Przedawkowanie
Indapen SR 1,5 mg

Indapamid, lek moczopędny z grupy sulfonamidów, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa, z dawką toksyczną nieokreśloną nawet do 40 mg (około 27-krotność dawki terapeutycznej 1,5 mg). Przedawkowanie prowadzi do poważnych zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, przede wszystkim hiponatremii (<135 mmol/l) i hipokaliemii (<3,5 mmol/l), manifestujących się objawami takimi jak nudności, wymioty, niedociśnienie tętnicze, skurcze mięśniowe, zawroty głowy, senność, splątanie, wielomocz, a w ciężkich przypadkach skąpomocz lub bezmocz. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują nadmierne działanie moczopędne, hipowolemię oraz zaburzenia elektrolitowe wpływające na ośrodkowy układ nerwowy i funkcje mięśniowe.

Przedawkowanie indapamidu

Indapamid jest lekiem moczopędnym należącym do grupy sulfonamidów, stosowanym głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do poważnych zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej oraz związanych z nimi objawów klinicznych. Lekarze powinni być świadomi potencjalnych zagrożeń wynikających z przyjęcia nadmiernej dawki indapamidu.1

Granice toksyczności indapamidu

Badania wykazały, że indapamid wykazuje stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa. Nie stwierdzono toksycznego działania indapamidu nawet w dawce do 40 mg, co stanowi około 27-krotność standardowej dawki terapeutycznej (1,5 mg). Niemniej jednak, przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.2

Objawy kliniczne przedawkowania indapamidu

Objawy ostrego zatrucia indapamidem wynikają przede wszystkim z zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do rozwoju hiponatremii (zmniejszenie stężenia sodu we krwi) oraz hipokaliemii (zmniejszenie stężenia potasu we krwi), które stanowią główne zagrożenia związane z nadmiernym przyjęciem leku.3

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm powstawania Dawka wywołująca
Nudności i wymioty Reakcje ze strony przewodu pokarmowego, mogące prowadzić do odwodnienia Bezpośrednie podrażnienie układu pokarmowego i wpływ na ośrodkowy układ nerwowy Nie określono dokładnie
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia krwi, które może być znaczne i zagrażające życiu Wynik nadmiernego działania moczopędnego i związanej z nim hipowolemii Nie określono dokładnie
Skurcze mięśniowe Bolesne i mimowolne skurcze mięśni, szczególnie łydek Konsekwencja hipokaliemii i zaburzeń elektrolitowych Nie określono dokładnie
Zawroty głowy Uczucie niestabilności, wirowania, zaburzenia równowagi Wynik niedociśnienia i zaburzeń elektrolitowych Nie określono dokładnie
Senność Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania Zaburzenia elektrolitowe wpływające na OUN Nie określono dokładnie
Splątanie Dezorientacja, zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych Skutek hiponatremii i innych zaburzeń elektrolitowych Nie określono dokładnie
Wielomocz Zwiększone wydalanie moczu Nasilone działanie moczopędne indapamidu Nie określono dokładnie
Skąpomocz/bezmocz Zmniejszenie lub całkowity brak wydalania moczu Rozwija się w wyniku hipowolemii (zmniejszonej objętości krwi krążącej) Nie określono dokładnie
Hiponatremia Obniżone stężenie sodu w surowicy krwi (<135 mmol/l) Efekt nadmiernego wydalania sodu przez nerki Nie określono dokładnie
Hipokaliemia Obniżone stężenie potasu w surowicy krwi (<3,5 mmol/l) Efekt nadmiernego wydalania potasu przez nerki Nie określono dokładnie

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania indapamidu konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Leczenie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych, gdzie możliwe jest monitorowanie parametrów życiowych pacjenta oraz kontrola równowagi wodno-elektrolitowej.4

Zalecane postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:5

  • Płukanie żołądka – zabieg powinien być wykonany jak najszybciej po przyjęciu nadmiernej dawki, aby zmniejszyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego
  • Podanie węgla aktywnego – adsorbuje lek w przewodzie pokarmowym, zmniejszając jego wchłanianie
  • Przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej – w zależności od wyników badań biochemicznych może być konieczne uzupełnienie elektrolitów, zwłaszcza sodu i potasu
  • Monitorowanie podstawowych parametrów życiowych – regularna kontrola ciśnienia tętniczego, tętna, diurezy oraz stężeń elektrolitów w surowicy
  • Leczenie objawowe – w przypadku znacznego niedociśnienia może być konieczne podanie płynów i/lub leków wazopresyjnych

Należy podkreślić, że w przypadku wystąpienia skąpomoczu lub bezmoczu w wyniku hipowolemii, konieczne jest natychmiastowe uzupełnienie płynów pod ścisłą kontrolą lekarską, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu nerek.6

Grupy szczególnego ryzyka

Na zwiększone ryzyko poważnych powikłań związanych z przedawkowaniem indapamidu narażeni są w szczególności:

  • Osoby w podeszłym wieku – ze względu na zmniejszoną wydolność nerek i wątroby, co wpływa na metabolizm i wydalanie leku
  • Pacjenci z uprzednio istniejącymi zaburzeniami elektrolitowymi – przedawkowanie może nasilić istniejące już nieprawidłowości
  • Pacjenci z chorobami nerek – u których wydalanie leku może być upośledzone
  • Pacjenci z chorobami wątroby – u których metabolizm leku może być zaburzony
  • Pacjenci jednocześnie przyjmujący inne leki moczopędne lub wpływające na gospodarkę elektrolitową – co może prowadzić do nasilenia objawów przedawkowania

W przypadku przedawkowania indapamidu, kluczowe znaczenie ma szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które powinno odbywać się wyłącznie w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem medycznym.7

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl