Właściwości farmakokinetyczne
Cyneol

Cyneol (1,8-cyneol, eukaliptol) wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny, charakteryzujący się dobrą rozpuszczalnością w tłuszczach i efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, zwłaszcza z jelita w przypadku kapsułek dojelitowych (Soledum forte 200 mg, Soledum junior 100 mg). Po absorpcji substancja jest transportowana do różnych tkanek, z istotnym gromadzeniem w płucach, co umożliwia jej obecność w wydychanym powietrzu średnio po 2,1 ± 0,5 h od podania, z maksymalnym stężeniem 489 ± 319 ppbv. Metabolizm cyneolu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają metabolity 2α-hydroksy-1,8-cyneol oraz 3α-hydroksy-1,8-cyneol, wydalane następnie z moczem w formie glukuronidów. U ludzi nie obserwuje się indukcji enzymów mikrosomalnych w dawkach terapeutycznych, co różni cyneol od efektów zaobserwowanych u gryzoni przy dużych dawkach.

Właściwości farmakokinetyczne cyneolu

Cyneol (1,8-cyneol, eukaliptol) jest substancją terpenową o właściwościach leczniczych, występującą w składzie kilku preparatów farmaceutycznych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tej substancji, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.1

Wchłanianie

Cyneol, podobnie jak inne terpeny zawarte w preparatach leczniczych, charakteryzuje się dobrą rozpuszczalnością w tłuszczach, co przyczynia się do jego szybkiego wchłaniania z przewodu pokarmowego.2 W przypadku preparatów w postaci kapsułek dojelitowych (jak Soledum forte i Soledum junior), cyneol uwalnia się dopiero w jelicie, gdzie następnie jest efektywnie absorbowany do krwiobiegu.3 Badania farmakokinetyczne potwierdzają, że cyneol jest wchłaniany z układu pokarmowego w stopniu wystarczającym do osiągnięcia działania terapeutycznego.4

Dystrybucja

Po wchłonięciu cyneol jest transportowany z krwią do różnych tkanek i narządów. Szczególnie istotny jest transport tej substancji do płuc, skąd następnie przedostaje się do dróg oddechowych na drodze wymiany krew-gaz.5 Ta właściwość jest kluczowa dla działania terapeutycznego cyneolu w schorzeniach układu oddechowego.

Badania przeprowadzone na grupie 11 zdrowych dorosłych ochotników, którzy otrzymali kapsułki zawierające 100 mg cyneolu, wykazały obecność tej substancji w wydychanym powietrzu. Średni czas od podania do pojawienia się cyneolu w wydychanym powietrzu (czas rozpoczęcia działania) wynosił 2,1 h ± 0,5 h.6 Stężenia maksymalne cyneolu w wydychanym powietrzu cechowały się znaczną zmiennością międzyosobniczą, ze średnim stężeniem maksymalnym wynoszącym 489 ± 319 ppbv (parts per billion by volume).7

Metabolizm

Metabolizm cyneolu zachodzi głównie w wątrobie. Badania na modelach zwierzęcych (króliki) wykazały, że cyneol jest metabolizowany do 2-hydrocyneolu glukuronidów.8 W organizmie człowieka zidentyfikowano dwa główne metabolity cyneolu w moczu: 2α-hydroksy-1,8-cyneol oraz 3α-hydroksy-1,8-cyneol.9 Obecnie nie ma dostępnych danych dotyczących aktywności biologicznej tych metabolitów.10

Warto zauważyć, że u gryzoni duże dawki cyneolu powodują indukcję enzymów mikrosomalnych wątroby, jednak u ludzi nie zaobserwowano tego efektu przy stosowaniu cyneolu w dawkach terapeutycznych.11

Terpeny zawarte w preparacie Rowatinex, wśród których znajduje się cyneol, podlegają podobnym procesom metabolicznym. Borneol, inny terpen obecny w tym preparacie, jest metabolizowany do glukuronidów, podobnie jak cyneol.12

Wydalanie

Cyneol jest wydalany z organizmu dwiema głównymi drogami:13

  • Z wydychanym powietrzem z płuc – część cyneolu w formie niezmienionej jest wydalana tą drogą
  • Przez nerki – po uprzednim metabolizmie wątrobowym, głównie w postaci metabolitów (glukuronidów)

14

Również w przypadku innych terpenów, jak borneol wchodzący w skład preparatu Rowatinex, główną drogą eliminacji jest wydalanie glukuronidów z moczem.15

Charakterystyka farmakokinetyczna preparatów cyneolu

Cyneol jest obecny w różnych preparatach leczniczych, takich jak:

  • Soledum fortekapsułki dojelitowe, miękkie zawierające 200 mg cyneolu jako jedyną substancję czynną
  • Soledum junior – kapsułki dojelitowe, miękkie zawierające 100 mg cyneolu
  • Rowatinex – preparat złożony, w którym cyneol (Cineolum BPC 1973) jest jednym z kilku składników terpenowych

16 17 18

W podsumowaniu, cyneol charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, z dobrym wchłanianiem, dystrybucją do tkanek docelowych (zwłaszcza układu oddechowego), oraz skutecznym metabolizmem i wydalaniem, co przekłada się na jego efektywność terapeutyczną w leczeniu schorzeń, przede wszystkim dróg oddechowych.19

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl