Leki zawierające w składzie
polimyksyna B

Polimyksyna B to antybiotyk peptydowy wyizolowany z bakterii Bacillus polymyxa, stosowany głównie do leczenia zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Działa poprzez wiązanie się z lipopolisacharydami błony zewnętrznej bakterii, prowadząc do zaburzenia przepuszczalności błony komórkowej i śmierci komórki bakteryjnej. Jest szczególnie skuteczna wobec wielolekoopornych patogenów takich jak Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii i Klebsiella pneumoniae.

W Polsce polimyksyna B dostępna jest głównie w preparatach do stosowania miejscowego, takich jak Maxitrol (w połączeniu z neomycyną i deksametazonem) oraz Neomycinum Polimyxinum B (w połączeniu z neomycyną). Występuje również w preparatach złożonych do stosowania okulistycznego jak Polysept i Dicortineff. Ze względu na toksyczność ogólnoustrojową, postaci do podawania systemowego są stosowane rzadziej.

Największą zaletą polimyksyny B jest jej skuteczność wobec bakterii wielolekoopornych, które są oporne na inne antybiotyki. W dobie narastającej antybiotykooporności stanowi ona często opcję ostatniego wyboru w leczeniu ciężkich zakażeń. Ponadto wykazuje działanie neutralizujące endotoksyny bakteryjne, co może zmniejszać ryzyko wstrząsu septycznego.

Stosowanie polimyksyny B wiąże się jednak z istotnymi zagrożeniami. Największym problemem jest jej nefrotoksyczność i neurotoksyczność przy podaniu ogólnoustrojowym. Może powodować uszkodzenie nerek, zaburzenia neurologiczne obejmujące parestezje, zawroty głowy i ataksję. Z tego powodu wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek podczas terapii systemowej. Przy stosowaniu miejscowym ryzyko działań niepożądanych jest znacznie mniejsze, choć mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości i podrażnienia.