Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Flutykazonu propionian, substancja czynna produktu leczniczego Flixotide, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Po podaniu wziewnym, w osoczu krwi występują zazwyczaj małe stężenia tej substancji, co jest rezultatem nasilonego metabolizmu pierwszego przejścia oraz dużego klirensu osoczowego. Za metabolizm flutykazonu propionianu odpowiada przede wszystkim izoenzym 3A4 cytochromu P450 zlokalizowany w jelicie i wątrobie. Z uwagi na taką charakterystykę farmakokinetyczną, ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji flutykazonu propionianu z innymi lekami jest stosunkowo niewielkie.¹

Interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4

Pomimo ogólnie niewielkiego ryzyka interakcji, badania kliniczne oraz dane uzyskane po wprowadzeniu produktu do obrotu wykazały istotne interakcje farmakologiczne z niektórymi inhibitorami CYP3A4. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami tego enzymu, które mogą prowadzić do zwiększenia ekspozycji ogólnoustrojowej na flutykazonu propionian, zwiększając tym samym ryzyko wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo.²

Rytonawir – w badaniach wykazano, że ten bardzo silny inhibitor izoenzymu 3A4 cytochromu P450 znacząco zwiększa stężenie flutykazonu propionianu w osoczu. W konsekwencji dochodzi do istotnego zmniejszenia stężenia kortyzolu w surowicy, co może prowadzić do wystąpienia objawów zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy. Po wprowadzeniu produktu Flixotide do obrotu raportowano przypadki klinicznie istotnych interakcji u pacjentów przyjmujących jednocześnie rytonawir i flutykazonu propionian (podawany zarówno donosowo, jak i wziewnie).³

Ketokonazol – badanie przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazało, że ketokonazol (inhibitor CYP3A o sile działania nieco mniejszej niż rytonawir) zwiększył ekspozycję na flutykazonu propionian o 150% po wziewnym podaniu pojedynczej dawki. Skutkowało to większym zmniejszeniem stężenia kortyzolu w osoczu w porównaniu do podania samego flutykazonu propionianu.⁴

Itrakonazol i inne silne inhibitory CYP3A – jednoczesne stosowanie flutykazonu propionianu z itrakonazolem i innymi silnymi inhibitorami CYP3A może również prowadzić do zwiększenia ekspozycji ogólnoustrojowej na flutykazonu propionian i zwiększonego ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.⁵

Produkty zawierające kobicystat – na podstawie danych dotyczących innych inhibitorów CYP3A4 można spodziewać się, że jednoczesne podawanie produktów zawierających kobicystat również zwiększy ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem flutykazonu propionianu.⁶

Interakcje z innymi inhibitorami CYP3A4

Słabsze inhibitory CYP3A4 wykazują mniejszy wpływ na farmakokinetykę flutykazonu propionianu:

• Erytromycyna – badania wykazały, że powoduje ona pomijalne zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na flutykazonu propionian, bez znaczącego wpływu na stężenie kortyzolu w surowicy.⁷

Zalecenia dotyczące stosowania z inhibitorami CYP3A4

Ze względu na ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, podczas jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z silnymi inhibitorami CYP3A4 zaleca się następujące postępowanie:

1. Należy unikać jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z rytonawirem, chyba że potencjalne korzyści dla pacjenta przewyższają ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.⁸
2. Zalecana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu flutykazonu propionianu z innymi silnymi inhibitorami CYP3A (np. ketokonazolem, itrakonazolem, produktami zawierającymi kobicystat). Jeśli to możliwe, należy unikać długotrwałego stosowania takich połączeń.⁹
3. Jeżeli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z silnymi inhibitorami CYP3A4, a potencjalne korzyści przewyższają zwiększone ryzyko działań niepożądanych, pacjenta należy ściśle obserwować w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów.¹⁰

Interakcje flutykazonu propionianu z alkoholem

W dostępnych danych klinicznych brak jest szczegółowych informacji dotyczących bezpośrednich interakcji pomiędzy flutykazonem propionianem podawanym wziewnie a alkoholem etylowym. W ogólnym ujęciu, alkohol etylowy może potencjalnie wpływać na działanie wielu leków poprzez różne mechanizmy, jednak w przypadku wziewnych glikokortykosteroidów, takich jak flutykazonu propionian, interakcje z alkoholem nie są zazwyczaj uważane za klinicznie istotne ze względu na niskie stężenia ogólnoustrojowe leku po podaniu wziewnym.

Należy jednak zaznaczyć, że spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane glikokortykosteroidów, a także wpływać na współistniejące schorzenia, w których stosowany jest flutykazonu propionian (np. astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc). Alkohol może działać drażniąco na drogi oddechowe, co może nasilać objawy ze strony układu oddechowego u pacjentów z chorobami obturacyjnymi płuc.

W przypadku stosowania flutykazonu propionianu jednocześnie z alkoholem, pacjenci powinni być świadomi potencjalnego ryzyka nasilenia objawów choroby podstawowej oraz możliwości wystąpienia innych efektów związanych ze spożywaniem alkoholu.

Tabela interakcji flutykazonu propionianu z wybranymi substancjami