Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Xevoben

Produkt leczniczy Xevoben (lewodopa 50 mg + benserazyd 12,5 mg) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na możliwe działania niepożądane oraz ryzyko związane z jego stosowaniem. Poniższe informacje przedstawiają kluczowe aspekty bezpieczeństwa, które należy uwzględnić podczas terapii tym lekiem.¹

Monitorowanie parametrów krwi

U pacjentów otrzymujących Xevoben mogą występować zmiany w morfologii krwi, w tym anemia hemolityczna, leukopenia i trombocytopenia. Opisywano również rzadkie przypadki agranulocytozy i pancytopenii, których związek z terapią lewodopą i benserazydem nie mógł być jednoznacznie potwierdzony ani wykluczony. W związku z tym zaleca się regularne kontrolowanie morfologii krwi – na początku leczenia oraz przez cały okres terapii.²

Monitorowanie układu sercowo-naczyniowego

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z obciążeniami kardiologicznymi w wywiadzie, w tym:
– po przebytym zawale mięśnia sercowego
– z zaburzeniami tętnic wieńcowych
– z zaburzeniami rytmu serca
– z niewydolnością serca

W tej grupie chorych zaleca się częste monitorowanie funkcji serca podczas rozpoczynania leczenia oraz regularne kontrole w trakcie kontynuowania terapii.³

U pacjentów należących do grup ryzyka (osoby w podeszłym wieku, przyjmujące jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe lub inne preparaty mogące powodować obniżenie ciśnienia w pozycji stojącej) może niezbyt często występować niedociśnienie ortostatyczne. Tacy pacjenci wymagają ścisłego monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia lub podczas zwiększania dawki. Objawy niedociśnienia ortostatycznego można zwykle kontrolować poprzez redukcję dawki produktu Xevoben.⁴

Choroby współistniejące wymagające szczególnej uwagi

Szczególnie uważnej obserwacji wymagają pacjenci:
– z wywiadem wrzodów żołądkowo-jelitowych
– z demineralizacją kości⁵

U pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania należy regularnie mierzyć ciśnienie śródgałkowe, ponieważ lewodopa teoretycznie może je podwyższać.⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Szczególnie na początku leczenia mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty lub biegunka. Dolegliwości te można znacząco ograniczyć poprzez:

• przyjmowanie leku Xevoben jednocześnie z niewielkim posiłkiem ubogim w białko (np. ciastka, sucharki)
• popijanie leku odpowiednią ilością płynu
• powolne zwiększanie dawki⁷

Zaburzenia psychiczne i behawioralne

Podczas leczenia produktem Xevoben może wystąpić depresja, która może być również elementem obrazu klinicznego pacjentów z chorobą Parkinsona. Wszystkich chorych należy dokładnie monitorować pod kątem zmian psychologicznych oraz występowania depresji z myślami samobójczymi lub bez nich.⁸

U niewielkiej liczby pacjentów mogą wystąpić zaburzenia poznawcze i zaburzenia zachowania, które mogą być bezpośrednio związane z przyjmowaniem większej niż zalecana dawki leku – określane jako zespół dysregulacji dopaminowej (DDS, Dopamine Dysregulation Syndrome).⁹

Konsekwencje nagłego odstawienia leku

Nie wolno nagle odstawiać produktu Xevoben. Po długotrwałym leczeniu lewodopą, nagłe odstawienie może prowadzić do wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego charakteryzującego się:

• wysoką gorączką
• sztywnością mięśni
• zmianami psychicznymi
• zwiększeniem aktywności fosfokinazy kreatyninowej

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić zagrażające życiu powikłania, takie jak:

• mioglobinuria
• rabdomioliza
• ostra niewydolność nerek
• ostry zespół akinetyczny

W przypadku wystąpienia takich objawów pacjent powinien być pod ścisłą obserwacją lekarską, w razie konieczności w warunkach szpitalnych, i powinien otrzymać odpowiednie leczenie objawowe, które po ocenie klinicznej może obejmować wznowienie podawania lewodopy z benserazydem. Z tego względu przerwa w stosowaniu lewodopy ze wskazań terapeutycznych powinna być przeprowadzana wyłącznie w warunkach szpitalnych.¹⁰

Dyskineza i fluktuacje odpowiedzi na leczenie

Dyskineza (ruchy pląsawicze i atetotyczne) występująca w późniejszych etapach leczenia może być zwykle kontrolowana poprzez zmniejszenie dawki leku.¹¹

W przypadku dłuższego okresu leczenia mogą występować wahania odpowiedzi na leczenie, w tym:

• objawy zamrożenia (freezing)
• dystonie końca dawki
• zespół przełączenia „on-off”

Zaburzenia te można zazwyczaj wyeliminować lub ograniczyć poprzez odpowiednie dobranie dawki produktu lub przez podawanie mniejszych pojedynczych dawek w krótszych odstępach czasu. Można następnie podjąć próbę stopniowego zwiększenia dawki w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego.¹²

Postępowanie podczas znieczulenia ogólnego

Jeśli pacjent wymaga znieczulenia ogólnego, należy kontynuować podawanie lewodopy z benserazydem przez jak najdłuższy czas przed operacją, z wyjątkiem znieczulenia z użyciem halotanu. W przypadku znieczulenia ogólnego z użyciem halotanu, należy odstawić lewodopę z benserazydem na 12-48 godzin przed zabiegiem ze względu na możliwość wystąpienia wahań ciśnienia krwi i/lub zaburzeń rytmu serca. Po zabiegu leczenie można wznowić, przy czym dawka powinna być zwiększana stopniowo, do wartości stosowanej przed operacją.¹³

Senność i napady snu

Podczas stosowania lewodopy może wystąpić senność, a w rzadkich przypadkach nagłe napady snu. Bardzo rzadko donoszono o przypadkach napadów snu pojawiających się podczas wykonywania codziennych czynności, niekiedy bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych, jak również bez świadomości ich wystąpienia. Pacjentów należy poinformować o takim ryzyku oraz zalecić zachowanie ostrożności w przypadku prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn podczas leczenia lewodopą.

Osoby, u których wystąpiła już wcześniej senność i/lub napady snu, nie mogą prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. W przypadku pojawienia się senności lub napadów snu należy rozważyć zmniejszenie dawki lub zakończenie leczenia.¹⁴

Zaburzenia kontroli impulsów

Pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem rozwoju zaburzeń kontroli impulsów. Pacjenci i ich opiekunowie powinni być poinformowani, że u osób leczonych agonistami dopaminy i/lub innymi produktami dopaminergicznymi zawierającymi lewodopę, w tym produktem Xevoben, mogą wystąpić behawioralne objawy zaburzeń kontroli impulsów, takie jak:

• uzależnienie od gier hazardowych
• zwiększone libido
• hiperseksualność
• kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kupowanie
• kompulsywne lub napadowe objadanie się

W takich przypadkach zaleca się przeanalizowanie stosowanego schematu leczenia.¹⁵

Badania laboratoryjne

W trakcie leczenia zaleca się okresowe kontrolowanie:

• czynności wątroby
• czynności nerek
• układu krążenia
• morfologii krwi

U pacjentów z cukrzycą należy często badać stężenie glukozy we krwi i odpowiednio dostosowywać dawki leków przeciwcukrzycowych.¹⁶

Ryzyko czerniaka

Badania epidemiologiczne wykazały, że u pacjentów z chorobą Parkinsona występuje zwiększone ryzyko rozwoju czerniaka w porównaniu do ogólnej populacji (około 2-6 razy wyższe). Nie jest jasne, czy obserwowane zwiększone ryzyko wynika z samej choroby Parkinsona, czy z innych czynników, takich jak stosowanie lewodopy.

Pacjenci i ich opiekunowie powinni być poinformowani o konieczności regularnego badania skóry pod kątem zmian mogących sugerować rozwój czerniaka podczas stosowania lewodopy z benserazydem w jakimkolwiek wskazaniu. Wskazane jest okresowe badanie skóry przez odpowiedniego specjalistę (np. dermatologa).¹⁷

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Xevoben zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.¹⁸