Dawkowanie i sposób podawania
Chmiel

Preparaty zawierające chmiel (Humulus lupulus L.) są stosowane głównie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w łagodnych stanach napięcia nerwowego, niepokoju oraz trudnościach z zasypianiem. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej (tabletki, kapsułki, syropy, płyny doustne, zioła do zaparzania) oraz zawartości substancji czynnych, np. Hova zawiera 45,5 mg wyciągu natywnego na tabletkę, a Antinervinum 645 mg/5 ml tinctury z szyszek chmielu. Typowe dawki w stanach napięcia nerwowego to 1-3 tabletki lub kapsułki 2-3 razy dziennie, natomiast w trudnościach z zasypianiem preparaty przyjmuje się na 30-60 minut przed snem, np. 2 tabletki Hova lub 5-10 ml syropu Antinervinum. Maksymalne dawki dobowe różnią się w zależności od produktu, np. Kalms do 12 tabletek, Neospasmina noc do 60 ml, a Valused do 25 ml. Większość preparatów nie jest zalecana dla dzieci poniżej 12 lat, a Neospasmina noc jest przeciwwskazana u młodzieży poniżej 18 lat.

Dawkowanie chmielu – informacje ogólne

Chmiel (Humulus lupulus L., szyszka chmielu) jest często stosowany w preparatach złożonych, w których występuje wraz z innymi surowcami roślinnymi o działaniu uspokajającym, takimi jak korzeń kozłka lekarskiego, ziele melisy czy ziele męczennicy. Dawkowanie chmielu zależy od postaci farmaceutycznej preparatu, zawartości składników czynnych oraz wskazań do stosowania.1 2

Grupy wiekowe i wskazania

Preparaty zawierające chmiel są wskazane głównie dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Większość produktów leczniczych zawierających chmiel nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.3 4

Preparaty zawierające chmiel są stosowane w następujących wskazaniach:5

  • Łagodne stany napięcia nerwowego i niepokoju
  • Trudności w zasypianiu

6

Dawkowanie w różnych postaciach farmaceutycznych

Tabletki i kapsułki

Preparaty w formie tabletek i kapsułek zawierające chmiel mają zróżnicowane dawkowanie w zależności od zawartości substancji czynnych oraz wskazania:7

W łagodnych stanach napięcia nerwowego typowe dawkowanie to:

  • Hova (200,2 mg + 45,5 mg): 1 tabletka od 1 do 3 razy na dobę8
  • Nervosol TABS (100 mg + 32 mg): 2 tabletki powlekane 3 razy na dobę9
  • Kalms (45 mg + 33,75 mg + 22,5 mg): 3 tabletki do 3 razy na dobę, maksymalnie do 4 razy na dobę10
  • Valuherb (100 mg + 50 mg): 2 kapsułki 3 razy dziennie11
  • Valdispert Stres (200 mg + 68 mg): 1 tabletka 3 razy na dobę12
  • Valused Noc Plus (154 mg + 34,75 mg + 20 mg): 2 tabletki 3 razy na dobę13
  • Tabletki uspokajające Labofarm oraz Optimum Tabletki uspokajające Labofarm: 2 tabletki 3 razy na dobę14 15

W trudnościach z zasypianiem typowe dawkowanie to:

  • Hova (200,2 mg + 45,5 mg): 2 tabletki pół godziny przed snem16
  • Nervosol TABS (100 mg + 32 mg): 2 tabletki powlekane na godzinę przed udaniem się na spoczynek17
  • Kalms (45 mg + 33,75 mg + 22,5 mg): 3 tabletki na pół godziny przed planowanym snem, w razie potrzeby można przyjąć dodatkową dawkę wieczorem18
  • Valuherb (100 mg + 50 mg): 2 kapsułki 30 do 60 minut przed udaniem się na spoczynek, z wcześniejszą dawką podczas kolacji, jeśli to konieczne19
  • Valused Noc Plus (154 mg + 34,75 mg + 20 mg): 2 tabletki na pół do jednej godziny przed snem20
  • Tabletki uspokajające Labofarm oraz Optimum Tabletki uspokajające Labofarm: 2 tabletki pół godziny do godziny przed snem lub, jeśli konieczne, dodatkowo 2 tabletki wieczorem21 22

Syropy i płyny doustne

Preparaty w formie syropów i płynów doustnych zawierających chmiel również mają zróżnicowane dawkowanie:23

W łagodnych stanach napięcia nerwowego typowe dawkowanie to:

  • Antinervinum (1032 mg + 903 mg + 645 mg)/5 ml: 3 x dziennie po 5 ml (1 łyżeczka)24
  • Neospasmina noc (3,15 ml/15 ml): dawka jednorazowa 15 ml syropu stosować 2 do 3 razy na dobę25
  • Nervosol (1 ml/ml): 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę26
  • Nervosol-K (1 ml/ml): dawka jednorazowa 2-5 ml płynu (co odpowiada 44-110 kropli lub około ½-1 łyżeczki płynu) 1-3 razy na dobę27
  • Valused (420 mg + 336 mg + 42 mg)/ml: 2 do 3 razy dziennie po 5 ml28
  • Nerwobonisol: od 1 do 3 razy dziennie po 2,5 ml (do kieliszka wody nalać ok. 1 małej łyżeczki preparatu)29
  • Stresolek: od 3 ml do 5 ml płynu 1-3 razy dziennie30

W trudnościach z zasypianiem typowe dawkowanie to:

  • Antinervinum (1032 mg + 903 mg + 645 mg)/5 ml: 5-10 ml (1-2 łyżeczki) na 1 godzinę przed snem31
  • Neospasmina noc (3,15 ml/15 ml): dawka jednorazowa 20 ml syropu na pół do godziny przed snem32
  • Nervosol (1 ml/ml): 5-10 ml (1-2 łyżeczki) w czasie 30-60 minut przed udaniem się na spoczynek, przyjmując wcześniejszą dawkę podczas kolacji, jeśli to konieczne33
  • Valused (420 mg + 336 mg + 42 mg)/ml: 10 ml produktu jednorazowo na ½ godziny przed snem34
  • Nerwobonisol: jednorazowo podwójna dawka (5 ml) na pół godziny przed snem35

Zioła do zaparzania

W przypadku preparatu Zioła uspokajające w saszetkach dawkowanie jest następujące:

  • W stanach napięcia nerwowego: jedną saszetkę zalać szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem 10-15 minut. Pić po szklance świeżo przygotowanego naparu 1-4 razy dziennie.36
  • W trudnościach w zasypianiu: 1-2 szklanki naparu na godzinę przed snem.37

Szczegółowa tabela dawkowania chmielu w różnych produktach

Nazwa produktu Postać farmaceutyczna Zawartość chmielu Dawkowanie w stanach napięcia nerwowego Dawkowanie w trudnościach z zasypianiem Maksymalna dawka dobowa Grupa wiekowa
Antinervinum Syrop 12,5 g tinct. Lupuli strobili w 100 g (645 mg/5 ml) 3 x dziennie po 5 ml (1 łyżeczka) 5-10 ml (1-2 łyżeczki) na 1 godzinę przed snem 15-20 ml Dorośli i młodzież >12 lat
Hova Tabletki powlekane 45,5 mg wyciągu natywnego/tabl. 1 tabletka 1-3 razy na dobę 2 tabletki pół godziny przed snem 3-4 tabletki Dorośli i młodzież >12 lat
Kalms Tabletki drażowane 45 mg Lupuli flos pulvis/tabl. 3 tabletki do 3 razy na dobę, maks. 4 razy na dobę 3 tabletki na pół godziny przed snem, w razie potrzeby dodatkowa dawka wieczorem 12 tabletek Dorośli i młodzież >12 lat
Neospasmina noc Syrop 3,15 ml/15 ml (zawiera wyciąg) 15 ml 2-3 razy na dobę 20 ml na pół do godziny przed snem 60 ml Dorośli, nie zaleca się dla młodzieży <18 lat
Nervosol Płyn doustny 15% w wyciągu złożonym 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę 5-10 ml (1-2 łyżeczki) 30-60 min przed snem 25 ml Dorośli i młodzież >12 lat
Nervosol-K Płyn doustny 3/20 część wyciągu złożonego 2-5 ml (44-110 kropli, ½-1 łyżeczki) 1-3 razy na dobę Nie określono oddzielnie 15 ml Dorośli i młodzież >12 lat
Nervosol TABS Tabletki powlekane 32 mg wyciągu/tabl. 2 tabletki 3 razy na dobę 2 tabletki na godzinę przed snem 6 tabletek Dorośli i młodzież >12 lat
Tabletki uspokajające Labofarm / Optimum Tabletki/tabletki powlekane 50 mg szyszki chmielu/tabl. 2 tabletki 3 razy na dobę 2 tabletki ½-1 godz. przed snem, ew. dodatkowo 2 tabletki wieczorem 8 tabletek Dorośli i młodzież >12 lat
Valdispert Stres Tabletki drażowane 68 mg wyciągu/tabl. 1 tabletka 3 razy na dobę Nie określono oddzielnie 3 tabletki Dorośli, osoby starsze i młodzież >12 lat
Valuherb Kapsułki twarde 50 mg wyciągu/kaps. 2 kapsułki 3 razy dziennie 2 kapsułki 30-60 min przed snem, ew. z wcześniejszą dawką podczas kolacji 8 kapsułek Dorośli i młodzież >12 lat
Valused Płyn doustny 36% nalewki z szyszek chmielu w 100 g 5 ml 2-3 razy dziennie 10 ml na ½ godziny przed snem 25 ml Dorośli i młodzież >12 lat
Valused Noc Plus Tabletki powlekane 34,75 mg wyciągu/tabl. 2 tabletki 3 razy na dobę 2 tabletki ½-1 godziny przed snem 6 tabletek Dorośli i młodzież >12 lat
Zioła uspokajające Zioła do zaparzania w saszetkach 450 mg szyszki chmielu/saszetkę 1 saszetka (szklanka naparu) 1-4 razy dziennie 1-2 saszetki (szklanki naparu) na godzinę przed snem 4 saszetki Dorośli i młodzież >12 lat
Nerwobonisol Płyn doustny 15 g tinct. Lupuli strobili w 100 g 2,5 ml (1 mała łyżeczka) 1-3 razy dziennie 5 ml (podwójna dawka) na pół godziny przed snem 12,5 ml Dorośli i dzieci od 12 roku życia
Stresolek Płyn doustny 15% wyciągu z szyszek chmielu w 100 g 3-5 ml płynu 1-3 razy dziennie Nie określono oddzielnie 15 ml Dorośli i osoby w wieku podeszłym

Ważne informacje dotyczące dawkowania

Czas stosowania

Dla większości produktów zawierających chmiel określony jest zalecany czas stosowania, po którym należy skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy nie ustępują. Czas ten waha się w zależności od produktu:38

  • Hova: ponad 4 tygodnie dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego39
  • Kalms: do 4 tygodni40
  • Neospasmina noc: do 14 dni41
  • Nervosol: do 7 dni42
  • Nervosol-K: nie dłużej niż 7 dni43
  • Nervosol TABS: do 4 tygodni44
  • Valused: nie dłużej niż 2 tygodnie45
  • Valused Noc Plus: do 2 tygodni46
  • Valdispert Stres: do 14 dni, nie dłużej niż 6 miesięcy47
  • Valuherb: do 4 tygodni48

Przeciwwskazania i specjalne grupy pacjentów

Preparaty zawierające chmiel zazwyczaj nie są zalecane dla:49 50

  • Dzieci poniżej 12 lat – większość preparatów
  • Dzieci i młodzież poniżej 18 lat – Neospasmina noc

W przypadku preparatu Antinervinum, u dzieci w wieku 6-12 lat lek może być stosowany wyłącznie po konsultacji z lekarzem, natomiast nie należy go stosować u dzieci poniżej 6 lat.51

Sposób podawania

Większość preparatów należy przyjmować doustnie, popijając odpowiednią ilością wody lub innego płynu:52 53

  • Tabletki i kapsułki należy połykać w całości, nie należy ich żuć
  • Płyny doustne można przyjmować w czystej postaci lub rozcieńczone wodą
  • Syropy można odmierzać za pomocą miarki lub łyżeczki
  • Zioła do zaparzania należy przygotować zgodnie z instrukcją

W przypadku Valdispert Stres tabletki należy połykać w całości, popijając wodą lub innym płynem, bez żucia.54

Uwagi dotyczące wywiadów medycznych

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego przed zaleceniem preparatów zawierających chmiel należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  • Wiek pacjenta – większość preparatów nie jest zalecana dla dzieci poniżej 12 lat55
  • Interakcje z innymi lekami – zaleca się ustalenie, czy pacjent przyjmuje leki, które mogą wchodzić w interakcje z chmielową substancją czynną
  • Długość trwania objawów – jeśli objawy utrzymują się przez dłuższy czas, mogą być związane z poważniejszymi problemami zdrowotnymi
  • Skuteczność wcześniejszego leczenia – warto ustalić, czy pacjent stosował wcześniej preparaty zawierające chmiel i jaka była ich skuteczność
  • Nasilenie objawów – w przypadku nasilonych objawów mogą być potrzebne inne metody leczenia
  • Przeciwwskazania – należy upewnić się, że pacjent nie ma przeciwwskazań do stosowania preparatów zawierających chmiel
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl