Przedawkowanie
Paracetamol Filofarm 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, prowadząc do rozwoju potencjalnie śmiertelnego uszkodzenia wątroby. Sytuacja ta wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, nawet przy braku wczesnych objawów klinicznych, ze względu na charakterystyczny dwufazowy przebieg zatrucia.¹

Objawy przedawkowania

Symptomy zatrucia paracetamolem rozwijają się w charakterystycznym wzorcu czasowym. W pierwszej fazie, obejmującej kilka do kilkunastu godzin od momentu przedawkowania, pacjent może doświadczać: nudności, wymiotów, nadmiernej potliwości, senności oraz ogólnego osłabienia. Co istotne, objawy te mogą ustąpić następnego dnia, dając fałszywe poczucie poprawy, podczas gdy w rzeczywistości rozpoczyna się proces uszkodzenia wątroby.²

W drugiej fazie zatrucia, gdy dochodzi już do uszkodzenia hepatocytów, pacjent może prezentować objawy bardziej specyficzne dla dysfunkcji wątroby: rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności oraz pojawienie się żółtaczki.³

Dawka toksyczna i postępowanie

Za dawkę toksyczną uznaje się jednorazowe przyjęcie 5 g lub więcej paracetamolu. W takiej sytuacji kluczowe jest podjęcie natychmiastowych działań:⁴

• Wywołanie wymiotów – należy sprowokować wymioty, jeśli od momentu zażycia leku nie upłynęła więcej niż godzina
• Podanie węgla aktywnego – zaleca się podanie 60-100 g węgla aktywnego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą, co zmniejsza wchłanianie paracetamolu z przewodu pokarmowego⁵
• Natychmiastowy kontakt z lekarzem – pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem, nawet jeśli nie występują żadne objawy kliniczne zatrucia⁶

Diagnostyka i leczenie zatrucia

W diagnostyce ciężkości zatrucia kluczową rolę odgrywa oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi. Interpretacja wyników w odniesieniu do czasu, jaki upłynął od zażycia leku, stanowi podstawę do podjęcia decyzji o intensywności leczenia odtrutkami.⁷

W przypadku braku możliwości oznaczenia stężenia leku we krwi, a przy podejrzeniu przyjęcia dużej dawki paracetamolu, należy wdrożyć intensywne leczenie odtruwające:⁸

1. Podanie metioniny – co najmniej 2,5 g, jako pierwsza linia terapii⁹
2. Kontynuacja leczenia w warunkach szpitalnych – z zastosowaniem acetylocysteiny i/lub metioniny¹⁰

Największą skuteczność odtrutki wykazują w ciągu pierwszych 10-12 godzin od zatrucia, jednak badania wskazują na ich potencjalną efektywność nawet po upływie 24 godzin od momentu przedawkowania.¹¹

Opieka szpitalna

Leczenie zatrucia paracetamolem wymaga bezwzględnej hospitalizacji i powinno odbywać się w warunkach oddziału intensywnej terapii. Tylko tam możliwe jest zapewnienie kompleksowego monitorowania funkcji życiowych pacjenta oraz wdrożenie zaawansowanych procedur terapeutycznych w przypadku rozwoju niewydolności wątroby.¹²