Przeciwwskazania stosowania leku Owoc Anyżu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Produkt leczniczy Owoc Anyżu w postaci ziół do zaparzania zawierający jako substancję czynną Pimpinella anisum L., fructus (owoc anyżu) w stężeniu 1 g/g, nie powinien być stosowany w określonych przypadkach klinicznych, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do jego użycia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania produktu leczniczego Owoc Anyżu jest nadwrażliwość na substancję czynną, czyli owoc anyżu. Nadwrażliwość ta może objawiać się reakcjami alergicznymi o różnym nasileniu, od łagodnych reakcji skórnych do poważnych reakcji ogólnoustrojowych. W przypadku stwierdzenia wcześniejszych reakcji alergicznych po zastosowaniu preparatów zawierających owoc anyżu, należy bezwzględnie odradzić pacjentowi stosowanie tego leku.²

Nadwrażliwość krzyżowa

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae, dawniej nazywanych baldaszkowatymi – Umbelliferae). Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych, osoby z nadwrażliwością na takie rośliny jak:

• kminek – stosowany jako przyprawa i składnik preparatów leczniczych
• seler – popularny składnik diety
• kolendra – używana jako przyprawa
• koper – stosowany jako przyprawa i surowiec zielarski

powinny unikać stosowania preparatów z owocem anyżu, w tym produktu Owoc Anyżu 1g/g.³

Nadwrażliwość na anetol

Odrębnym przeciwwskazaniem, które należy szczególnie podkreślić, jest nadwrażliwość na anetol – składnik olejku anyżowego występujący naturalnie w owocach anyżu. Anetol jest związkiem odpowiedzialnym za charakterystyczny anyżowy aromat i smak, ale może wywoływać reakcje alergiczne u osób nadwrażliwych. Pacjentom z rozpoznaną alergią na anetol lub po przebytych reakcjach nadwrażliwości po spożyciu produktów zawierających ten związek (np. napoje alkoholowe o smaku anyżowym, słodycze anyżowe) należy odradzić stosowanie preparatu Owoc Anyżu.⁴

Postępowanie kliniczne

W praktyce klinicznej, przed zaleceniem stosowania preparatu Owoc Anyżu, lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji po ekspozycji na:

1. Anyż i preparaty go zawierające
2. Inne rośliny z rodziny Apiaceae/Umbelliferae
3. Produkty zawierające anetol

W przypadku wątpliwości co do występowania nadwrażliwości, a szczególnie u pacjentów z historią reakcji alergicznych na inne substancje roślinne, zaleca się powstrzymanie od zalecania tego preparatu i rozważenie alternatywnych metod terapeutycznych.⁵