Działania niepożądane leku Ralik

Działania niepożądane występujące u pacjentów przyjmujących ranolazynę (Ralik) charakteryzują się najczęściej łagodnym lub umiarkowanym nasileniem. Zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia, co potwierdzono w programie badania klinicznego III fazy, obejmującego 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową.¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według następującej konwencji:²

• Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zwiększenie ryzyka u specjalnych grup pacjentów

Szczególne grupy pacjentów, u których obserwuje się zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych, to:³

• Pacjenci w podeszłym wieku (≥ 75 lat) – u tych pacjentów częściej niż u młodszych (< 75 lat) występowały: zaparcie (8% vs 5%), nudności (6% vs 3%), niedociśnienie tętnicze (5% vs 1%) i wymioty (4% vs 1%).⁴
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 30-80 ml/min) – w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny > 80 ml/min) częściej występowały: zaparcie (8% vs 4%), zawroty głowy (7% vs 5%) i nudności (4% vs 2%).⁵
• Pacjenci z małą masą ciała (≤ 60 kg) – u tych pacjentów częściej niż u pacjentów z większą masą ciała (> 60 kg) obserwowano: nudności (14% vs 2%), wymioty (6% vs 1%) i niedociśnienie (4% vs 2%).⁶

Wyniki badań laboratoryjnych

U zdrowych ochotników oraz pacjentów leczonych produktem Ralik obserwowano niewielkie, niemające znaczenia klinicznego, odwracalne zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. Zjawisko to nie wiązało się z toksycznością nerkową, a badania czynności nerek u zdrowych ochotników wykazały zmniejszenie klirensu kreatyniny bez zmiany szybkości filtracji kłębuszkowej, co jest zgodne z zahamowaniem wydzielania kreatyniny przez kanaliki nerkowe.⁷

Dodatkowe dane z badań klinicznych

W długoterminowym badaniu MERLIN-TIMI 36 profil działań niepożądanych był podobny do obserwowanego w badaniach klinicznych III fazy. Dodatkowo zgłaszano ostrą niewydolność nerek, która występowała z częstością mniejszą niż 1% zarówno u pacjentów przyjmujących placebo, jak i ranolazynę.⁸

W badaniu RIVER-PCI, gdzie pacjenci z niepełną rewaskularyzacją po przezskórnej interwencji wieńcowej otrzymywali do 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę lub placebo przez około 70 tygodni, odnotowano zwiększoną częstość występowania zastoinowej niewydolności serca w grupie leczonej ranolazyną (2,2% vs 1,0% w grupie placebo). Odnotowano również częstsze występowanie przemijającego napadu niedokrwiennego u pacjentów otrzymujących 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę w porównaniu do grupy placebo (odpowiednio 1,0% vs 0,2%), jednak częstość występowania udaru była podobna w obu grupach (1,7% u pacjentów leczonych ranolazyną vs 1,5% u pacjentów otrzymujących placebo).⁹

Tabela działań niepożądanych

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Objawy sercowo-naczyniowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia sercowo-naczyniowe, które mogą wystąpić podczas terapii ranolazyną. W badaniu RIVER-PCI odnotowano zwiększoną częstość występowania zastoinowej niewydolności serca wśród pacjentów przyjmujących ranolazynę (2,2%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (1,0%).¹⁰

Zaobserwowano również zwiększone ryzyko przemijającego napadu niedokrwiennego u pacjentów otrzymujących 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę w porównaniu do grupy placebo (1,0% vs 0,2%). Częstość występowania udaru była jednak podobna w obu grupach (1,7% u pacjentów otrzymujących ranolazynę vs 1,5% u pacjentów przyjmujących placebo).¹¹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedociśnieniem tętniczym, szczególnie w podeszłym wieku (≥ 75 lat), u których częstość występowania tego działania niepożądanego jest wyższa (5% w porównaniu do 1% u młodszych pacjentów).¹²

Zaburzenia funkcji nerek

Chociaż obserwowane zmiany w parametrach nerkowych (zwiększenie stężenia kreatyniny) nie wiązały się z toksycznością nerkową i były odwracalne, należy monitorować funkcję nerek, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek.¹³

W długoterminowym badaniu MERLIN-TIMI 36 zgłaszano ostrą niewydolność nerek, która występowała z częstością mniejszą niż 1% zarówno u pacjentów przyjmujących placebo, jak i ranolazynę, jednak wymaga to uwagi klinicznej, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób nerek.¹⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym zaparcia, wymioty, nudności i ból brzucha. Te objawy są szczególnie nasilone u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z małą masą ciała.¹⁵

W przypadku nudności, częstość ich występowania jest znacząco wyższa u pacjentów z małą masą ciała (≤ 60 kg) – 14% w porównaniu do 2% u pacjentów z większą masą ciała. Podobnie wymioty występują częściej u osób z małą masą ciała (6% vs 1%).¹⁶

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷