Przeciwwskazania stosowania
Cynk glukonian

Cynk glukonian, stosowany jako źródło jonów cynku w preparatach farmaceutycznych takich jak Neosine duo i Neosine plus, wykazuje działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące w połączeniu z inozyną pranobeksem. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania tych preparatów są: nadwrażliwość na cynk glukonian, inozynę pranobeks lub substancje pomocnicze (m.in. metylu parahydroksybenzoesan E 218: 9,92 mg/5 ml w Neosine duo i 7,75 mg/5 ml w Neosine plus; propylu parahydroksybenzoesan E 216: 1,12 mg/5 ml i 0,86 mg/5 ml; sacharoza: 2,79 g/5 ml i 2767,5 mg/5 ml; glikol propylenowy E 1520: 249,72 mg/5 ml i 247,7 mg/5 ml; sód: 10 mg/5 ml w obu preparatach), aktualny napad dny moczanowej oraz hiperurykemię. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych, w tym późnych, na konserwanty z grupy parahydroksybenzoesanów oraz na potencjalne działania niepożądane glikolu propylenowego przy dużych dawkach. Zawartość jonów cynku różni się w obu preparatach: Neosine duo dostarcza 3,125 mg/5 ml, a Neosine plus 1,5625 mg/5 ml, co ma znaczenie przy indywidualnym doborze terapii.

Przeciwwskazania stosowania cynku glukonianu – kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Cynk glukonian jest substancją stosowaną w preparatach farmaceutycznych jako źródło jonów cynku. Jest on obecny m.in. w preparatach Neosine duo i Neosine plus w połączeniu z inozyną pranobeksem, tworząc kompleksowe preparaty o działaniu przeciwwirusowym i immunomodulującym. Pomimo korzystnych właściwości tej substancji, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których jej stosowanie jest przeciwwskazane.1 2

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania cynku glukonianu

W przypadku preparatów zawierających cynk glukonian, takich jak Neosine duo i Neosine plus, określono następujące bezwzględne przeciwwskazania do ich stosowania:

  • Nadwrażliwość na substancje czynne – obejmuje to zarówno cynk glukonian, jak i inozyny pranobeks znajdujący się w tych preparatach
  • Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie
  • Aktualnie występujący napad dny moczanowej
  • Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia)

3 4

Nadwrażliwość na cynk glukonian

Nadwrażliwość na cynk glukonian stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających tę substancję. Pacjenci z udokumentowaną historią reakcji alergicznych na cynk glukonian lub jego pochodne nie powinni przyjmować leków takich jak Neosine duo czy Neosine plus. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się w różny sposób – od łagodnych objawów skórnych po poważne reakcje ogólnoustrojowe.5 6

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Preparaty zawierające cynk glukonian, jak Neosine duo i Neosine plus, zawierają również szereg substancji pomocniczych, na które pacjent może wykazywać nadwrażliwość. W szczególności należy zwrócić uwagę na:

  • Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) – Neosine duo zawiera 9,92 mg/5 ml, Neosine plus zawiera 7,75 mg/5 ml
  • Propylu parahydroksybenzoesan (E 216) – Neosine duo zawiera 1,12 mg/5 ml, Neosine plus zawiera 0,86 mg/5 ml
  • Sacharoza – Neosine duo zawiera 2,79 g/5 ml, Neosine plus zawiera 2767,5 mg/5 ml
  • Glikol propylenowy (E 1520) – Neosine duo zawiera 249,72 mg/5 ml, Neosine plus zawiera 247,7 mg/5 ml
  • Sód – oba preparaty zawierają 10 mg/5 ml

7 8

Nadwrażliwość na którąkolwiek z tych substancji stanowi przeciwwskazanie do stosowania omawianych preparatów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na konserwanty z grupy parahydroksybenzoesanów, które mogą wywoływać reakcje typu późnego.9 10

Dna moczanowa i hiperurykemia

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z cynkiem glukonianem, takich jak Neosine duo i Neosine plus, jest również występujący aktualnie napad dny moczanowej lub zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi. Należy zaznaczyć, że przeciwwskazanie to wynika przede wszystkim z obecności inozyny pranobeksu w tych preparatach, a nie z samego cynku glukonianu. Niemniej jednak, jako że cynk glukonian występuje w tych preparatach w połączeniu z inozyną pranobeksem, stanowi to istotne przeciwwskazanie do stosowania tych konkretnych preparatów zawierających cynk glukonian.11 12

Zestawienie ilościowe substancji pomocniczych w preparatach zawierających cynk glukonian

Substancja pomocnicza Neosine duo (na 5 ml syropu) Neosine plus (na 5 ml syropu) Możliwe problemy
Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) 9,92 mg 7,75 mg Reakcje alergiczne (również typu późnego)
Propylu parahydroksybenzoesan (E 216) 1,12 mg 0,86 mg Reakcje alergiczne (również typu późnego)
Sacharoza 2,79 g 2767,5 mg Nietolerancja sacharozy, cukrzyca
Glikol propylenowy (E 1520) 249,72 mg 247,7 mg Możliwe działania niepożądane przy dużych dawkach
Sód 10 mg 10 mg Dieta niskosodowa

Porównanie zawartości jonów cynku w preparatach

Warto zauważyć różnice w zawartości jonów cynku w postaci cynku glukonianu w omawianych preparatach:

  • Neosine duo zawiera 3,125 mg jonów cynku (w postaci cynku glukonianu) w 5 ml syropu
  • Neosine plus zawiera 1,5625 mg jonów cynku (w postaci cynku glukonianu) w 5 ml syropu

13 14

Ta różnica w zawartości jonów cynku może być istotna przy doborze preparatu dla konkretnego pacjenta, szczególnie w kontekście potencjalnych przeciwwskazań związanych z dawkowaniem cynku.

Sytuacje szczególne wymagające ostrożności

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją również sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających cynk glukonian wymaga szczególnej ostrożności:

  • Cukrzyca – ze względu na znaczną zawartość sacharozy w syropach (Neosine duo: 2,79 g/5 ml, Neosine plus: 2767,5 mg/5 ml)
  • Dieta z ograniczeniem sodu – oba preparaty zawierają 10 mg sodu na 5 ml syropu
  • Nietolerancja sacharozy lub fruktozy – ze względu na wysoką zawartość sacharozy

15 16

W tych przypadkach należy rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka i w razie potrzeby dostosować dawkowanie lub rozważyć alternatywne preparaty.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl