Właściwości farmakodynamiczne
Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g

Fosforan glinu, substancja czynna preparatu Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm w stężeniu 45 mg/g (4,5 g w 100 g produktu, co odpowiada 828 mg w 15 ml zawiesiny doustnej), należy do leków zobojętniających sok żołądkowy (kod ATC: A02AB03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na neutralizacji kwasu solnego w żołądku poprzez reakcję chemiczną prowadzącą do powstania chlorku glinu. Powstały chlorek glinu wykazuje działanie przeciwzapalne i ściągające, co sprzyja redukcji stanu zapalnego oraz regeneracji uszkodzonej błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Dodatkowo fosforan glinu wykazuje właściwości cytoprotekcyjne, indukując wydzielanie wodorowęglanów i prostaglandyn, które chronią komórki śluzówki przed uszkodzeniami i wspomagają jej integralność.

Właściwości farmakodynamiczne glinu fosforanu

Glinu fosforan żel, będący substancją czynną produktu leczniczego Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm w stężeniu 45 mg/g, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zobojętniających sok żołądkowy (kod ATC: A02AB03). Stanowi on kluczowy składnik leczniczy preparatu, występujący w ilości 4,5 g w 100 g produktu, co przekłada się na 828 mg substancji czynnej w 15 ml zawiesiny doustnej1.

Mechanizm działania

Fosforan glinu wykazuje złożony mechanizm działania w przewodzie pokarmowym. Podstawową właściwością farmakodynamiczną tego związku jest zdolność zobojętniania kwasu solnego w soku żołądkowym. Po podaniu doustnym substancja ta wchodzi w reakcję chemiczną z kwasem solnym obecnym w żołądku, w wyniku czego powstaje chlorek glinu. Proces ten prowadzi do zmniejszenia kwasowości treści żołądkowej, co stanowi podstawowy mechanizm terapeutyczny w chorobach związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego2.

Utworzony w wyniku reakcji chlorek glinu wykazuje dodatkowe właściwości farmakologiczne, które uzupełniają działanie zobojętniające. Związek ten charakteryzuje się działaniem przeciwzapalnym oraz ściągającym w stosunku do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Te właściwości przyczyniają się do zmniejszenia stanu zapalnego oraz poprawy kondycji uszkodzonej błony śluzowej żołądka i dwunastnicy3.

Działanie cytoprotekcyjne

Istotnym aspektem działania farmakodynamicznego związków glinu, w tym fosforanu glinu, są ich prawdopodobne właściwości cytoprotekcyjne. Oznacza to, że substancje te chronią komórki błony śluzowej żołądka przed szkodliwym działaniem czynników uszkadzających. Mechanizm tego działania polega na indukowaniu wydzielania:

  • Wodorowęglanów – które neutralizują kwas żołądkowy i tworzą warstwę ochronną na powierzchni śluzówki
  • Prostaglandyn – które pełnią kluczową rolę w utrzymaniu integralności błony śluzowej poprzez stymulację wydzielania śluzu, zwiększenie przepływu krwi w błonie śluzowej oraz hamowanie wydzielania kwasu solnego

Te procesy znacząco przyczyniają się do ochrony i regeneracji błony śluzowej przewodu pokarmowego4.

Zastosowanie kliniczne

Ze względu na opisane powyżej właściwości farmakodynamiczne, fosforan glinu znajduje zastosowanie w leczeniu szeregu stanów chorobowych związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego lub uszkodzeniem błony śluzowej przewodu pokarmowego. Do głównych wskazań należą:

  1. Choroba refluksowa przełyku – charakteryzująca się zarzucaniem kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, co powoduje objawy zgagi i uszkodzenie błony śluzowej przełyku
  2. Zapalenie błony śluzowej żołądka – stan zapalny śluzówki żołądka o różnej etiologii
  3. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – charakteryzująca się powstawaniem ubytków (owrzodzeń) w błonie śluzowej tych narządów

W wymienionych stanach chorobowych fosforan glinu działa zarówno przez neutralizację nadmiaru kwasu żołądkowego, jak i poprzez ochronę oraz wspomaganie regeneracji uszkodzonej błony śluzowej5.

Właściwość farmakodynamiczna Mechanizm działania Znaczenie kliniczne
Zobojętnianie kwasu solnego Reakcja chemiczna z kwasem solnym w żołądku z utworzeniem chlorku glinu Zmniejszenie kwasowości treści żołądkowej, łagodzenie objawów nadkwaśności
Działanie przeciwzapalne Hamowanie procesów zapalnych poprzez działanie chlorku glinu powstałego w reakcji z kwasem żołądkowym Zmniejszenie nasilenia stanu zapalnego błony śluzowej żołądka
Działanie ściągające Tworzenie ochronnej warstwy na powierzchni błony śluzowej Poprawa kondycji uszkodzonej błony śluzowej, przyspieszenie procesu gojenia
Działanie cytoprotekcyjne Indukcja wydzielania wodorowęglanów i prostaglandyn w żołądku Ochrona komórek błony śluzowej przed czynnikami uszkadzającymi

Podsumowując, fosforan glinu, stanowiący substancję czynną produktu Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne obejmujące zobojętnianie kwasu żołądkowego, działanie przeciwzapalne, ściągające oraz cytoprotekcyjne. Te właściwości czynią go skutecznym lekiem w terapii chorób żołądka i dwunastnicy związanych z nadkwaśnością oraz uszkodzeniem błony śluzowej przewodu pokarmowego6.

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl