Właściwości farmakodynamiczne leku Gensulin M40 (40/60)

Gensulin M40 (40/60) to dwufazowa ludzka insulina otrzymywana metodą rekombinacji DNA Escherichia coli, zawierająca 100 j.m./ml insuliny ludzkiej. Jest to preparat mieszany składający się w 40% z insuliny rozpuszczalnej (szybko działającej) oraz w 60% z insuliny izofanowej (o pośrednim czasie działania). Produkt występuje w postaci jałowej zawiesiny do wstrzykiwań we wkładzie, o pH 7-7,6. Każdy wkład zawiera 3 ml zawiesiny, co odpowiada 300 j.m. insuliny dwufazowej.¹

Warto podkreślić, że Gensulin M40 zawiera wyłącznie insulinę ludzką, która jest w 100% zgodna ze składem aminokwasowym insuliny produkowanej naturalnie przez organizm człowieka. Stanowi to istotną różnicę w porównaniu do insulin zwierzęcych lub analogów insuliny otrzymywanych metodą rekombinacji genetycznej, których struktura aminokwasowa różni się w różnym stopniu od natywnej insuliny ludzkiej.²

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Zgodnie z klasyfikacją ATC, Gensulin M40 należy do grupy farmakoterapeutycznej: Leki stosowane w cukrzycy. Insuliny i analogi do wstrzykiwań, o pośrednim lub długim czasie działania w skojarzeniu z szybko działającymi, insulina (ludzka). Kod ATC preparatu to A10AD01.³

Mechanizm działania insuliny

Podstawowym działaniem farmakodynamicznym insuliny jest regulacja metabolizmu glukozy. Jest to kluczowy hormon zaangażowany w utrzymanie homeostazy glikemicznej organizmu.⁴

Efekty metaboliczne insuliny

Poza regulacją gospodarki węglowodanowej, insulina wykazuje złożone działania anaboliczne i antykataboliczne, których nasilenie zależy od rodzaju tkanki docelowej. W tkance mięśniowej insulina stymuluje szereg procesów metabolicznych:⁵

Działanie anaboliczne insuliny

• Nasilenie syntezy glikogenu – zwiększa magazynowanie glukozy w postaci glikogenu w komórkach mięśniowych
• Intensyfikacja syntezy kwasów tłuszczowych – stymuluje procesy lipogenezy
• Zwiększenie produkcji glicerolu – komponent niezbędny w syntezie triacylogliceroli
• Nasilenie syntezy białek – stymuluje procesy translacji i transkrypcji
• Zwiększenie wychwytu aminokwasów – intensyfikuje transport aminokwasów do komórek

Działanie antykataboliczne insuliny

• Hamowanie glikogenolizy – zmniejsza rozkład glikogenu do glukozy
• Obniżenie intensywności glukoneogenezy – hamuje syntezę glukozy z prekursorów niecukrowych
• Ograniczenie ketogenezy – zmniejsza produkcję ciał ketonowych
• Hamowanie lipolizy – ogranicza rozpad triacylogliceroli do kwasów tłuszczowych i glicerolu
• Zmniejszenie katabolizmu białek – hamuje rozpad białek do aminokwasów
• Redukcja zużycia aminokwasów jako substratów energetycznych

Profil aktywności insuliny

Po podskórnym podaniu insuliny Gensulin M40 obserwuje się charakterystyczny profil aktywności (krzywa zużycia glukozy), który odzwierciedla zarówno szybkie działanie frakcji insuliny rozpuszczalnej (40%), jak i przedłużone działanie frakcji izofanowej (60%). Należy zaznaczyć, że w trakcie stosowania preparatu obserwuje się zakres odchyleń od wartości średniej, dotyczących zarówno czasu, jak i intensywności działania insuliny.⁶

Czynniki wpływające na aktywność insuliny

Indywidualne odchylenia w profilu farmakodynamicznym insuliny mogą zależeć od wielu czynników, do których zaliczamy:⁷

• Wielkość dawki – wyższe dawki mogą przedłużać czas działania insuliny
• Miejsce wstrzyknięcia – różna waskularyzacja i grubość tkanki podskórnej w miejscach iniekcji wpływa na szybkość wchłaniania insuliny (najszybsze wchłanianie obserwuje się po podaniu w okolicę brzucha, wolniejsze po podaniu w udo lub pośladek)
• Temperatura ciała – podwyższona temperatura przyspiesza wchłanianie insuliny, obniżona temperatura je spowalnia
• Aktywność fizyczna pacjenta – wysiłek fizyczny zwiększa przepływ krwi i przyspiesza wchłanianie insuliny, szczególnie z okolic aktywnych mięśni

Złożony skład preparatu Gensulin M40 (40/60) umożliwia kontrolę glikemii zarówno w początkowym okresie po podaniu (dzięki frakcji insuliny rozpuszczalnej), jak i zapewnia przedłużone działanie hipoglikemizujące (dzięki frakcji insuliny izofanowej). Taka kombinacja pozwala na lepsze odwzorowanie fizjologicznego rytmu wydzielania insuliny u pacjentów z cukrzycą.⁸