Właściwości farmakodynamiczne leku VESOXX

VESOXX (1 mg/ml, roztwór do pęcherza moczowego) zawiera chlorowodorek oksybutyniny jako substancję czynną. Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych stosowanych w kontrolowaniu częstości mikcji i nietrzymaniu moczu (kod ATC: G04BD04). Każdy mililitr roztworu zawiera 1 mg chlorowodorku oksybutyniny, a jedna ampułkostrzykawka zawiera 10 mg substancji czynnej w 10 ml jałowego roztworu.¹

Mechanizm działania

Chlorowodorek oksybutyniny działa jako kompetycyjny antagonista acetylocholiny, którego głównym mechanizmem jest blokowanie zazwojowych receptorów muskarynowych. Efektem tego działania jest zmniejszenie napięcia mięśni gładkich pęcherza moczowego. Oprócz właściwości przeciwcholinergicznych, lek wywiera bezpośrednie działanie przeciwskurczowe na mięśnie gładkie.²

Działanie farmakologiczne leku VESOXX obejmuje:

• Hamowanie skurczów pęcherza moczowego wywoływanych różnymi bodźcami³
• Zwiększenie objętości pęcherza moczowego⁴
• Zmniejszenie częstotliwości skurczów mięśnia wypieracza⁵
• Opóźnienie odczucia chęci opróżnienia pęcherza u pacjentów z neurogennym zaburzeniem pęcherza⁶

Rozluźnienie mięśni gładkich powodowane przez chlorowodorek oksybutyniny wynika nie tylko z blokowania receptorów muskarynowych, ale również z antagonistycznego działania na procesy odległe od połączeń nerwowo-mięśniowych, podobnego do działania papaweryny. Dodatkowo lek wykazuje miejscowe działanie znieczulające.⁷

Efekty farmakodynamiczne

Badania farmakodynamiczne oksybutyniny stosowanej dopęcherzowo u dzieci z neurogenną nadreaktywnością wypieracza wykazały wyraźny wpływ na zmienne urodynamiczne i redukcję nietrzymania moczu. Zaobserwowano następujące efekty farmakodynamiczne:⁸

• Znaczne zmniejszenie liczby nadreaktywnych skurczów pęcherza moczowego⁹
• Wzrost średniej pojemności cystometrycznej pęcherza¹⁰
• Zwiększenie średniej pojemności pęcherza w stosunku do oczekiwanej objętości¹¹
• Zmniejszenie końcowego ciśnienia napełniania pęcherza¹²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność dopęcherzowego podawania oksybutyniny w leczeniu neurogennej dysfunkcji pęcherza moczowego została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, zarówno krótko- jak i długoterminowych.¹³ Wyniki tych badań wskazują na dobrą skuteczność i tolerancję chlorowodorku oksybutyniny podawanego dopęcherzowo zarówno u dorosłych, jak i u dzieci z neurogenną nadreaktywnością wypieracza.¹⁴

Główną przyczyną neurogennej nadreaktywności wypieracza u pacjentów uczestniczących w badaniach było uszkodzenie rdzenia kręgowego lub przepuklina oponowo-rdzeniowa. Do badań włączono również pacjentów z innymi schorzeniami neurologicznymi, takimi jak:¹⁵

• Tetraplegia
• Paraplegia
• Stwardnienie rozsiane
• Choroba Parkinsona

Badania kliniczne u dzieci

W prospektywnym badaniu klinicznym przeprowadzonym u 15 dzieci, dopęcherzowe podawanie oksybutyniny spowodowało istotne zwiększenie pojemności pęcherza moczowego. Średnia pojemność pęcherza wzrosła z początkowej wartości 114,2 ml do: ^{0,05) po 1,5 godziny i 161,1 ml (p = 0,0091) po 4 miesiącach leczenia dopęcherzowego (Buyse i in. 1995).”>16}

• 127,4 ml (p> 0,05) po 1,5 godziny leczenia
• 161,1 ml (p = 0,0091) po 4 miesiącach leczenia dopęcherzowego

Dodatkowo odnotowano znaczący wzrost średniej podatności pęcherza z 2,5 ml/cm H₂O na początku badania do 11,495 ml/cm H₂O (p = 0,0114) po 4 miesiącach terapii.¹⁷

W innym prospektywnym badaniu z udziałem 13 dzieci, u 12 zaobserwowano wyraźną poprawę w zakresie nietrzymania moczu po zastosowaniu leczenia dopęcherzowego.¹⁸ Z kolei w retrospektywnym badaniu długoterminowym przeprowadzonym również u 13 dzieci, średnie ciśnienie napełnienia pęcherza uległo istotnemu obniżeniu z 52,5 ± 24 do 24,5 ± 14,4 cm H₂O.¹⁹

Badania porównawcze dróżek podania

Skuteczność dopęcherzowego podawania oksybutyniny w porównaniu do podawania doustnego została oceniona w prospektywnym wieloośrodkowym badaniu klinicznym z udziałem 35 pacjentów w wieku od 18 do 70 lat. Wszyscy uczestnicy cierpieli na neurogenną nadreaktywność wypieracza potwierdzoną badaniami urodynamicznymi i stosowali czystą przerywaną cewnikację (CIC) przez co najmniej 6 tygodni.²⁰

Badanie wykazało, że maksymalna pojemność pęcherza wzrosła znacząco po podaniu dopęcherzowym – z przyrostu 18,1 ml po podaniu doustnym do 116,6 ml po podaniu dopęcherzowym.²¹

Badania długookresowe u dorosłych

W 6-miesięcznym badaniu obejmującym 25 dorosłych pacjentów (w wieku 18-64 lat) z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, dopęcherzowe podawanie oksybutyniny zastosowano u osób, u których standardowe doustne leczenie oksybutyniną było nieskuteczne.²²

Uzyskane wyniki wskazywały na:²³

• Zwiększenie pojemności pęcherza z 349 ml do 420 ml
• Znaczne obniżenie średniego maksymalnego ciśnienia moczu w pęcherzu z 54 cm H₂O do 26,5 cm H₂O
• Normalizację ciśnienia wypieracza do wartości poniżej 40 cm H₂O u 21 z 25 pacjentów (84%) w trakcie trwania badania