Działania niepożądane
Sitagliptin Grindeks 50 mg
Sytagliptyna, inhibitor DPP-4 stosowany w terapii cukrzycy typu 2, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno często występujące objawy, jak i rzadkie, ale poważne powikłania. Do najważniejszych należą zapalenie trzustki (w tym postaci martwicze i krwotoczne), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz hipoglikemia, szczególnie nasilona przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliny (9,6%). Inne często obserwowane działania to bóle głowy, zakażenia górnych dróg oddechowych, zaparcia, świąd skóry oraz obrzęk naczynioruchowy. W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (dawka 100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy eGFR 30-50 ml/min/1,73 m²), częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z niewielkim wzrostem ryzyka ciężkiej hipoglikemii (2,7% vs. 2,5%) u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomoczniki.
Działania niepożądane leku Sitagliptin Grindeks
Sytagliptyna jest inhibitorem dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4) stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Podobnie jak każdy lek, Sitagliptin Grindeks może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest istotna dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii u pacjentów diabetologicznych.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
W ogólnym profilu bezpieczeństwa sytagliptyny należy zwrócić szczególną uwagę na ciężkie działania niepożądane, wśród których wyróżnia się zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym zagadnieniem jest również ryzyko hipoglikemii, które znacząco wzrasta podczas stosowania leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%).2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane sytagliptyny klasyfikowane są według następujących kategorii częstości występowania:3
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane sytagliptyny określone w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych podczas monoterapii oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Działania są pogrupowane według układów i narządów oraz częstości występowania.4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne | Częstość nieznana | Mogą manifestować się jako nagłe, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często | Obniżenie stężenia glukozy we krwi, szczególnie w terapii skojarzonej z innymi lekami hipoglikemizującymi |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Bóle głowy o różnym nasileniu i charakterze |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie zawrotów głowy, które może wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Zapalne i/lub włóknieniowe zmiany w tkance płucnej, mogące prowadzić do duszności |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Niezbyt często | Utrudnione wypróżnianie, rzadsze niż zwykle oddawanie stolca |
| Wymioty | Częstość nieznana | Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka | |
| Ostre zapalenie trzustki | Częstość nieznana | Stan zapalny trzustki o nagłym początku i przebiegu | |
| Martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez | Częstość nieznana | Ciężka postać zapalenia trzustki z martwicą lub krwawieniem, potencjalnie zagrażająca życiu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie swędzenia skóry |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych | |
| Wysypka | Częstość nieznana | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu | |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami | |
| Zapalenie naczyń skóry | Częstość nieznana | Stan zapalny naczyń krwionośnych skóry | |
| Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężkie reakcje skórne z pęcherzami i złuszczaniem, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Pemfigoid pęcherzowy | Częstość nieznana | Autoimmunologiczna choroba skóry z tworzeniem pęcherzy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów |
| Bóle mięśni | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni | |
| Ból pleców | Częstość nieznana | Dolegliwości bólowe w obrębie pleców | |
| Artropatia | Częstość nieznana | Schorzenia stawów o różnej etiologii | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek | Częstość nieznana | Różnego stopnia upośledzenie czynności nerek |
| Ostra niewydolność nerek | Częstość nieznana | Nagłe pogorszenie czynności nerek wymagające pilnej interwencji |
Dodatkowe działania niepożądane
Oprócz wymienionych powyżej działań niepożądanych bezpośrednio związanych ze stosowaniem sytagliptyny, odnotowano również inne dolegliwości, które występowały z częstością co najmniej 5% u pacjentów leczonych tym lekiem. Należą do nich:5
- Zakażenia górnych dróg oddechowych – infekcje obejmujące górne odcinki układu oddechowego
- Zapalenie błony śluzowej nosogardła – stan zapalny błony śluzowej gardła i jamy nosowej
Odnotowano również działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (bez osiągnięcia poziomu 5%, ale występujące z częstością o >0,5% większą niż w grupie kontrolnej):6
- Zapalenia kości i stawów – stany zapalne obejmujące struktury kostno-stawowe
- Ból kończyn – dolegliwości bólowe w obrębie kończyn górnych i/lub dolnych
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
W badaniach klinicznych zaobserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych podczas stosowania sytagliptyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w porównaniu z monoterapią sytagliptyną.7
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych w terapii skojarzonej należą:
- Hipoglikemia – występująca bardzo często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą8
- Grypa – występująca często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)9
- Nudności i wymioty – występujące często przy stosowaniu z metforminą10
- Wzdęcia – występujące często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem11
- Zaparcia – występujące często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą12
- Obrzęki obwodowe – występujące często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą13
- Senność – występująca niezbyt często przy stosowaniu z metforminą14
- Biegunka – występująca niezbyt często przy stosowaniu z metforminą15
- Suchość w jamie ustnej – występująca niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)16
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych prowadzonych z zastosowaniem sytagliptyny u pacjentów pediatrycznych z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat zaobserwowano profil działań niepożądanych porównywalny do tego obserwowanego u pacjentów dorosłych.17
Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe
Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) było dużym badaniem klinicznym oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy. Do badania włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę w przypadku pacjentów z eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.18
Najważniejsze obserwacje z badania TECOS dotyczące bezpieczeństwa:
- Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do tej obserwowanej w grupie placebo19
- U pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodne sulfonylomocznika w chwili rozpoczęcia badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo20
- U pacjentów niestosujących insuliny i/lub pochodnych sulfonylomocznika w chwili rozpoczęcia badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie sytagliptyny i 0,7% w grupie placebo21
- Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie sytagliptyny i 0,2% w grupie placebo22
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.23
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania