Działania niepożądane leku Diovan

Walsartan, substancja czynna produktu leczniczego Diovan, jest lekiem powszechnie stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego oraz w leczeniu pacjentów po zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca. Jak każdy lek, walsartan może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Bezpieczeństwo stosowania walsartanu zostało dobrze udokumentowane w badaniach klinicznych z udziałem pacjentów dorosłych oraz pediatrycznych.¹

Profil bezpieczeństwa u dorosłych z nadciśnieniem

W kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów dorosłych z nadciśnieniem tętniczym zaobserwowano, że ogólna częstość występowania działań niepożądanych w grupie leczonej walsartanem była porównywalna z grupą otrzymującą placebo. Co istotne, częstość występowania tych działań nie wykazywała związku z dawką leku, czasem trwania leczenia, płcią, wiekiem ani rasą pacjentów.²

Profil bezpieczeństwa u pacjentów po zawale i z niewydolnością serca

Należy podkreślić, że profil bezpieczeństwa obserwowany u dorosłych pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca różni się od ogólnego profilu bezpieczeństwa obserwowanego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Rozbieżność ta może wynikać z pierwotnej choroby pacjenta, co należy uwzględnić podczas planowania terapii.³

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Diovan zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania zgodnie z międzynarodowymi standardami:⁴

• Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występujące rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

W przypadku działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu oraz obserwowanych w badaniach laboratoryjnych, często nie jest możliwe dokładne określenie częstości ich występowania, dlatego są one klasyfikowane jako działania o „nieznanej” częstości.⁵

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Działania niepożądane u dorosłych z nadciśnieniem

Główne działania niepożądane obserwowane u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem leczonych walsartanem dotyczą różnych układów organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych w zależności od układu, którego dotyczą.⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego: U pacjentów przyjmujących walsartan odnotowano przypadki zmniejszenia stężenia hemoglobiny, zmniejszenia hematokrytu, neutropenii oraz małopłytkowości. Zmiany te należy monitorować, szczególnie u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka chorób krwi.⁷

Zaburzenia układu immunologicznego: Reakcje nadwrażliwości, w tym choroba posurowicza, mogą wystąpić podczas leczenia walsartanem. Mogą one objawiać się jako wysypka, świąd, obrzęk twarzy lub dróg oddechowych.⁸

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: Walsartan może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy (hiperkaliemia) oraz zmniejszenia stężenia sodu (hiponatremia). Monitorowanie elektrolitów jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujących inne leki wpływające na stężenie potasu.⁹

Zaburzenia ucha i błędnika: Niezbyt często podczas leczenia walsartanem zgłaszano zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.¹⁰

Zaburzenia naczyniowe: Zapalenie naczyń to działanie niepożądane o nieznanej częstości występowania przy stosowaniu walsartanu.¹¹

Zaburzenia układu oddechowego: Niezbyt często podczas terapii walsartanem obserwowano kaszel, który zazwyczaj jest suchy i nieproduktywny.¹²

Zaburzenia żołądka i jelit: Niezbyt często u pacjentów przyjmujących walsartan występują bóle brzucha.¹³

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: Obserwowano przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia bilirubiny w surowicy. Te działania niepożądane wymagają monitorowania, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby.¹⁴

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Odnotowano przypadki obrzęku naczynioruchowego, pęcherzowego zapalenia skóry, wysypki oraz świądu u pacjentów leczonych walsartanem.¹⁵

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: Bóle mięśni mogą wystąpić podczas terapii walsartanem, jednak częstość ich występowania jest nieznana.¹⁶

Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Obserwowano przypadki niewydolności i zaburzeń czynności nerek oraz zwiększenia stężenia kreatyniny w surowicy. Dlatego konieczne jest monitorowanie funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.¹⁷

Zaburzenia ogólne: Niezbyt często podczas leczenia walsartanem zgłaszano uczucie zmęczenia.¹⁸

Działania niepożądane u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca

W populacji pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca odnotowano nieco odmienny profil działań niepożądanych. Najważniejsze różnice to:¹⁹

• Często występujące działania niepożądane: zawroty głowy, bóle głowy, niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność i zaburzenia czynności nerek.²⁰
• Niezbyt często występujące działania niepożądane: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, niewydolność serca, kaszel, nudności, biegunka, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, uczucie zmęczenia, ostra niewydolność nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy.²¹

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania walsartanu oceniano również w populacji pediatrycznej. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym jest ogólnie podobny do obserwowanego u dorosłych, z nielicznymi wyjątkami.²²

W badaniach klinicznych, w których uczestniczyło 711 pacjentów pediatrycznych w wieku od 6 do mniej niż 18 lat z przewlekłą chorobą nerek (PChN) lub bez niej, z czego 560 pacjentów otrzymywało walsartan, najczęściej obserwowano:²³

• Pojedyncze zaburzenia żołądka i jelit (takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty)
• Zawroty głowy
• Hiperkaliemię – szczególnie u pacjentów z PChN

W zbiorczej analizie 560 pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem (w wieku 6-17 lat) otrzymujących walsartan w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym, u 111 (19,8%) pacjentów wystąpiły działania niepożądane. Najczęstszymi z nich były: ból głowy (5,4%), zawroty głowy (2,3%) i hiperkaliemia (2,3%).²⁴

U pacjentów z PChN (15,2% badanej populacji) najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: hiperkaliemia (12,9%), ból głowy (7,1%), zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi (5,9%) oraz hipotensja (4,7%).²⁵

U dzieci w wieku od 1 roku do poniżej 6 lat stosowanie walsartanu było również oceniane w badaniach klinicznych. W dwóch badaniach przeprowadzonych na 202 dzieciach w tym przedziale wiekowym, najczęstszymi działaniami niepożądanymi podczas leczenia metodą podwójnie ślepej próby były wymioty (1,6%) oraz biegunka (1,1%), natomiast w okresie leczenia prowadzonym metodą próby otwartej – spadek apetytu (1,1%).²⁶

Należy podkreślić, że hiperkaliemia częściej występowała u dzieci i młodzieży w wieku od 1 roku do poniżej 18 lat ze współistniejącą przewlekłą chorobą nerek. Ryzyko to może być szczególnie wysokie u dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat w porównaniu ze starszymi dziećmi.²⁷

Tabela działań niepożądanych

Działania niepożądane szczególne dla populacji pediatrycznej

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.²⁸

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁹

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49-21-301
• faks: + 48 22 49-21-309
• e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.³⁰