Przedawkowanie
Glin octanowinian

Glinu octanowinian (Aluminii acetotartras) jest składnikiem preparatów miejscowych takich jak Altacet, Altac-Emo i Altaziaja, dostępnych w formie żelu zawierającego 10 mg substancji aktywnej na 1 g oraz tabletek zawierających 1 g substancji. Przedawkowanie przy miejscowym stosowaniu jest niezwykle rzadkie i nieopisane w literaturze, jednak doustne spożycie tabletek lub roztworu z nich sporządzonego może prowadzić do poważnego zatrucia. Objawy zatrucia obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (intensywny ból nadbrzusza, nudności, wymioty śluzowe lub krwawe, biegunka, uszkodzenie błony śluzowej żołądka), układu nerwowego (senność, skurcze mięśni, drgawki), układu krążenia (hipotensja, zapaść), a także gorączkę, żółtaczkę oraz zaburzenia wydalania moczu (skąpomocz lub bezmocz).

Przedawkowanie glinu octanowinianu

Glinu octanowinian (Aluminii acetotartras, Aluminii acetas tartras) jest substancją aktywną występującą w preparatach miejscowych takich jak Altacet, Altac-Emo czy Altaziaja, dostępnych w postaci żelu zawierającego 10 mg substancji w 1 g oraz tabletek zawierających 1 g substancji aktywnej. Przypadki przedawkowania tej substancji są rzadkie, jednak należy być świadomym potencjalnych zagrożeń wynikających z nieprawidłowego stosowania produktów zawierających glinu octanowinian.1

Przedawkowanie przy stosowaniu miejscowym

W przypadku miejscowego stosowania preparatów zawierających glinu octanowinian (Altacet, Altac-Emo, Altaziaja) zgodnie z zaleceniami, nie odnotowano dotychczas przypadków przedawkowania. Brak jest szczegółowych danych dotyczących objawów przedawkowania przy miejscowej aplikacji żelu z glinu octanowinianem.2 3 4

Zatrucie przy przyjęciu doustnym

Największe niebezpieczeństwo związane z przedawkowaniem glinu octanowinianu występuje przy przypadkowym lub celowym przyjęciu doustnym preparatów przeznaczonych do stosowania miejscowego. Dotyczy to zwłaszcza połknięcia tabletek Altacet zawierających 1 g substancji czynnej lub wypicia roztworu uzyskanego po rozpuszczeniu tabletki w wodzie. Takie przypadki mogą prowadzić do poważnego zatrucia.5

Należy podkreślić, że toksyczność przyjętych doustnie tabletek Altacet lub roztworu powstałego po ich rozpuszczeniu może być również spotęgowana przez kwas borowy zawarty w składzie produktu leczniczego.6

Objawy ostrego zatrucia

Przy doustnym przyjęciu preparatu zawierającego glinu octanowinian, objawy ostrego zatrucia mogą przypominać zatrucie wywołane kwasami. Objawy te obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego, nerwowego oraz sercowo-naczyniowego.7

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka
Układ pokarmowy Ból żołądka Intensywny, ostry ból w nadbrzuszu
Nudności Mogą poprzedzać wymioty
Wymioty śluzowe lub krwawe Charakterystyczne dla podrażnienia błony śluzowej żołądka
Biegunka Może prowadzić do odwodnienia
Ubytki w błonie śluzowej żołądka Możliwe uszkodzenie błony śluzowej
Układ nerwowy Senność Od lekkiej senności po zaburzenia świadomości
Skurcze mięśni twarzy i kończyn Mimowolne skurcze grup mięśniowych
Drgawki W cięższych przypadkach zatrucia
Układ krążenia Zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi Hipotensja wymagająca interwencji
Zapaść Stan zagrażający życiu
Inne objawy Gorączka Temperatura ciała powyżej normy
Żółtaczka Zażółcenie skóry i twardówek oczu
Układ moczowy Skąpomocz lub bezmocz Zmniejszenie ilości moczu lub całkowity brak produkcji moczu

Warto zaznaczyć, że większość przypadków zatrucia glinem octanowinianem może przebiegać bez ciężkich objawów, jednak niektóre przypadki mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych.8

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku zatrucia spowodowanego doustnym przyjęciem preparatu zawierającego glinu octanowinian, zaleca się następujące postępowanie:9

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – podanie dużej ilości wody z węglem aktywowanym
  2. Wywołanie wymiotów – aby usunąć toksyczną substancję z przewodu pokarmowego
  3. Hospitalizacja – w przypadku wystąpienia poważnych objawów zatrucia, dalsze leczenie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych
  4. Leczenie objawowe – w zależności od wystąpienia konkretnych objawów zatrucia (nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, leczenie zaburzeń układu krążenia)

Uwagi dotyczące przedawkowania różnych postaci leku

W przypadku preparatów w postaci żelu (Altacet 10 mg/g, Altac-Emo 10 mg/g, Altaziaja 10 mg/g) stosowanych miejscowo zgodnie z zaleceniami, ryzyko przedawkowania jest minimalne.10 11

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku tabletek Altacet zawierających 1 g glinu octanowinianu, gdyż ich przypadkowe spożycie niesie największe ryzyko zatrucia. Tabletki te są przeznaczone do sporządzania roztworów do stosowania zewnętrznego, nigdy do przyjmowania doustnego.12

Środki ostrożności i przeciwdziałanie przedawkowaniu

Aby zapobiec przypadkom przedawkowania glinu octanowinianu, należy:13

  • Stosować preparaty zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce dla pacjenta
  • Przechowywać produkty zawierające glinu octanowinian w miejscu niedostępnym dla dzieci
  • Wyraźnie oznaczać roztwory sporządzone z tabletek jako preparaty do użytku zewnętrznego
  • Nie stosować preparatów doustnie, nawet w przypadku dolegliwości układu pokarmowego
  • W przypadku przypadkowego połknięcia preparatu, niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub centrum toksykologicznym

14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl