Wskazania do stosowania
Alantoina

Wskazania do stosowania alantoiny

Alantoina jest substancją czynną o właściwościach keratolitycznych, nawilżających i przyspieszających procesy regeneracji tkanek. Wykorzystywana jest w różnych preparatach dermatologicznych, zarówno jako jedyny składnik aktywny, jak i w skojarzeniu z innymi substancjami leczniczymi. Wykazuje działanie złuszczające martwy naskórek oraz stymulujące proces regeneracji komórek. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania preparatów zawierających alantoinę w zależności od konkretnych produktów leczniczych.¹

Leczenie trudno gojących się ran i oparzeń

Alantoina jest szczególnie polecana w terapii trudno gojących się ran oraz w przypadku oparzeń różnego pochodzenia. Wskazaniem do jej zastosowania są zarówno oparzenia termiczne, jak i słoneczne. Maść Alantan zawierająca 20 mg/g alantoiny może być stosowana w leczeniu tego typu zmian skórnych.² Ponadto, w przypadku produktu Alantan Plus, który oprócz alantoiny (20 mg/g) zawiera również deksopantenol (50 mg/g), zastosowanie znajduje w leczeniu różnego rodzaju ran, takich jak otarcia, niewielkie skaleczenia, pęknięcia skóry oraz oparzenia słoneczne. Dodatkowo produkt ten można stosować po radioterapii i fototerapii w celu złagodzenia podrażnień i przyspieszenia regeneracji skóry.³

Podobne wskazania posiada preparat Baikaderm, który zawiera alantoinę (1,00 g/100 g) w połączeniu z zespołem flawonów izolowanych z korzenia Scutellaria baicalensis (1,33 g/100 g). Jest on zalecany w łagodzeniu podrażnień skóry powstałych w wyniku ukąszenia owadów, depilacji, niewielkich otarć naskórka, lekkich oparzeń termicznych i słonecznych oraz zmian rumieniowych powstałych po ekspozycji skóry na promienie UV, np. po fototerapii.⁴

Stany zapalne skóry

Alantoina znajduje zastosowanie w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych skóry, szczególnie tych przebiegających z nadmiernym złuszczaniem i rogowaceniem. Do wskazań tych zalicza się atopowe zapalenie skóry, wyprysk, łuszczycę i inne choroby skóry.⁵ Preparat Alantan Plus jest wskazany wspomagająco w atopowym zapaleniu skóry, wyprysku alergicznym oraz zapaleniu błony śluzowej nosa.⁶

Baikaderm, który łączy alantoinę z flawonami, jest zalecany w leczeniu stanów zapalnych skóry objawiających się zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem, bólem i suchością, w tym także w stanach zapalnych o nieznanej etiologii bez przerwania ciągłości skóry. Dodatkowo może być stosowany w leczeniu uzupełniającym w terapii trądziku grudkowo-krostkowego.⁷

Owrzodzenia i ubytki skóry

Alantoina wykazuje skuteczność w leczeniu płytkich owrzodzeń oraz ubytków skóry i błon śluzowych.⁸ Alantan Plus jest wskazany wspomagająco w owrzodzeniach podudzi, co stanowi istotne zastosowanie tej substancji w leczeniu trudnych do zagojenia zmian skórnych.⁹

Pielęgnacja skóry podrażnionej i wysuszonej

Preparaty zawierające alantoinę znajdują zastosowanie w pielęgnacji skóry podrażnionej i wysuszonej. Alantan Plus jest szczególnie polecany w takich przypadkach, a dzięki połączeniu alantoiny z deksopantenolem wykazuje silne działanie nawilżające i regenerujące.¹⁰ Dodatkowo preparat ten może być stosowany w zapobieganiu odparzeniom u niemowląt, co stanowi cenne wskazanie w pielęgnacji delikatnej skóry dzieci.¹¹

Nadmierne rogowacenie skóry

Alantoina, dzięki swoim właściwościom keratolitycznym, jest skuteczna w leczeniu stanów nadmiernego rogowacenia skóry. Alantan Plus jest wskazany w terapii nadmiernego rogowacenia skóry dłoni i stóp.¹² Podobnie preparat Dernilan, zawierający alantoinę (300 mg/100 g) w połączeniu z kamforą racemiczną, nikotynamidem i kwasem salicylowym, stosuje się w przypadkach bolesnych i głębokich pęknięć zgrubiałego i zrogowaciałego naskórka, w pielęgnacji skóry stóp i rąk.¹³

Leczenie blizn i bliznowców

Alantoina występuje jako składnik preparatów stosowanych w leczeniu blizn różnego pochodzenia. Cepan krem, zawierający alantoinę (1,0 g/100 g) w połączeniu z wyciągiem etanolowym z cebuli, nalewką z rumianku i heparyną sodową, jest wskazany w miejscowym leczeniu blizn i bliznowców (keloidów) po oparzeniach i zabiegach chirurgicznych. Ponadto preparat ten stosuje się w leczeniu przykurczy, blizn powiek oraz blizn po czyrakach, owrzodzeniach i trądziku.¹⁴

Contractubex żel, który zawiera alantoinę (10 mg/g) w połączeniu z heparyną sodową i wyciągiem płynnym z cebuli, jest wskazany w leczeniu blizn ograniczających ruch, powiększonych (hipertroficznych, obrzmiałych, o kształcie bliznowca) oraz nieestetycznych blizn pooperacyjnych, po amputacjach, blizn pooparzeniowych i powypadkowych. Dodatkowo preparat ten stosuje się w leczeniu przykurczy, np. palców (przykurcz Dupuytrena), przykurczy ścięgien spowodowanych urazami oraz kurczeniem się blizny. Należy podkreślić, że Contractubex jest stosowany w leczeniu blizn po całkowitym wyleczeniu rany.¹⁵

Schorzenia jamy ustnej

Alantoina znajduje zastosowanie również w preparatach przeznaczonych do stosowania na błony śluzowe jamy ustnej. Mucosit żel, zawierający alantoinę (0,1 g/100 g) w połączeniu z ekstraktami roślinnymi i olejkami eterycznymi, stosuje się powierzchniowo jako środek ściągający, przeciwzapalny i przeciwbakteryjny oraz miejscowo znieczulający, przyspieszający ziarninowanie i gojenie się ran. Produkt ten jest przeznaczony do stosowania miejscowego na błony śluzowe jamy ustnej jako tradycyjnie stosowany środek wspomagający w leczeniu chorób przyzębia oraz stanach zapalnych jamy ustnej (np. odleżyny po protezach zębowych). W stanach po zabiegach chirurgicznych na przyzębiu można stosować produkt wyłącznie ze wskazań lekarza stomatologa.¹⁶

Wskazania do zastosowania alantoiny w zależności od postaci farmaceutycznej

Alantoina występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, co warunkuje jej zastosowanie w konkretnych wskazaniach. Poniżej przedstawiono zestawienie dostępnych postaci preparatów z alantoiną i ich wskazania.

Maść i krem

Maści i kremy zawierające alantoinę są najczęściej stosowanymi postaciami farmaceutycznymi tej substancji. Alantan w postaci maści (20 mg/g alantoiny) jest wskazany w leczeniu trudno gojących się ran, oparzeń (także słonecznych), przewlekłych stanów zapalnych skóry przebiegających z nadmiernym złuszczaniem i rogowaceniem (atopowe zapalenie skóry, wyprysk, łuszczyca i inne choroby skóry) oraz płytkich owrzodzeń, ubytków skóry i błon śluzowych.¹⁷

Alantan Plus dostępny w postaci kremu i maści (20 mg alantoiny + 50 mg deksopantenolu/g) znajduje zastosowanie w pielęgnacji skóry podrażnionej i wysuszonej, leczeniu różnego rodzaju ran (otarcia, niewielkie skaleczenia i pęknięcia skóry), oparzeń słonecznych oraz po radioterapii i fototerapii, zapobieganiu odparzeniom u niemowląt, nadmiernym rogowaceniu skóry dłoni i stóp, a także wspomagająco w atopowym zapaleniu skóry, wyprysku alergicznym, zapaleniu błony śluzowej nosa i owrzodzeniach podudzi.¹⁸

Baikaderm w postaci kremu (1,00 g alantoiny/100 g) jest zalecany w leczeniu stanów zapalnych skóry objawiających się zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem, bólem i suchością, łagodzeniu podrażnień skóry różnego pochodzenia oraz jako leczenie uzupełniające w terapii trądziku grudkowo-krostkowego.¹⁹

Cepan krem (1,0 g alantoiny/100 g) jest wskazany w miejscowym leczeniu blizn i bliznowców (keloidów) różnego pochodzenia, przykurczy, blizn powiek oraz blizn po czyrakach, owrzodzeniach i trądziku.²⁰

Dernilan dostępny w postaci kremu i maści (300 mg alantoiny/100 g) stosuje się w przypadkach bolesnych i głębokich pęknięć zgrubiałego i zrogowaciałego naskórka, w pielęgnacji skóry stóp i rąk.²¹

Żel

Alantoina wchodzi w skład żeli o różnych wskazaniach. Contractubex żel (10 mg alantoiny/g) jest stosowany w leczeniu blizn ograniczających ruch, powiększonych oraz nieestetycznych blizn różnego pochodzenia, a także przykurczy.²²

Mucosit żel do stosowania na dziąsła (0,1 g alantoiny/100 g) jest wskazany jako środek ściągający, przeciwzapalny i przeciwbakteryjny oraz miejscowo znieczulający, przyspieszający gojenie się ran w jamie ustnej. Stosuje się go w leczeniu chorób przyzębia oraz stanach zapalnych jamy ustnej.²³

Zestawienie dostępnych produktów z alantoiną i ich wskazania

^{24
25
26
27
28
29
30}

Zalecenia stosowania alantoiny w warunkach specjalnych

W zależności od specyfiki przypadku klinicznego, stosowanie preparatów zawierających alantoinę może wymagać szczególnych warunków. Poniżej przedstawiono najważniejsze sytuacje, w których należy zwrócić uwagę na odpowiednie zastosowanie tej substancji czynnej.

Stany po zabiegach chirurgicznych i urazach

W przypadku stanu po zabiegach chirurgicznych na przyzębiu, Mucosit żel do stosowania na dziąsła można stosować wyłącznie ze wskazań lekarza stomatologa, co podkreśla konieczność konsultacji specjalistycznej przed zastosowaniem.³¹

Contractubex żel jest stosowany w leczeniu blizn po całkowitym wyleczeniu rany, co oznacza, że nie należy go aplikować na rany otwarte, a jedynie na blizny po całkowitym zagojeniu.³²

Pielęgnacja skóry u niemowląt

Alantan Plus jest wskazany w zapobieganiu odparzeniom u niemowląt, co stanowi ważne wskazanie w codziennej pielęgnacji delikatnej skóry dzieci.³³

Stany po radioterapii i fototerapii

Alantan Plus jest wskazany w leczeniu oparzeń słonecznych oraz po radioterapii i fototerapii.³⁴ Podobnie Baikaderm zalecany jest w łagodzeniu zmian rumieniowych powstałych w następstwie ekspozycji skóry na promienie UV, np. po fototerapii.³⁵

Podsumowując, alantoina jest substancją o szerokim spektrum zastosowań dermatologicznych. Jej wskazania obejmują leczenie trudno gojących się ran, oparzeń, stanów zapalnych skóry, owrzodzeń, nadmiernego rogowacenia skóry, a także blizn i schorzeń jamy ustnej. Występuje w różnych postaciach farmaceutycznych i często jest łączona z innymi substancjami czynnymi, co pozwala na rozszerzenie jej działania terapeutycznego.