Właściwości farmakodynamiczne
Symbactin 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Klindamycyna, jako składnik aktywny produktu leczniczego Symbactin, należy do grupy antybiotyków linkozamidowych. Zgodnie z klasyfikacją farmakoterapeutyczną jest zaliczana do ginekologicznych leków przeciwzakaźnych i antyseptycznych (z wyłączeniem skojarzeń z kortykosteroidami), oznaczonych kodem ATC: G 01AA 10.¹

Mechanizm działania

Klindamycyna wykazuje działanie przeciwbakteryjne poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych na poziomie rybosomów. Mechanizm ten polega na preferencyjnym wiązaniu się antybiotyku do podjednostki 50S rybosomu bakteryjnego, co wpływa na zakłócenie procesu translacji.²

Istotny aspekt działania klindamycyny w postaci fosforanu (występującej w produkcie Symbactin) polega na tym, że choć fosforan klindamycyny jest nieczynny in vitro, to w warunkach in vivo następuje jego szybka hydroliza, przekształcająca związek w aktywną postać przeciwbakteryjną.³

Podobnie jak większość innych inhibitorów syntezy białek, klindamycyna wykazuje głównie działanie bakteriostatyczne. Efektywność terapeutyczna jest zależna od czasu, przez który stężenie substancji czynnej utrzymuje się powyżej wartości MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla drobnoustroju wywołującego zakażenie.⁴

Oporność bakterii

Podczas leczenia miejscowego klindamycyną, bakterie występujące w pochwie mogą rozwinąć oporność na ten antybiotyk.⁵

Mechanizmy oporności na klindamycynę najczęściej obejmują:

• Modyfikację miejsca docelowego na rybosomie bakteryjnym, co zwykle zachodzi poprzez chemiczną modyfikację zasad RNA⁶
• Mutacje punktowe w RNA rybosomalnym⁷
• Sporadycznie mutacje w białkach rybosomalnych⁸

Należy zwrócić uwagę na zjawisko oporności krzyżowej między różnymi grupami antybiotyków. W badaniach in vitro wykazano występowanie oporności krzyżowej między linkozamidami (do których należy klindamycyna), makrolidami i streptograminami B. Szczególnie istotne jest występowanie oporności krzyżowej pomiędzy klindamycyną a linkomycyną.⁹

Spektrum przeciwbakteryjne

Klindamycyna wykazuje aktywność przeciwbakteryjną in vitro wobec większości szczepów mikroorganizmów związanych z występowaniem bakteryjnej waginozy. Do drobnoustrojów wrażliwych na działanie klindamycyny należą:¹⁰

• Bacteroides spp. – bakterie beztlenowe Gram-ujemne, stanowiące część fizjologicznej flory pochwy, które mogą namnażać się nadmiernie podczas bakteryjnej waginozy¹¹
• Gardnerella vaginalis – Gram-zmienna bakteria, jeden z głównych patogenów związanych z bakteryjną waginozą¹²
• Mobiluncus spp. – beztlenowe bakterie Gram-dodatnie o charakterystycznej morfologii, których obecność jest często obserwowana w preparatach mikroskopowych z wydzieliny pochwy pacjentek z bakteryjną waginozą¹³
• Mycoplasma hominis – bakteria z grupy mykoplazm, pozbawiona ściany komórkowej, często związana z zaburzeniami mikroflory pochwy¹⁴
• Peptostreptococcus spp. – beztlenowe bakterie Gram-dodatnie, które mogą przyczyniać się do rozwoju bakteryjnej waginozy¹⁵

Ograniczenia metodologii diagnostycznej

Należy podkreślić, że dla niektórych potencjalnych patogenów bakteryjnych związanych z bakteryjną waginozą, takich jak Gardnerella vaginalis, Mobiluncus spp. oraz Mycoplasma hominis, nie ustalono standardowej metodologii badania wrażliwości. Ponadto, w przypadku leków stosowanych miejscowo, w tym klindamycyny w postaci globulek dopochwowych, nie określono stężeń granicznych dla odpowiednich patogenów.¹⁶ Ograniczenia te mogą wpływać na interpretację wyników badań laboratoryjnych dotyczących wrażliwości drobnoustrojów na klindamycynę stosowaną miejscowo.