Przedawkowanie
Paracetamol Accord 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza dawką ≥ 6 g u dorosłych, stanowi poważne ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak przewlekłe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, dziurawiec), przewlekłe nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu (w przebiegu zaburzeń odżywiania, mukowiscydozy, zakażenia HIV, głodu, wyniszczenia). Kliniczny przebieg zatrucia przebiega w czterech fazach: początkowej (0-24 h) z nieswoistymi objawami jak nudności i wymioty, subklinicznej (24-48 h) z podwyższonymi enzymami wątrobowymi, fazie uszkodzenia wątroby (2-4 dni) z żółtaczką, encefalopatią i zaburzeniami krzepnięcia oraz fazie powikłań (4-14 dni) z ryzykiem niewydolności wielonarządowej. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia paracetamolu i monitorowaniu prób wątrobowych (AST, ALT) co 24 godziny.

Pobierz ChPL PDF Paracetamol Accord – Tabletki – 500 mg
  1. Przedawkowanie Paracetamolu
    1. Dawki potencjalnie toksyczne
    2. Czynniki ryzyka ciężkiego zatrucia
    3. Objawy kliniczne przedawkowania
    4. Postępowanie w przedawkowaniu
    5. Tabela objawów przedawkowania
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból o nasileniu łagodnym do umiarkowanego
  2. gorączka
Substancja czynna
  1. paracetamol
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwgorączkowe

Przedawkowanie Paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, mogące prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji nawet do zgonu. Szczególnie narażone są grupy pacjentów wysokiego ryzyka: osoby w podeszłym wieku, małe dzieci, osoby z chorobami wątroby, pacjenci długotrwale nadużywający alkoholu, osoby z długotrwałym niedożywieniem oraz pacjenci stosujący leki indukujące enzymy wątrobowe.1

Dawki potencjalnie toksyczne

U osób dorosłych uszkodzenie wątroby może wystąpić po przyjęciu 6 g lub więcej paracetamolu. Szczególnie narażeni są pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka.2

Czynniki ryzyka ciężkiego zatrucia

Istnieją szczególne grupy pacjentów, u których ryzyko wystąpienia ciężkiego zatrucia po przedawkowaniu paracetamolu jest zwiększone. Należą do nich:3

  • Pacjenci długotrwale stosujący leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak:
    • karbamazepina
    • fenobarbital
    • fenytoina
    • prymidon
    • ryfampicyna
    • dziurawiec zwyczajny
    • inne leki indukujące enzymy wątrobowe
  • Osoby regularnie spożywające nadmierne ilości alkoholu
  • Pacjenci z niedoborem glutationu, który może wystąpić w:
    • zaburzeniach odżywiania
    • mukowiscydozie
    • zakażeniu HIV
    • stanach głodu
    • wyniszczeniu organizmu

Objawy kliniczne przedawkowania

Ostre zatrucie paracetamolem postępuje w kilku charakterystycznych fazach. Rozpoznanie początkowo może być utrudnione ze względu na nieswoiste objawy początkowe.4

W przebiegu zatrucia paracetamolem można wyróżnić charakterystyczne etapy:5

  1. Faza początkowa (0-24 godz.):
    • nudności
    • wymioty
    • brak łaknienia
    • bladość
    • ból brzucha
  2. Faza subkliniczna (24-48 godz.):
    • zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
    • pozorne zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych
  3. Faza uszkodzenia wątroby (2-4 dni po ekspozycji):
    • bolesne powiększenie wątroby
    • żółtaczka
    • encefalopatia
    • śpiączka
    • zaburzenia krzepnięcia krwi
  4. Powikłania:
    • niewydolność nerek (martwica kanalików) – występuje rzadko
    • kwasica metaboliczna – w ciężkich zatruciach

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania paracetamolu wymaga szybkiego wdrożenia odpowiednich procedur medycznych. Postępowanie powinno być zgodne z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi leczenia przedawkowania.6

  1. Zmniejszenie wchłaniania leku:
    • płukanie żołądka – skuteczne w ciągu pierwszej godziny od przyjęcia leku
    • podanie węgla aktywnego
  2. Swoiste leczenie antidotum:7
    • N-acetylocysteina (NAC) jako swoiste antidotum
    • Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi przed podaniem NAC
    • Preferowane podanie dożylne NAC
    • Kontynuacja podawania NAC do momentu niewykrywalnego stężenia paracetamolu
    • Podanie NAC do 36 godzin po przedawkowaniu może poprawić rokowanie
    • Nie należy podawać doustnej NAC jednocześnie z węglem aktywnym
  3. Monitorowanie funkcji wątroby:8
    • Wykonanie prób wątrobowych na początku terapii
    • Powtarzanie badań co 24 godziny
    • W większości przypadków aktywność aminotransferaz wątrobowych wraca do normy w ciągu dwóch tygodni
    • W rzadkich przypadkach może być konieczne przeszczepienie wątroby

Tabela objawów przedawkowania

Faza zatrucia Czas od przedawkowania Objawy kliniczne Parametry laboratoryjne Dawka potencjalnie toksyczna
Faza 1 (początkowa) 0-24 godziny Nudności, wymioty, bladość, brak łaknienia, ból brzucha Zazwyczaj prawidłowe ≥ 6 g u dorosłych (zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka)
Faza 2 (subkliniczna) 24-48 godzin Pozorna poprawa stanu klinicznego, zmniejszenie objawów dyspeptycznych Podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (AST, ALT)
Faza 3 (uszkodzenie wątroby) 48-96 godzin (2-4 dni) Bolesne powiększenie wątroby, żółtaczka, encefalopatia, śpiączka, zaburzenia krzepnięcia krwi Znacząco podwyższone enzymy wątrobowe, zaburzenia krzepnięcia, hipoglikemia, kwasica metaboliczna
Faza 4 (powikłania) 4-14 dni Niewydolność wątroby, niewydolność nerek (rzadko), śmierć lub powrót do zdrowia Wielonarządowe zaburzenia metaboliczne

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl