Interakcje leku
Sitagliptin Grindeks 50 mg

Sytagliptyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, gdzie metabolizm wątrobowy ma ograniczony wpływ na jej klirens. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy nabiera większego znaczenia, co może zwiększać ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Jednoczesne stosowanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny (100 mg) odpowiednio o 29% i 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne, podobnie jak brak znaczących zmian w klirensie nerkowym. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i transportera OAT3, jednak interakcje z inhibitorami tych transporterów (np. probenecyd) są klinicznie nieistotne lub nieocenione in vivo. Współpodawanie metforminy (1000 mg x2/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny, a jej wpływ na stężenia digoksyny jest minimalny (wzrost AUC o 11%, Cmax o 18%), co wymaga jedynie monitorowania pacjentów z ryzykiem toksyczności digoksyny.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sytagliptyna wykazuje stosunkowo niewielkie ryzyko wystąpienia klinicznie istotnych interakcji z innymi równocześnie stosowanymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji lekowych oraz ich znaczenie kliniczne dla pacjentów stosujących Sitagliptin Grindeks.1

Wpływ innych leków na sytagliptynę

Badania w warunkach in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. Należy jednak zaznaczyć, że u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, metabolizm ma jedynie ograniczony wpływ na klirens sytagliptyny. Metabolizm wątrobowy może mieć istotniejsze znaczenie w eliminacji sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD).2

Z tego powodu silne inhibitory CYP3A4 (takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zmieniać parametry farmakokinetyczne sytagliptyny, szczególnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Należy podkreślić, że wpływ silnych inhibitorów CYP3A4 u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie został dotychczas oceniony w badaniach klinicznych.3

Badania transportu lekowego in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny P oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Zaobserwowano, że transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 był hamowany przez probenecyd w warunkach in vitro, jednak ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji uznano za niewielkie. Jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.4

Interakcje z metforminą

Jednoczesne stosowanie metforminy w dawkach wielokrotnych wynoszących 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczących zmian w farmakokinetyce sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2.5

Interakcje z cyklosporyną

Przeprowadzono specjalne badanie kliniczne w celu oceny wpływu cyklosporyny, silnego inhibitora glikoproteiny P, na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej 600 mg spowodowało zwiększenie wartości AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takie zmiany w parametrach farmakokinetycznych sytagliptyny nie zostały uznane za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. W związku z tym nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P.6

Wpływ sytagliptyny na inne leki

Interakcje z digoksyną

Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W trakcie 10-dniowego jednoczesnego stosowania digoksyny w dawce 0,25 mg i sytagliptyny w dawce 100 mg na dobę, osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się średnio o 11%, a wartości Cmax średnio o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny przy jednoczesnym stosowaniu z sytagliptyną, jednak wskazane jest monitorowanie pacjentów, u których występuje podwyższone ryzyko zatrucia digoksyną.7

Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów układu CYP450. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano, aby sytagliptyna powodowała znaczące zmiany w farmakokinetyce metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Wskazuje to na niewielkie prawdopodobieństwo wchodzenia sytagliptyny w interakcje z substratami dla CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transportera kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo.8

Należy zaznaczyć, że sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny P w warunkach in vivo.9

Interakcje z alkoholem

W oficjalnej charakterystyce produktu leczniczego Sitagliptin Grindeks nie opisano bezpośrednio interakcji sytagliptyny z alkoholem. Jednakże, warto uwzględnić poniższe aspekty przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu i sytagliptyny:

Alkohol etylowy może wpływać na gospodarkę węglowodanową organizmu, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z cukrzycą typu 2. Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia hipoglikemii, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie inne leki hipoglikemizujące. Ponadto, alkohol metabolizowany jest głównie przez enzymy wątrobowe, co teoretycznie mogłoby wpłynąć na metabolizm sytagliptyny, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których metabolizm wątrobowy sytagliptyny zyskuje na znaczeniu.

Z uwagi na brak szczegółowych danych dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem, zaleca się ostrożność i umiar w spożywaniu alkoholu u pacjentów leczonych sytagliptyną, a w przypadku współistnienia innych czynników ryzyka, np. ciężkich zaburzeń czynności nerek, rozważenie całkowitej abstynencji alkoholowej.

Szczegółowa tabela interakcji lekowych

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Opis mechanizmu Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu sytagliptyny poprzez inhibicję CYP3A4 Potencjalny wzrost stężenia sytagliptyny, szczególnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek Umiarkowany do wysokiego (zależnie od stanu nerek) Monitorowanie, potencjalne dostosowanie dawki u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Inhibicja glikoproteiny P Wzrost AUC i Cmax sytagliptyny (odpowiednio o ok. 29% i 68%) Niski (zmiany nieistotne klinicznie) Nie wymaga dostosowania dawki
Metformina Farmakokinetyczna Brak znaczącego wpływu na farmakokinetykę sytagliptyny Brak istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Digoksyna Farmakokinetyczna Potencjalna inhibicja glikoproteiny P przez sytagliptynę Wzrost AUC digoksyny o ok. 11% i Cmax o ok. 18% Niski do umiarkowanego Nie wymaga dostosowania dawki, ale zaleca się monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
Probenecyd Farmakokinetyczna Inhibicja transportera OAT3 Potencjalne zahamowanie transportu sytagliptyny Niski Prawdopodobnie nie wymaga dostosowania dawki
Alkohol Farmakodynamiczna Wpływ na gospodarkę węglowodanową Potencjalne zwiększenie ryzyka hipoglikemii Umiarkowany Ostrożność, umiar lub unikanie spożycia alkoholu
Gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna, doustne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu sytagliptyny na metabolizm tych leków Brak znaczących zmian w farmakokinetyce Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Inne inhibitory glikoproteiny P Farmakokinetyczna Hamowanie transportu sytagliptyny przez glikoproteinę P Potencjalnie podobny wpływ jak w przypadku cyklosporyny Niski Prawdopodobnie nie wymaga dostosowania dawki

Znaczenie kliniczne interakcji

Sitagliptin Grindeks charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji lekowych, co czyni go stosunkowo bezpiecznym lekiem w terapii złożonej. Szczególną uwagę należy jednak zwrócić na pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek przyjmujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4, gdyż w tej grupie może dojść do istotnych klinicznie zmian w farmakokinetyce sytagliptyny. Ponadto, u pacjentów stosujących jednocześnie digoksynę zaleca się monitorowanie pod kątem potencjalnego zwiększenia stężenia digoksyny, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka zatrucia digoksyną.

Przy łącznym stosowaniu z metforminą, gliburydem, symwastatyną, rozyglitazonem, warfaryną czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi nie wykazano istotnych klinicznie interakcji, co potwierdza możliwość bezpiecznego łączenia sytagliptyny z tymi często stosowanymi lekami.10

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl