Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Eferox 125 mcg

Lewotyroksyna sodowa (Eferox) jest niezbędna w leczeniu niedoczynności tarczycy u kobiet w ciąży, gdzie kontynuacja terapii jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju płodu i zdrowia matki. W okresie ciąży obserwuje się fizjologiczne zwiększenie zapotrzebowania na hormon tarczycy, co wymaga regularnego monitorowania stężenia TSH w surowicy w każdym trymestrze oraz dostosowania dawki lewotyroksyny, aby utrzymać TSH w zakresie referencyjnym specyficznym dla trymestru. Podwyższone TSH może pojawić się już od 4. tygodnia ciąży, a nadmierne dawki lewotyroksyny mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu, mimo braku dowodów na teratogenność przy dawkach terapeutycznych. Jednoczesne stosowanie lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu i noworodka.

Wpływ lewotyroksyny na płodność, ciążę i laktację

Lekarze przepisujący preparat Eferox (lewotyroksyna sodowa) kobietom w wieku rozrodczym powinni posiadać kompleksową wiedzę na temat wpływu tego leku na płodność, ciążę oraz laktację. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny być przekazane pacjentkom w ciąży lub karmiącym piersią.1

Stosowanie Eferox w okresie ciąży

Lewotyroksyna stosowana w leczeniu niedoczynności tarczycy musi być kontynuowana nieprzerwanie przez cały okres ciąży. Jest to niezwykle istotne, gdyż zarówno nieleczona niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy u ciężarnej mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu oraz jego stan zdrowia.2

Zmiany zapotrzebowania na lewotyroksynę w ciąży

W okresie ciąży obserwuje się fizjologiczne zwiększenie zapotrzebowania na hormony tarczycy. Jest to spowodowane głównie wzrostem stężenia estrogenów we krwi matki. Lekarze powinni poinformować pacjentki, że może zaistnieć konieczność dostosowania (zwiększenia) dawki lewotyroksyny w tym okresie.3

Monitorowanie funkcji tarczycy w ciąży

Kobietom ciężarnym przyjmującym Eferox należy przedstawić plan monitorowania funkcji tarczycy. Stężenie TSH (tyreotropiny) w surowicy powinno być kontrolowane w każdym trymestrze ciąży. Jest to szczególnie istotne, gdyż zwiększone stężenie TSH może wystąpić już w 4. tygodniu ciąży. Wartości TSH powinny mieścić się w zakresie referencyjnym specyficznym dla każdego trymestru ciąży.4

W przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia TSH, lekarz powinien odpowiednio zwiększyć dawkę lewotyroksyny. Ma to na celu utrzymanie optymalnej funkcji tarczycy zarówno u matki, jak i zapewnienie prawidłowego rozwoju płodu.5

Bezpieczeństwo stosowania lewotyroksyny w ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dotychczasowe doświadczenie kliniczne nie wykazało teratogennego ani toksycznego działania lewotyroksyny na płód, gdy lek stosowany jest w zalecanych dawkach terapeutycznych. Niemniej jednak, nadmiernie wysokie dawki lewotyroksyny mogą wywierać niekorzystny wpływ na rozwój płodu oraz rozwój postnatalny.6

Przeciwwskazania do stosowania w ciąży

Kobieta ciężarna powinna być świadoma, że przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi jako terapii wspomagającej w leczeniu nadczynności tarczycy. Takie leczenie skojarzone może prowadzić do konieczności zastosowania większych dawek leków przeciwtarczycowych, które przenikają przez łożysko i mogą wywołać niedoczynność tarczycy u płodu i noworodka.7

Dodatkowo, w okresie ciąży nie należy przeprowadzać testów supresyjnych z zastosowaniem lewotyroksyny.8

Dostosowanie dawki po porodzie

Po porodzie lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności powrotu do dawkowania lewotyroksyny stosowanego przed ciążą. Jest to uzasadnione tym, że stężenie TSH po porodzie zazwyczaj wraca do wartości porównywalnych z tymi sprzed ciąży. Normalizacja stężenia TSH w surowicy następuje zwykle po 6-8 tygodniach od porodu.9

Stosowanie Eferox w okresie karmienia piersią

Leczenie lewotyroksyną powinno być kontynuowane również w okresie laktacji. Pacjentka powinna otrzymać informację, że lewotyroksyna przenika do mleka kobiecego, jednak stężenia osiągane przy zalecanych dawkach terapeutycznych są zbyt niskie, aby mogły wywołać nadczynność tarczycy lub supresję wydzielania TSH u karmionego piersią dziecka.10

Należy jednak mieć świadomość, że obecność lewotyroksyny w mleku matki może wpływać na wyniki badań przesiewowych w kierunku niedoczynności tarczycy wykonywanych u noworodka. Ta informacja powinna być przekazana zarówno matce, jak i personelowi medycznemu opiekującemu się noworodkiem.11

Podobnie jak w przypadku ciąży, podczas karmienia piersią nie należy przeprowadzać testów supresyjnych z wykorzystaniem lewotyroksyny.12

Podsumowanie zaleceń dla lekarza

Lekarz prowadzący terapię preparatem Eferox u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinien:

  • Kontynuować leczenie lewotyroksyną przez cały okres ciąży i laktacji
  • Monitorować stężenie TSH w surowicy w każdym trymestrze ciąży
  • Dostosować dawkę lewotyroksyny w zależności od wyników badań laboratoryjnych, dążąc do utrzymania stężenia TSH w zakresie referencyjnym dla danego trymestru
  • Przywrócić dawkowanie sprzed ciąży bezpośrednio po porodzie
  • Poinformować pacjentkę o bezpieczeństwie stosowania lewotyroksyny podczas karmienia piersią
  • Przestrzec przed jednoczesnym stosowaniem lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi w okresie ciąży
  • Nie przeprowadzać testów supresyjnych zarówno w okresie ciąży, jak i laktacji
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl