Dawkowanie i sposób podawania
Benzokaina

Dawkowanie i sposób podawania benzokainy

Benzokaina jest substancją miejscowo znieczulającą, która występuje w różnych produktach leczniczych przeznaczonych do stosowania w jamie ustnej, na skórę oraz doodbytniczo. Dawkowanie tej substancji jest ściśle uzależnione od postaci farmaceutycznej, wskazań oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania benzokainy w poszczególnych produktach leczniczych.¹

Preparaty do stosowania w jamie ustnej

Produkty zawierające benzokainę do stosowania w jamie ustnej najczęściej występują w postaci tabletek do ssania oraz płynów. W zależności od produktu, dawkowanie przedstawia się następująco:

Tabletki do ssania

DoppelSept Gardło (benzokaina 5 mg + chloroheksydyna 5 mg) – u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat zaleca się powolne ssanie 1 tabletki co 2 godziny. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 8 tabletek na dobę. Tabletki nie należy rozgryzać ani połykać.²

Sebidin Intensive (benzokaina 5 mg + chloroheksydyna 5 mg) – dorośli i dzieci powyżej 12 lat powinni powoli ssać 1 tabletkę co 2 godziny, maksymalnie 8 tabletek na dobę. Tabletki nie należy rozgryzać ani połykać.³

DoriTri mięta i DoriTri smak owoców leśnych (benzokaina 1,5 mg + chlorek benzalkoniowy 1 mg + tyrotrycyna 0,5 mg) – zaleca się stosowanie 1-2 tabletek do ssania kilka razy na dobę, co 2-3 godziny. Maksymalna dawka dobowa wynosi 8 tabletek. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 12 lat, a przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat.⁴⁵

Faringan (benzokaina 1,5 mg + chloroheksydyna 5 mg) – u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się ssanie jednej tabletki kilka razy na dobę. W razie potrzeby można ssać jedną tabletkę co 1-2 godziny, nie przekraczając 8 tabletek na dobę. Tabletki należy ssać aż do ich rozpuszczenia w jamie ustnej, nie rozgryzać ani nie połykać.⁶

Płyny do stosowania w jamie ustnej

Dentosept A (benzokaina 2 g/100 g) – u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat:

• W przypadku opakowania bez aplikatora: smarować miejsca zmienione chorobowo w jamie ustnej za pomocą patyczka higienicznego do 3 razy na dobę
• W przypadku opakowania z aplikatorem: aplikować jedną dozę na miejsce zmienione chorobowo w jamie ustnej. Maksymalnie można zastosować do 5 doz preparatu na różne miejsca zmienione chorobowo do 3 razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa wynosi 15 doz. Odległość aplikatora od miejsca aplikacji powinna wynosić od około 1 cm do około 5 cm

Bezpośrednio po zastosowaniu leku nie należy płukać jamy ustnej. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat ze względu na zawartość benzokainy i etanolu, chyba że lekarz zaleci inaczej.⁷

Preparaty do stosowania na skórę

Benzokaina jest również składnikiem produktów leczniczych do stosowania miejscowego na skórę, najczęściej w postaci zawiesin, żeli lub plastrów do testów skórnych:

Puder Płynny Dermopur (benzokaina 15 mg/g) – chorobowo zmienione miejsce na skórze należy smarować cienką warstwą produktu 3-4 razy na dobę. Przed użyciem produkt należy wstrząsnąć. U dzieci poniżej 12 lat produkt może być stosowany jedynie po konsultacji z lekarzem.⁸

Puder płynny z anestezyną (benzokaina 20 mg/g + tlenek cynku 240 mg/g) – stosować na zmienione chorobowo miejsca na skórze od dwóch do trzech razy na dobę. Przed użyciem należy wstrząsnąć.⁹

Pudroderm (benzokaina 9,8 mg/g + lewomentol 9,8 mg/g + tlenek cynku 245 mg/g) – na zmienione chorobowo miejsca na skórze nakładać niezbyt cienką warstwę zawiesiny 2-3 razy na dobę, lub w razie konieczności częściej. Przed każdym użyciem wstrząsnąć. Nie wcierać w skórę ani nie przykrywać opatrunkiem. Nie stosować u dzieci poniżej 2 lat.¹⁰

Savarix (benzokaina 1 g/100 g + heparyna sodowa 50 000 j.m/100 g + wyciąg z kasztanowca 5 g/100 g) – 3-5 razy na dobę nakładać cienką warstwę żelu na powierzchnię skóry i delikatnie masować aż do wchłonięcia. Można stosować pod opatrunkiem i pończochami elastycznymi.¹¹

TRUE Test 36 (plaster do prób prowokacyjnych, zawierający m.in. mieszaninę kain z benzokainą) – jest to produkt diagnostyczny stosowany przez lekarzy do wykrywania alergii kontaktowej. Plaster naklejany jest na górną część pleców pacjenta lub zewnętrzną część ramienia na 48 godzin. Reakcje ocenia się po 30 minutach od usunięcia plastra oraz ponownie po 1-2 dniach. Niektóre alergeny, w tym mieszanina kain zawierająca benzokainę, mogą powodować reakcje opóźnione, ujawniające się po 4-5 dniach od aplikacji.¹²

Preparaty doodbytnicze

Hemorol (czopki, benzokaina 100 mg/czopek) – u dorosłych stosować dwa razy na dobę (jeden czopek rano, jeden wieczorem) miejscowo do odbytnicy. Nie stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Czopki powinny być stosowane do czasu ustąpienia dolegliwości bólowych, jednak nie dłużej niż przez 7 kolejnych dni.¹³

Tabela dawkowania benzokainy w zależności od postaci farmaceutycznej

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania benzokainy

Stosowanie u dzieci

Większość preparatów zawierających benzokainę nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 12 lat, co wynika z potencjalnego ryzyka niepożądanych działań tej substancji. Wyjątki stanowią:¹⁴

• DoriTri mięta/owoce leśne – przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat, nie stosować u dzieci poniżej 6 lat, brak zaleceń dla dzieci 6-11 lat
• Pudroderm – nie stosować u dzieci poniżej 2 lat
• Puder Płynny Dermopur – u dzieci poniżej 12 lat można stosować tylko po konsultacji z lekarzem
• Dentosept A – nie stosować u dzieci poniżej 12 lat ze względu na zawartość benzokainy i etanolu, chyba że lekarz zaleci inaczej

Czas trwania leczenia

Większość produktów zawierających benzokainę przeznaczonych do stosowania w jamie ustnej powinna być stosowana przez okres nie dłuższy niż 5-7 dni. W przypadku nasilenia objawów lub braku poprawy, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.¹⁵¹⁶

W przypadku czopków Hemorol zaleca się stosowanie do czasu ustąpienia dolegliwości bólowych, jednak nie dłużej niż przez 7 kolejnych dni. W przypadku braku poprawy zalecana jest konsultacja z lekarzem.¹⁷

Dla produktu Dentosept A zaleca się stosowanie przez 7 dni. Jeśli objawy nasilają się lub nie ustępują, należy skonsultować się z lekarzem. Lek może być stosowany do ustąpienia objawów.¹⁸

Szczególne instrukcje dotyczące podawania

W przypadku tabletek do ssania należy zwrócić uwagę na następujące zalecenia:¹⁹

• Tabletki należy ssać powoli aż do ich rozpuszczenia w jamie ustnej
• Nie należy tabletek rozgryzać ani połykać
• Przez 30 minut po zastosowaniu produktu leczniczego nie zaleca się spożywania pokarmów ani picia
• Produkt leczniczy zaleca się przyjmować po posiłku, przed snem i co najmniej 30 minut po oczyszczeniu zębów

Dla preparatów w postaci zawiesin na skórę (Puder Płynny Dermopur, Puder płynny z anestezyną, Pudroderm) istotne jest wstrząśnięcie butelki przed każdym użyciem.²⁰

W przypadku płynu do stosowania w jamie ustnej Dentosept A bezpośrednio po zastosowaniu leku nie należy płukać jamy ustnej.²¹

Dla produktu Pudroderm zawiesiny nie należy wcierać w skórę ani przykrywać opatrunkiem.²²

Z kolei żel Savarix należy delikatnie wmasować w skórę aż do wchłonięcia. Można go stosować pod opatrunkiem i pończochami elastycznymi.²³

Zalecenia dotyczące wywiadu medycznego

Podczas zbierania wywiadu medycznego przed zastosowaniem benzokainy, należy zwrócić szczególną uwagę na:

• Wiek pacjenta – większość preparatów z benzokainą nie jest zalecana u dzieci poniżej 12 lat
• Ciężar objawów – benzokaina jest stosowana w leczeniu objawowym, w przypadku ciężkich objawów lub braku poprawy po kilku dniach stosowania, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem
• Historię alergii – benzokaina może powodować reakcje alergiczne, szczególnie u osób z nadwrażliwością na leki znieczulające z grupy estrów
• Obecność gorączki, bólu głowy, nudności lub wymiotów – w takich przypadkach pacjent powinien skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatów z benzokainą
• Czas trwania objawów – produkty z benzokainą są przeznaczone do krótkotrwałego stosowania (zazwyczaj nie dłużej niż 5-7 dni)

W przypadku stosowania tabletek do ssania, należy upewnić się, że pacjent (szczególnie dziecko) potrafi kontrolować ssanie tabletki i nie ma ryzyka zachłyśnięcia.²⁴