Przeciwwskazania stosowania
Azelastyna

Przeciwwskazania stosowania azelastyny – wprowadzenie

Azelastyna to substancja czynna o działaniu przeciwhistaminowym, stosowana głównie w postaci aerozoli do nosa oraz kropli do oczu w leczeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Występuje zarówno w preparatach jednoskładnikowych, jak i w połączeniu z flutykazonem propionianem. Przed zastosowaniem leczenia azelastyną konieczne jest uwzględnienie przeciwwskazań, które mogą uniemożliwić jej bezpieczne stosowanie u pacjenta.¹

Nadwrażliwość na azelastynę jako główne przeciwwskazanie

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających azelastynę jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu leczniczego. Dotyczy to wszystkich dostępnych produktów zawierających azelastynę – zarówno w postaci kropli do oczu, jak i aerozoli do nosa.²³⁴

W przypadku preparatów złożonych zawierających azelastynę chlorowodorek i flutykazonu propionian (np. Dymista, Azecort, Allerduo, Dymol), przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którąkolwiek z tych dwóch substancji czynnych lub na pomocnicze składniki preparatu.⁵⁶

Ograniczenia wiekowe w stosowaniu azelastyny

Istotnym przeciwwskazaniem dla części produktów zawierających azelastynę jest wiek poniżej 6 lat. Dotyczy to szczególnie preparatów w postaci aerozolu do nosa. Preparaty takie jak Acatar Allergy, Allergodil, Allergodil SPRINT, Astepro oraz Azelastin POS są przeciwwskazane u dzieci poniżej 6 roku życia.⁷⁸⁹¹⁰

W przypadku produktu Azelastin POS przeciwwskazania dotyczące wieku sformułowano w sposób szczególny, wyraźnie wskazując: „Dzieci i młodzież. Nie należy stosować Azelastin POS u dzieci w wieku poniżej 6 lat.”¹¹

Warto zauważyć, że ograniczenia wiekowe dotyczą przede wszystkim aerozoli do nosa, natomiast dla niektórych kropli do oczu zawierających azelastynę nie określono wyraźnie ograniczeń wiekowych w sekcji przeciwwskazań (np. Allestin, Azel-Drop Alergia czy Azelamed).¹²¹³

Przeciwwskazania dla preparatów złożonych z azelastyną

W przypadku preparatów łączących azelastynę z flutykazonem propionianem (np. Allerduo, Azecort, Dymista, Dymol, Fanipos Plus, Tibumoca, Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva, Azelin), przeciwwskazanie dotyczy nadwrażliwości na którąkolwiek z tych substancji czynnych lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie.¹⁴¹⁵¹⁶

Co istotne, dla tych preparatów złożonych w sekcji przeciwwskazań nie wskazano wprost ograniczeń wiekowych, jak ma to miejsce w przypadku preparatów zawierających wyłącznie azelastynę. Niemniej jednak należy zawsze sprawdzić szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i stosowania u dzieci w odpowiednich sekcjach Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹⁷¹⁸

Substancje pomocnicze jako potencjalne źródło przeciwwskazań

Szczególną uwagę należy zwrócić na substancje pomocnicze zawarte w preparatach z azelastyną, które mogą stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki. W przypadku preparatów ocznych, takich jak Allestin, Azel-Drop Alergia czy Allergodil w postaci kropli do oczu, jako substancję pomocniczą o znanym działaniu wymienia się chlorek benzalkoniowy.¹⁹²⁰

Również w preparatach donosowych złożonych zawierających azelastynę i flutykazon propionian obecny jest chlorek benzalkoniowy. W przypadku takich produktów jak Dymista, Allerduo, Azecort, Dymol, Fanipos Plus oraz Tibumoca, pojedyncze naciśnięcie dozownika (0,14 g) uwalnia 0,014 mg benzalkoniowego chlorku.²¹²²

Nadwrażliwość na chlorek benzalkoniowy lub inne substancje pomocnicze wymienione w składzie produktu stanowi zatem przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów.²³²⁴

Zestawienie przeciwwskazań dla azelastyny

Przeciwwskazania bezwzględne

• Nadwrażliwość na azelastynę chlorowodorek – dotyczy wszystkich preparatów zawierających tę substancję, niezależnie od postaci farmaceutycznej²⁵
• Nadwrażliwość na flutykazonu propionian – w przypadku preparatów złożonych, zawierających obie substancje czynne²⁶
• Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie, w tym na chlorek benzalkoniowy, który występuje w wielu preparatach z azelastyną²⁷
• Wiek poniżej 6 lat – dla aerozoli do nosa zawierających wyłącznie azelastynę jako substancję czynną²⁸

Zalecenia szczególnej ostrożności

Chociaż nie są to formalnie przeciwwskazania, należy uwzględnić dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania azelastyny, które mogą wpłynąć na decyzję o odradzeniu pacjentowi stosowania tej substancji w określonych okolicznościach:

• W przypadku kropli do oczu zawierających azelastynę i chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą, należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia podrażnień oczu, szczególnie u osób noszących soczewki kontaktowe²⁹
• W przypadku preparatów złożonych zawierających azelastynę i flutykazon propionian, należy uwzględnić wszystkie przeciwwskazania i ostrzeżenia dotyczące stosowania kortykosteroidów³⁰

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie azelastyny

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie azelastyny w następujących sytuacjach:

Bezwzględne przeciwwskazania

• Gdy pacjent zgłasza wcześniejsze reakcje alergiczne na azelastynę lub inne składniki preparatu³¹
• Gdy preparaty donosowe z azelastyną mają być stosowane u dzieci poniżej 6 roku życia³²
• W przypadku preparatów złożonych – gdy występuje nadwrażliwość na flutykazonu propionian³³

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Chociaż nie są to formalne przeciwwskazania, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania azelastyny lub zalecić szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:

• U pacjentów z nadwrażliwością na chlorek benzalkoniowy, który jest obecny w wielu preparatach z azelastyną, zwłaszcza w postaci kropli do oczu³⁴
• U osób noszących soczewki kontaktowe, które stosują krople do oczu zawierające chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą³⁵
• W przypadku preparatów złożonych zawierających azelastynę i flutykazon propionian, należy uwzględnić wszystkie przeciwwskazania i środki ostrożności związane ze stosowaniem kortykosteroidów³⁶

Decyzja o odradzeniu stosowania azelastyny powinna być zawsze oparta na dokładnej analizie korzyści i ryzyka w indywidualnym przypadku każdego pacjenta, z uwzględnieniem wszystkich przeciwwskazań i potencjalnych interakcji z innymi lekami przyjmowanymi przez pacjenta.³⁷