Przedawkowanie
Goryczka

Przedawkowanie goryczki (Gentiana) – analiza ryzyka i objawów klinicznych

Goryczka (Gentiana) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, najczęściej występuje w postaci ekstraktu suchego lub jako składnik nalewek złożonych. W analizowanych produktach leczniczych substancja ta występuje w preparatach Kalms (jako Gentianae extractum siccum), Krople żołądkowe oraz Krople żołądkowe T (w obu jako składnik Amara tinctura – nalewki gorzkiej).^{1 2 3}

Dostępne informacje o przedawkowaniu goryczki w produktach leczniczych

W dokumentacji produktów leczniczych zawierających goryczką (Gentiana) jako składnik informacje dotyczące przedawkowania są ograniczone. Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających goryczką wskazuje na brak bezpośrednich danych dotyczących przedawkowania samej goryczki.^{4 5}

W przypadku produktu Kalms, który zawiera ekstrakt suchy z goryczki (Gentianae extractum siccum) w ilości 22,50 mg, dokumentacja nie zawiera specyficznych informacji o przedawkowaniu samej goryczki, natomiast opisuje objawy przedawkowania korzenia kozłka, który jest innym składnikiem tego preparatu.⁶

Przedawkowanie składników towarzyszących

W analizowanych preparatach goryczka występuje w połączeniu z innymi substancjami roślinnymi. Dostępne są dane dotyczące przedawkowania korzenia kozłka (Valeriana), który jest składnikiem preparatu Kalms. Korzeń kozłka w dawce około 20 g powoduje łagodne objawy niepożądane, które ustępują w ciągu 24 godzin. Do objawów tych należą: zmęczenie, skurcze w jamie brzusznej, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania korzenia kozłka, który może współwystępować z goryczką w preparatach złożonych, zaleca się zastosowanie leczenia objawowego.⁸ Należy monitorować stan pacjenta przez co najmniej 24 godziny, ponieważ w tym czasie objawy przedawkowania kozłka zazwyczaj ustępują samoistnie.

Dla Kropli żołądkowych i Kropli żołądkowych T, które zawierają goryczką jako składnik nalewki gorzkiej, charakterystyki produktów leczniczych nie dostarczają konkretnych wytycznych dotyczących postępowania w przypadku przedawkowania, wskazując jedynie na brak znanych przypadków przedawkowania lub brak danych w tym zakresie.^{9 10}

Potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem goryczki

Na podstawie dostępnych charakterystyk produktów leczniczych nie można jednoznacznie określić ryzyka i objawów związanych z przedawkowaniem samej goryczki. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na zawartość etanolu w nalewkach zawierających goryczką – Krople żołądkowe zawierają 65,0% do 75,0% (v/v) etanolu, a Krople żołądkowe T około 70% obj. etanolu.^{11 12} Przedawkowanie tych preparatów mogłoby potencjalnie prowadzić do objawów intoksykacji alkoholowej.

Tabela objawów przedawkowania

Wnioski kliniczne

Na podstawie analizy dostępnych charakterystyk produktów leczniczych zawierających goryczką (Gentiana) nie można sformułować jednoznacznych wniosków dotyczących bezpośredniego wpływu przedawkowania samej goryczki na organizm. W przypadku produktów złożonych zawierających goryczką, objawy przedawkowania mogą być związane z innymi składnikami aktywnymi, jak w przypadku korzenia kozłka w preparacie Kalms, lub związane z wysoką zawartością etanolu w nalewkach.^{13 14}

W przypadku podejrzenia przedawkowania preparatów zawierających goryczką, zaleca się postępowanie objawowe i monitorowanie stanu pacjenta, szczególnie w kontekście możliwych objawów związanych z innymi składnikami preparatów lub ich zawartością alkoholu.¹⁵