Przeciwwskazania stosowania
Borówka brusznica

Przeciwwskazania stosowania borówki brusznicy

Borówka brusznica (Vaccinum vitis-idea L.), będąca składnikiem preparatu Urosan fix, posiada szereg przeciwwskazań do stosowania, które należy uwzględnić przed zaleceniem pacjentom tego typu preparatów. Liść borówki brusznicy, mimo że stanowi jedynie 0,2 g w saszetce preparatu Urosan fix (2,0 g), może wywoływać niekorzystne reakcje u określonych grup pacjentów.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających borówkę brusznicę jest nadwrażliwość na ten składnik. W przypadku preparatu Urosan fix należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych na inne składniki mieszanki ziołowej, w tym:²

• Składniki pochodzące z roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej klasyfikowanych jako złożone – Compositae) – w Urosan fix jest to korzeń podróżnika (Cichorium intybus L.)
• Pyłek brzozy – szczególnie istotne u pacjentów z alergią na pyłek brzozy, gdyż preparat zawiera liść brzozy (Betula pendula Toth; Betula pubescens Ehrh.)

³

Choroby przewodu pokarmowego

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających borówkę brusznicę jest choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy. W przypadku pacjentów z takimi schorzeniami, stosowanie preparatu Urosan fix jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może prowadzić do zaostrzenia objawów chorobowych.⁴

Choroby układu krążenia i nerek

Ze względu na właściwości moczopędne borówki brusznicy oraz innych składników preparatu Urosan fix (szczególnie liścia brzozy i ziela skrzypu), produkt ten jest przeciwwskazany u pacjentów, u których konieczne jest ograniczenie ilości przyjmowanych płynów. Dotyczy to zwłaszcza:⁵

• Ciężkich chorób serca – szczególnie w przypadkach niewydolności serca, gdzie zwiększone wydalanie moczu może powodować zaburzenia elektrolitowe i hemodynamiczne
• Ciężkich chorób nerek – gdy funkcja nerek jest znacząco upośledzona, a zwiększone obciążenie związane z działaniem moczopędnym może pogorszyć stan pacjenta

⁶

Skład preparatu a przeciwwskazania

Analizując skład preparatu Urosan fix, należy zauważyć, że borówka brusznica stanowi jedynie 10% masy całkowitej mieszanki ziołowej (0,2 g w saszetce 2,0 g). Pozostałe składniki to:⁷

• Ziele skrzypu (Equisetum arvense L.) – 0,8 g
• Liść brzozy (Betula pendula Toth; Betula pubescens Ehrh.) – 0,7 g
• Korzeń podróżnika (Cichorium intybus L.) – 0,3 g

⁸

Przy odradzaniu stosowania preparatu pacjentowi należy brać pod uwagę nie tylko przeciwwskazania związane z borówką brusznicą, ale także z pozostałymi składnikami, które stanowią większą część mieszanki ziołowej i mogą mieć silniejszy wpływ na ewentualne działania niepożądane.⁹

Kiedy odradzić stosowanie borówki brusznicy

W praktyce klinicznej należy odradzić stosowanie preparatów zawierających borówkę brusznicę, takich jak Urosan fix, w następujących sytuacjach:¹⁰

Pacjenci z alergią

Stosowanie preparatów z borówką brusznicą należy odradzić pacjentom z:¹¹

• Udokumentowaną alergią na borówkę brusznicę
• Alergią krzyżową na rośliny z rodziny Ericaceae (wrzosowate)
• Alergią na pyłek brzozy – ze względu na zawartość liścia brzozy w preparacie
• Alergią na rośliny z rodziny astrowatych – ze względu na zawartość korzenia podróżnika

¹²

Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego

Stosowanie preparatu Urosan fix zawierającego borówkę brusznicę jest przeciwwskazane u pacjentów z:¹³

• Aktywną chorobą wrzodową żołądka
• Aktywną chorobą wrzodową dwunastnicy
• Stanami zapalnymi błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego
• Refluksem żołądkowo-przełykowym o nasilonym przebiegu

¹⁴

Pacjenci z chorobami układu krążenia i nerek

Należy odradzić stosowanie preparatów zawierających borówkę brusznicę pacjentom z:¹⁵

• Zastoinową niewydolnością serca (szczególnie klasy III i IV wg NYHA)
• Ciężką niewydolnością nerek
• Stanami, w których wymagane jest ścisłe kontrolowanie bilansu płynów
• Znaczącymi zaburzeniami elektrolitowymi
• Pacjentami leczonymi dużymi dawkami diuretyków, u których dodatkowe działanie moczopędne może nasilać istniejące zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

¹⁶

Pacjenci stosujący specjalne diety

Preparaty zawierające borówkę brusznicę, takie jak Urosan fix, należy odradzić również pacjentom:¹⁷

• Wymagającym ograniczenia podaży płynów z jakichkolwiek wskazań medycznych
• Z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, wymagającymi ścisłej kontroli bilansu płynów
• Przygotowującym się do badań obrazowych wymagających odwodnienia

¹⁸