Dawkowanie i sposób podawania
Antytoksyna botulinowa typu E

Antytoksyna botulinowa ABE zawiera antytoksyny typu A (500 j.m./ml), B (500 j.m./ml) oraz E (min. 100 j.m./ml, 1000 j.m. w ampułce 10 ml). Decyzję o zastosowaniu antytoksyny typu E podejmuje lekarz na podstawie objawów klinicznych i wywiadu, który musi uwzględniać alergie, wcześniejsze podania antytoksyn końskich oraz stosowanie leków antyhistaminowych w ciągu ostatnich 48 godzin. Przed podaniem konieczne jest wykonanie próby uczuleniowej na białko końskie, stosując śródskórne wstrzyknięcia rozcieńczonego produktu (od 1:1000 do 1:10). Brak odczynu miejscowego lub ogólnego po 30 minutach pozwala na podanie podskórne 0,2 ml nierozcieńczonej antytoksyny, a następnie domięśniowo lub dożylnie. Wystąpienie zaczerwienienia i bąbla wskazuje na uczulenie.

Dawkowanie i sposób podawania antytoksyny botulinowej typu E

Decyzję o zastosowaniu antytoksyny botulinowej typu E, jako składnika produktu Antytoksyna botulinowa ABE, podejmuje lekarz na podstawie objawów klinicznych i wywiadu medycznego. Produkt zawiera nie mniej niż 100 j.m. antytoksyny botulinowej typu E w 1 ml roztworu (1000 j.m. w ampułce 10 ml), obok antytoksyny botulinowej typu A (500 j.m./ml) i typu B (500 j.m./ml). 1

Wywiad medyczny przed podaniem

Przed podjęciem decyzji o podaniu antytoksyny, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego (o ile stan pacjenta na to pozwala), który powinien uwzględniać:

  • Występowanie alergii u pacjenta
  • Informacje o wcześniejszym podaniu jakiejkolwiek antytoksyny końskiej
  • Przyjmowanie leków antyhistaminowych w ciągu ostatnich 48 godzin

2

Próba uczuleniowa

Bezwzględnie przed zastosowaniem Antytoksyny botulinowej ABE należy wykonać próbę uczuleniową na antytoksynę końską (białko końskie). Przed wykonaniem próby i podaniem antytoksyny należy przygotować kompletny zestaw środków przeciwwstrząsowych gotowych do natychmiastowego użycia. 3

Próbę uczuleniową można przeprowadzić jednym z następujących sposobów:

  • Wstrzyknięcie śródskórne 0,2 ml produktu rozcieńczonego 1:1000 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu
  • Wstrzyknięcie śródskórne 0,2 ml produktu rozcieńczonego 1:100 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu
  • Wstrzyknięcie śródskórne 0,1 ml produktu rozcieńczonego 1:10 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu

4

Interpretacja wyników próby uczuleniowej:

  • Jeżeli po 30 minutach nie stwierdza się odczynu miejscowego ani ogólnego – należy wstrzyknąć podskórnie 0,2 ml nierozcieńczonej antytoksyny
  • Jeżeli 30 minut po wstrzyknięciu podskórnym antytoksyny nierozcieńczonej nie wystąpi odczyn miejscowy ani ogólny – można podać antytoksynę domięśniowo lub dożylnie
  • Wystąpienie zaczerwienienia i bąbla w miejscu wstrzyknięcia w ciągu 30 minut wskazuje na uczulenie na białko końskie

5

Schemat dawkowania antytoksyny botulinowej typu E

Dawkowanie antytoksyny botulinowej typu E, jako składnika Antytoksyny botulinowej ABE, zależy od wskazania klinicznego i dzieli się na zastosowanie profilaktyczne i lecznicze. 6

Wskazanie Droga podania Dawka całkowita Antytoksyny botulinowej ABE Zawartość antytoksyny typu E Liczba ampułek Uwagi
Profilaktyczne
(zapobiegawczo)
Domięśniowo 10-20 ml 1000-2000 j.m. typu E 1-2 ampułki Podanie w różne miejsca ciała
Lecznicze Domięśniowo 50-100 ml 5000-10000 j.m. typu E 5-10 ampułek Podanie w różne miejsca ciała
Lecznicze
(ratowanie życia)
Dożylnie 50-100 ml 5000-10000 j.m. typu E 5-10 ampułek Ogrzać do 37°C przed podaniem
Powolna infuzja

Drogi podania antytoksyny

W zależności od wskazania klinicznego, antytoksyna botulinowa typu E może być podawana następującymi drogami: 7

Podanie domięśniowe

Zalecane jest podanie domięśniowe w celu zapewnienia powolnego uwalniania się produktu leczniczego do organizmu. Podczas podawania domięśniowego rekomenduje się wstrzykiwanie antytoksyny w różne miejsca ciała, co pozwala na lepszą dystrybucję leku. 8

Podanie dożylne

W przypadkach zagrażających życiu zaleca się podanie dożylne w formie powolnej infuzji. Droga dożylna zapewnia najszybszą neutralizację toksyn botulinowych we wszystkich tkankach i płynach ustrojowych. Uwaga: przed podaniem antytoksyny dożylnie bezwzględnie należy ogrzać ją do temperatury 37°C. 9

Odczulający sposób podawania antytoksyny

W przypadku dodatnich lub wątpliwych wyników prób uczuleniowych, przy jednoczesnych wskazaniach do zastosowania Antytoksyny botulinowej ABE, można ją podać metodą odczulającą. 10

Odczulanie polega na wstrzykiwaniu podskórnie małych objętości produktu leczniczego od 0,1 do 0,5 ml, w odstępach 30-40 minut. Często konieczne jest powtarzanie tych samych dawek ze względu na wątpliwe odczyny. 11

Dostępne są dwie metody odczulania:

Sposób pierwszy
  1. Wstrzykiwać podskórnie antytoksynę botulinową ABE rozcieńczoną 1:10 jałowym 0,9% chlorkiem sodu, w odstępach co 30 minut do 1 godziny, od 0,1 do 0,5 ml
  2. Następnie podać nierozcieńczoną antytoksynę po 0,2 ml i po 0,5 ml
  3. Pozostałą część zaplanowanej dawki podawać domięśniowo, wstrzykując lek w różne miejsca ciała

12

Sposób drugi
  1. Wstrzyknąć podskórnie najmniejszą dawkę tolerowaną w próbie śródskórnej
  2. Jeżeli w ciągu 30 minut nie wystąpi reakcja, zwiększać dawkę co 30 minut, aż do wstrzyknięcia podskórnie 0,2 ml nierozcieńczonej antytoksyny
  3. Pozostałą część zaplanowanej dawki podawać domięśniowo, wstrzykując lek w różne miejsca ciała

13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl