Właściwości farmakodynamiczne leku Stresolek

Stresolek jako produkt leczniczy w postaci płynu doustnego jest złożoną kompozycją naturalnych składników ziołowych, których działanie opiera się na długotrwałej tradycji stosowania w lecznictwie. Skuteczność i bezpieczeństwo preparatu wynikają z wieloletniego doświadczenia klinicznego, choć należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono formalnych badań farmakodynamicznych dla tego produktu.¹

Skład aktywny preparatu i jego znaczenie farmakologiczne

Preparat Stresolek zawiera kompozycję pięciu składników roślinnych w postaci nalewek, intraktów i wyciągów, z których każdy wnosi swój indywidualny profil właściwości farmakologicznych:

• Nalewka z korzenia kozłka (Valerianae radicis tinctura) – 25,0 g/100 g płynu, ekstrahowana etanolem 70% [v/v]. Korzeń kozłka (waleriana) zawiera kwasy walerenowe i walepotriaty, które wykazują działanie uspokajające i nasennie poprzez modulację receptorów GABA-ergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym.
• Intrakt z ziela melisy (Melissae herbae intractum) – 25,0 g/100 g płynu, ekstrahowany etanolem 96% [v/v]. Melisa zawiera olejki eteryczne (cytral, cytronelal, geraniol) oraz związki polifenolowe o działaniu uspokajającym, przeciwskurczowym i łagodnie nasennym.
• Nalewka z ziela serdecznika (Leonuri cardiacae herbae tinctura) – 20,0 g/100 g płynu, ekstrahowana etanolem 70% [v/v]. Serdecznik zawiera glikozydy, flawonoidy i alkaloidy o potencjalnym działaniu kardiotonizującym, przeciwarytmicznym oraz uspokajającym.
• Wyciąg z kwiatów lawendy (Lavandulae floris extractum) – 15,0 g/100 g płynu, ekstrahowany etanolem 40% [v/v]. Lawenda zawiera olejki eteryczne (linalol, octan linalilu) wykazujące działanie przeciwlękowe, relaksujące i łagodzące objawy stresu.
• Wyciąg z szyszek chmielu (Lupuli strobili extractum) – 15,0 g/100 g płynu, ekstrahowany etanolem 40% [v/v]. Szyszki chmielu zawierają substancje goryczkowe (humulon, lupulon) oraz flawonoidy o działaniu uspokajającym i nasennym.

Potencjalny mechanizm działania

Chociaż brak jest szczegółowych badań farmakodynamicznych dla produktu Stresolek, mechanizm działania prawdopodobnie związany jest z synergistycznym oddziaływaniem składników aktywnych zawartych w ekstraktach roślinnych.² Na podstawie danych literaturowych dotyczących poszczególnych składników można przypuszczać, że działanie farmakodynamiczne obejmuje:

• Modulację przekaźnictwa GABA-ergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym, co odpowiada za efekt sedatywny i anksjolityczny
• Działanie relaksujące na mięśnie gładkie, szczególnie w obrębie układu pokarmowego i naczyń krwionośnych
• Efekt kardioprotekcyjny i łagodne działanie kardiotropowe
• Zmniejszenie pobudliwości ośrodkowego układu nerwowego
• Działanie adaptogenne, zwiększające odporność organizmu na stres

Zawartość etanolu i jej znaczenie

Produkt zawiera około 50% [v/v] etanolu, co stanowi nie tylko rozpuszczalnik dla substancji czynnych, ale również może przyczyniać się do efektu farmakodynamicznego poprzez własne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.³

Tradycyjne zastosowanie i podstawy działania

Wieloletnia tradycja stosowania składników zawartych w preparacie Stresolek w medycynie ludowej i ziołolecznictwie stanowi podstawę jego zastosowania klinicznego.⁴ Wymienione surowce roślinne mają ugruntowaną pozycję w europejskiej fitoterapii i są stosowane w łagodzeniu objawów związanych ze stanami napięcia nerwowego, zaburzeniami snu oraz łagodnymi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi o podłożu nerwicowym.

Brak formalnych badań farmakodynamicznych dla preparatu Stresolek jest charakterystyczny dla wielu tradycyjnych produktów ziołowych, których skuteczność opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu terapeutycznym, a nie na szczegółowych badaniach mechanizmu działania.⁵