Dawkowanie i sposób podawania
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal 1 mg/ml
Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL to roztwór do wstrzykiwań zawierający 1 mg/ml morfiny siarczanu, przeznaczony do podawania dożylnie, zewnątrzoponowo oraz podpajęczynówkowo. Podania zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe wymagają wysokich kwalifikacji oraz zachowania szczególnych środków ostrożności, ze względu na ryzyko powikłań, w tym zahamowania ośrodka oddechowego. Dawka podpajęczynówkowa stanowi 1/10 dawki zewnątrzoponowej, a po podaniu tych drogą pacjent wymaga 24-godzinnej obserwacji. Przed podaniem należy potwierdzić prawidłowe położenie igły lub cewnika poprzez aspirację, aby wykluczyć obecność krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego. W przypadku leczenia przewlekłego możliwa jest kontynuacja terapii ambulatoryjnej z odpowiednim nadzorem i dokumentacją działań niepożądanych.
Dawkowanie i sposób podawania leku Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL
Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL to roztwór do wstrzykiwań zawierający 1 mg/ml morfiny siarczanu. Preparat nie zawiera środków konserwujących i może być podawany trzema drogami: dożylnie, zewnątrzoponowo oraz podpajęczynówkowo. Należy pamiętać, że drogi podania zewnątrzoponowa i podpajęczynówkowa wymagają szczególnych umiejętności, doświadczenia oraz zachowania specjalnych środków ostrożności.1
Kwalifikacje do podania leku
Podanie zewnątrzoponowe lub podpajęczynówkowe morfiny wymaga wysokich kwalifikacji personelu medycznego. Preparat może być stosowany tymi drogami wyłącznie przez doświadczonego lekarza, który dobrze zna technikę podania oraz potencjalne działania niepożądane związane z tą drogą podania. Wstrzyknięcia zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe zaleca się wykonywać w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.2
Wybór drogi podania
Ze względu na większe ryzyko wystąpienia wczesnych oraz późnych działań niepożądanych po podaniu podpajęczynówkowym morfiny, jeśli to możliwe, należy preferować podanie zewnątrzoponowe. Należy pamiętać, że podanie podpajęczynówkowe wiąże się z większym ryzykiem powikłań, dlatego dawka stosowana tą drogą stanowi zaledwie 1/10 dawki zewnątrzoponowej.3
Monitorowanie i bezpieczeństwo
Po podaniu zewnątrzoponowym lub podpajęczynówkowym pacjenta należy obserwować przez 24 godziny od podania ostatniej dawki, ze względu na ryzyko wystąpienia zahamowania ośrodka oddechowego (zarówno wczesnego jak i późnego). Konieczne jest zapewnienie dostępu do:
- aparatury resuscytacyjnej
- tlenu
- specyficznego antidotum – chlorowodorku naloksonu
Należy pamiętać, że zahamowanie ośrodka oddechowego lub inne działania niepożądane mogą wystąpić również po niezamierzonym podaniu podpajęczynówkowym lub dożylnym zbyt dużej dawki.4
Technika podania
Przed zewnątrzoponowym podaniem morfiny konieczne jest sprawdzenie prawidłowego położenia igły lub cewnika. W celu wykluczenia obecności igły lub cewnika w naczyniu lub przestrzeni podpajęczynówkowej należy dokonać aspiracji i sprawdzić czy w strzykawce nie pojawiła się krew lub płyn mózgowo-rdzeniowy.5
Kontynuacja leczenia
U pacjentów z bólem przewlekłym, leczonych morfiną podawaną zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo, po rozpoczęciu terapii w warunkach szpitalnych, leczenie może być kontynuowane ambulatoryjnie lub w domu. Nadzór nad stosowaniem morfiny może prowadzić lekarz lub pielęgniarka. U pacjentów leczonych w ośrodkach opieki paliatywno-hospicyjnej oraz w domu, powinna być prowadzona dokumentacja, uwzględniająca występowanie działań niepożądanych oraz postępowanie w przypadku ich wystąpienia.6
Strategia leczenia
Przed rozpoczęciem leczenia produktem Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL konieczne jest uzgodnienie z pacjentem strategii leczenia, określającej:
- czas trwania terapii
- cele leczenia
- plan zakończenia leczenia
Wszystko to powinno być zgodne z wytycznymi dotyczącymi leczenia bólu. W trakcie leczenia lekarz powinien często kontaktować się z pacjentem, aby ocenić konieczność kontynuowania leczenia, rozważyć przerwanie leczenia i w razie konieczności zmodyfikować dawkowanie.7
Zakończenie leczenia
Jeśli kontynuacja leczenia nie jest już konieczna, może być wskazane stopniowe zmniejszanie dawki w celu zapobieżenia wystąpieniu objawów odstawiennych. W przypadku, gdy nie udaje się odpowiednio kontrolować nasilenia bólu, należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji, rozwoju tolerancji lub postępu choroby podstawowej.8
Produktu Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL nie należy stosować dłużej niż jest to konieczne z klinicznego punktu widzenia.9
Dawkowanie leku Morphini sulfas WZF 0,1% SPINAL
Dawkowanie leku należy ustalać indywidualnie, uwzględniając wskazania kliniczne, rodzaj bólu (ostry czy przewlekły), stosowane dotychczas leki przeciwbólowe oraz stan pacjenta.10
Dawkowanie u dorosłych
| Droga podania | Dawkowanie | Dodatkowe informacje |
|---|---|---|
| Dożylnie | Dawka początkowa: 2-10 mg/70 kg mc. | – |
| Zewnątrzoponowo | Dawka początkowa: 5 mg (wstrzyknięcie w odcinku lędźwiowym) | – Może zapewnić działanie przeciwbólowe przez 24 h – Jeżeli działanie przeciwbólowe nie wystąpi w ciągu 1 h, można podać dawkę uzupełniającą 1-2 mg – Nie należy przekraczać dawki 10 mg/dobę – Dawki <5 mg mogą wystarczyć do 24-godzinnego działania przeciwbólowego |
| Wlew ciągły: dawka początkowa 2-4 mg/dobę | – Jeśli dawka początkowa jest niewystarczająca, można podać dawkę uzupełniającą 1-2 mg – Podanie w odcinku piersiowym kręgosłupa nawet dawki 1-2 mg może powodować zahamowanie ośrodka oddechowego |
|
| Podpajęczynówkowo | Pojedyncza dawka: 0,2-1 mg (wstrzyknięcie) | – Może zapewnić działanie przeciwbólowe przez 24 h – Nie należy stosować więcej niż 1 ml roztworu – Zaleca się podawanie wyłącznie w odcinku lędźwiowym kręgosłupa – Nie zaleca się powtarzania wstrzyknięcia – Wlew dożylny naloksonu (0,6 mg/h przez 24 h) zmniejsza ryzyko działań niepożądanych |
Przy podawaniu zewnątrzoponowym, jeżeli działanie przeciwbólowe nie zostanie osiągnięte w ciągu 1 godziny, można z zachowaniem ostrożności podać dawkę uzupełniającą 1-2 mg, ale nie należy przekraczać dawki maksymalnej 10 mg na dobę.11
Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu zewnątrzoponowym leku w odcinku piersiowym kręgosłupa, gdyż nawet dawka 1-2 mg może spowodować wystąpienie wczesnych lub późnych objawów zahamowania ośrodka oddechowego.12
Przy podawaniu podpajęczynówkowym pojedyncza dawka 0,2-1 mg może zapewnić działanie przeciwbólowe przez 24 godziny. Istotne jest, aby nie stosować podpajęczynówkowo więcej niż 1 ml roztworu. Powtarzanie wstrzyknięć podpajęczynówkowych nie jest zalecane. Jeżeli działanie przeciwbólowe jest niewystarczające, należy rozważyć inne drogi podania produktu.13
Ciągły wlew dożylny chlorowodorku naloksonu w dawce 0,6 mg/h przez 24 godziny po podaniu podpajęczynówkowym zmniejsza możliwość wystąpienia działań niepożądanych.14
Dawkowanie u osób w podeszłym wieku
U pacjentów w wieku podeszłym oraz osób wyniszczonych produkt należy stosować ze szczególną ostrożnością. Zazwyczaj wystarczające jest zmniejszenie dawki w porównaniu do standardowych dawek stosowanych u dorosłych.15
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania morfiny zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo u dzieci. Brak danych dotyczących stosowania produktu u pacjentów w wieku poniżej 18 lat.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania