terapii HIV
Teofilina Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Średni – możliwe pogorszenie kontroli objawów chorób układu oddechowego
Warfaryna i inne antykoagulanty Farmakokinetyczna Możliwe obniżenie stężenia leku we krwi przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – ryzyko zmniejszenia efektu przeciwzakrzepowego
Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Farmakodynamiczna Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego przy stosowaniu preparatów zawierających goryczka i dziurawiec Wysoki – zagrożenie życia
Alkohol Farmakodynamiczna / Farmakokinetyczna Nasilenie działania depresyjnego na OUN, szczególnie gdy goryczka występuje w preparatach z wysoką zawartością alkoholu lub z kozłkiem lekarskim Średni do wysokiego – zależnie od preparatu
Leki metabolizowane przez CYP2D6, CYP3A4/5, CYP1A2, CYP2E1 Farmakokinetyczna Nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji dla samej goryczki Niski – dla samej goryczki, wyższy gdy występuje w połączeniu z dziurawcem

Uwagi kliniczne

Przy przepisywaniu preparatów zawierających goryczka należy zwrócić szczególną uwagę na skład preparatu, a zwłaszcza na obecność innych substancji roślinnych, takich jak dziurawiec, które mogą znacząco wpływać na profil interakcji.10

W przypadku Kropli żołądkowych T, dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych informacji o interakcjach.11 Jednak ze względu na skład podobny do Kropli żołądkowych, w tym obecność dziurawca, należy zachować te same środki ostrożności dotyczące potencjalnych interakcji.

Pacjenci przyjmujący leki o wąskim indeksie terapeutycznym, takie jak cyklosporyna czy warfaryna, powinni być szczególnie ostrożni przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających goryczka w połączeniu z dziurawcem, ze względu na ryzyko istotnego klinicznie obniżenia stężenia tych leków we krwi.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl