Ogólna charakterystyka badań farmakokinetycznych

Badania farmakokinetyczne tribenozydu przeprowadzono na grupie 3 zdrowych ochotników w wieku 25-29 lat, którym podawano substancję doustnie w dawce 0,8 g przez okres 7 dni. Do oznaczania stężenia tribenozydu w surowicy wykorzystano metodę chromatografii gazowej. Uzupełnieniem były badania na modelu zwierzęcym, w których analizowano wchłanianie tribenozydu po aplikacji na ucho myszy z wykorzystaniem rozpuszczalnika o działaniu drażniącym tkankę.¹

Procesy wchłaniania

Wchłanianie tribenozydu

Wchłanianie tribenozydu po aplikacji doodbytniczej w postaci czopków wynosi 30% dawki doustnej podawanej w formie kapsułek. Maksymalne stężenie tribenozydu i jego metabolitów w surowicy występuje po dwóch godzinach od podania i osiąga wartość 1 μg/ml. Natomiast wchłanianie tribenozydu przez skórę wynosi od 2% do 20% dawki zawartej w aplikowanym kremie. W badaniach na modelu zwierzęcym, po nałożeniu tribenozydu na wewnętrzną stronę ucha myszy w roztworze drażniącym tkankę, stwierdzono, że stężenie substancji w krwi pobranej z serca po 4 godzinach wynosiło średnio 58,3% zastosowanej dawki.²

Wchłanianie lidokainy

Lidokaina, będąca zasadą organiczną, może występować w dwóch formach: jako wolna zasada, która cechuje się wysoką zdolnością przenikania przez błony biologiczne, oraz w postaci zjonizowanej, pozbawionej tej właściwości. W preparacie Procto-hemolan lidokaina występuje w formie zjonizowanej dzięki kwaśnemu pH kremu (około 3,5). W takim środowisku aż 99,99% cząsteczek lidokainy pozostaje w formie jonowej (pKa lidokainy wynosi 7,86), co uniemożliwia przenikanie przez błony biologiczne. Dzięki temu działanie znieczulające ogranicza się wyłącznie do zewnętrznych zakończeń nerwowych, bez absorpcji systemowej w ilościach mogących wpływać na układ sercowo-naczyniowy czy ośrodkowy układ nerwowy. Za granicę toksycznego stężenia lidokainy we krwi uznaje się wartość 5 μg/ml.³

Dystrybucja substancji czynnych

W dostępnej literaturze brak jest danych dotyczących procesów dystrybucji tribenozydu w organizmie. W przypadku lidokainy wiadomo, że w 70% wiąże się ona z białkami osocza, głównie z kwaśną alfa1-glikoproteiną. Lidokaina charakteryzuje się zdolnością przenikania przez barierę krew-mózg oraz przez łożysko. Względna objętość dystrybucji lidokainy wynosi około 1,6 l/kg.⁴

Metabolizm

Metabolizm tribenozydu

Głównym metabolitem tribenozydu jest kwas benzoesowy, który w procesach metabolicznych ulega sprzęgnięciu z glicyną, tworząc kwas hipurowy, który następnie jest wydalany z organizmu.⁵

Metabolizm lidokainy

Lidokaina podlega intensywnym procesom metabolicznym w wątrobie, które obejmują około 70% substancji. Do głównych metabolitów lidokainy należą: 4-hydroksy-2,6-dimetyloanilina, monoetyloglicynoksylidyna oraz glicynoksylidyna. Dwa ostatnie wymienione metabolity wykazują słabe działanie przeciwarytmiczne oraz odpowiadają za wpływ lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy. Okres półtrwania lidokainy w organizmie wynosi około 110 minut.⁶

Eliminacja substancji czynnych

Eliminacja tribenozydu

Stężenie tribenozydu w surowicy po 8 godzinach od momentu osiągnięcia maksymalnego stężenia zmniejsza się do 10% wartości maksymalnej. Główny metabolit tribenozydu – kwas benzoesowy – jest wydalany w moczu w postaci kwasu hipurowego w ilości odpowiadającej 20% wchłoniętej dawki tribenozydu.⁷

Eliminacja lidokainy

Lidokaina jest wydalana niemal całkowicie (98%) z moczem. Jednakże tylko 3% stanowi niezmieniona substancja czynna, natomiast pozostałą część stanowią jej metabolity. Średni klirens lidokainy wynosi około 13 ml/min/kg.⁸